Çorum’un Fahri Milletvekili, İYİ Parti Manisa Milletvekili ve TBMM Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu Üyesi Şenol Sunat, Çorum sanayi esnafının sorunlarını meclise taşıdı.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tarafından yazılı olarak yanıtlanması talebiyle bir soru önergesi veren İYİ Parti Milletvekili Şenol Sunat, Çorum Belediyesi tarafından esnaftan yetki aşımıyla tahsil edildiği belirtilen kira bedellerini gündeme getirdi.
Çorum Sanayi Sitesi içerisindeki bazı arazilerin, uzun yıllar boyunca Çorum Belediyesi tarafından depo alanı olarak kullanılmak amacıyla esnafa kiralandığını ve söz konusu kiralamalar kapsamında belediye tarafından kira bedellerinin düzenli olarak tahsil edildiğini anlatan Sunat, ancak geriye dönük ikinci kez kira talep edildiğini bildirerek, bu durumun yasal dayanağını sordu.
Şenol Sunat, soru önergesinde şu ifadelere yer verdi: “Çorum ili Merkez ilçesi Mimar Sinan Mahallesi'nde bulunan Küçük Sanayi Sitesi içerisindeki bazı araziler, uzun yıllar boyunca Çorum Belediyesi tarafından depo alanı olarak kullanılmak amacıyla esnafa kiralanmıştır. Söz konusu kiralamalar kapsamında belediye tarafından kira bedelleri düzenli olarak tahsil edilmiştir. Bu durum, esnafların belediyeden temin ettiği resmî makbuz ve banka dekontlarıyla sabittir.
“GERİYE DÖNÜK 5 YILLIK KİRAYI FAİZİYLE TEKRAR TALEP ETTİLER”
Ancak Çorum Milli Emlak Müdürlüğü tarafından yapılan denetimlerde, esnafın iyi niyetle kullandığı bu arazilerin Hazine mülkiyetinde olduğu tespit edilmiştir. Çorum Milli Emlak Müdürlüğü, ilgili taşınmazların belediye tarafından kiraya verilemeyeceği gerekçesiyle esnafa haksız işgal tazminatı ihbarnamesi göndererek hem geriye dönük beş yıllık kiraları faiziyle birlikte talep etmiş hem de esnaflardan ilgili alanları boşaltmalarını istemiştir.
YETKİ AŞIMININ FATURASI ESNAFA KESİLİYOR
Kamu kurumları arasında mülkiyet ve tasarruf hakkı uyuşmazlığı, esnaflar açısından aynı yer için ikinci kez ödeme yapmayı zorunlu kılarak hukuki ve mali mağduriyetlere yol açmıştır. Oysa esnaf, belediyenin tüzel kişiliğine ve yaptığı resmî sözleşmeye güvenerek hareket ettiklerinden, bu uyuşmazlıkta hukuken "iyi niyetli üçüncü kişi" konumundadır. Kamu idarelerinin kendi aralarındaki koordinasyonsuzluğun ve yetki aşımının faturası, esnafımıza kesilmektedir.
HİZMET KUSURU
Eğer Milli Emlak geriye dönük kiralama bedellerini tahsil etmekte ısrar ederse esnafın tek çaresi, Milli Emlak'a ödemek zorunda kalacağı bu kiraları, Çorum Belediyesi'ne karşı Türk Borçlar Kanunu'nun "sebepsiz zenginleşme" veya idari yargıda "hizmet kusuru" gerekçesiyle dava açarak geri istemeleri olacaktır. Bu durum ise esnaf için yıllarca sürecek masraflı bir dava süreci; kamu kurumları ve yargı sistemi açısından zaman, para ve emek bakımından ciddi bir kaynak kaybı ve iş yükü anlamına gelecektir.
DENETİM ZAAFİYETİ
Bir başka dikkat çekici nokta ise Sayıştay'ın 2023 yılı Çorum Belediyesi Denetim Raporu'dur. Kasım 2024'te kamuoyuyla paylaşılan raporun 17. bulgusu, taşınmazların kullanımına ilişkin hatalı uygulamalara yer vermiştir. Raporda, belediyeye ait bazı taşınmazların ihale yoluyla kiraya verilmesi gerekirken işgaliye veya ecrimisil yöntemiyle kullandırıldığı; doğrudan işgal durumunda bulunan 104 taşınmazdan yalnızca 34'ü için ecrimisil tahakkuk işlemi yapıldığı, 70 taşınmaz için ise tahakkuk ve tahsilat işlemlerinin gerçekleştirilmediği belirtilmiştir. Bu tespit, Çorum Belediyesi'nin taşınmaz yönetiminde ciddi bir denetim, takip ve mülkiyet tespiti zafiyeti bulunduğunu ortaya koymaktadır.
NEDEN DENETİM YAPILMADI?
Buna göre; Çorum ili Mimar Sinan Mahallesi Küçük Sanayi Sitesi'nde yaşanan mülkiyet uyuşmazlığı ve ecrimisil talebi uygulamalarından etkilenen toplam esnaf sayısı kaçtır?
Çorum Belediyesi tarafından kiraya verilen ve uyuşmazlığa konu olan söz konusu alanların tapu kayıtlarındaki güncel mülkiyet durumu nedir?
Çorum Belediyesi'nin yetkisi dışında olduğu iddia edilen taşınmazlar için Çorum Milli Emlak Müdürlüğü'nün uzun yıllar boyunca herhangi bir işlem yapmamıştır?
Çorum Milli Emlak Müdürlüğü tarafından geçmiş yıllarda kurumsal bir denetim veya tespit yapılmamasının gerekçesi nedir?
2. KEZ KİRA TALEP EDİLMESİNİN
HUKUKİ DAYANAĞI VAR MI?
Esnaftan Çorum Belediyesi tarafından yetki aşımıyla tahsil edildiği anlaşılan kira bedelleri belediye bütçesinde hangi gelir kalemi altında muhasebeleştirilerek gelir olarak kaydedilmiştir?
Sayıştay'ın 2023 yılı denetim raporunun 17. bulgusunda yer alan taşınmaz yönetimindeki usulsüzlük ve eksikliklere ilişkin Çorum Belediyesi hakkında idari veya hukuki bir inceleme başlatılmış mıdır?
Aynı taşınmazlar için geriye dönük olarak ikinci kez kira talep edilmesinin hukuki dayanağı nedir?
ESNAFIN MAĞDURİYETİ GİDERİLECEK Mİ?
Esnafın iyi niyetli kiracı sıfatı hangi yasal gerekçeyle yok sayılmaktadır?
İyi niyetli olarak Çorum Belediyesi ile sözleşme yapan ve kira bedellerini düzenli ödeyen esnafın mağduriyetinin giderilmesi için Bakanlığınızca yürütülen somut bir çalışma var mıdır?
Bakanlığınızın Çorum esnafının uğradığı maddi mağduriyetin giderilmesi ve geriye dönük kira taleplerinin yeniden değerlendirilmesi yönünde herhangi bir inceleme veya düzenleme planlanmakta mıdır?
Bakanlığınız ile Çorum Belediyesi'nin ortak bir protokol imzalayarak geçmişe dönük alacak iddialarından vazgeçilmesi veya Çorum Belediyesi'nin tahsil ettiği kira gelirlerinin Hazine alacaklarından mahsup edilmesi planlanmakta mıdır?”