05.05.2021, 00:01 77

ÖYKÜLERİYLE ÇORUM YÖRESİ AĞITLARI-1

Muzaffer GÜNDOĞAR

Muzaffer GÜNDOĞAR

Eğitimci yazar Hasan Korkmaz’ın büyük bir emek ve araştırma ürünü olan, “Öyküleriyle Çorum Yöresi Ağıtları” adlı kitabı büyük boy baskılı ve 312 sayfadan oluşuyor. Kitap, Halkbilimci Prof. Dr. Hayrettin İvgin’in yönettiği Kültür Ajans Yayınları’nın 282 no’lu yapıtı olarak 2015 yılında okurla buluştu.

Kitabı tanıtmadan önce yazarını tanıyalım.

1956 yılı Çorum Karagöz köyü doğumlu olan Hasan Korkmaz, ilkokulu köyünde, Ortaokul, Lise ve Eğitim Enstitüsünü Çorum’da okudu. 1979 yılında Çorum’un Boğacık köyünde başladığı öğretmenliği 1980 yılında kesintiye uğradı. Sekiz yıl özel sektörde çalıştıktan sonra 1993 yılında yeniden öğretmenliğe döndü. Şimdilerde emekli olan Hasan Korkmaz’ın, yurt genelinde çıkan kimi gazete ve dergilerde şiirleri yayımlanmaktadır. Evli ve bir çocuk babası olan yazarın, “Kayıp Şiirler “ adlı basılmış bir de şiir kitabı vardır.

Kitabın Önsöz’ünde Prof. Dr. Hayrettin İvgin şöyle der:

“Ağıtta süje ölümdür. Ağıtlar, nasıl olursa olsun; bir geleneğe uyularak yapılan törenler içinde yakılmış-söylenmiş, acılı ve ezgili yürek sözleridir Ağıtların, ölüm olayının hemen ardından söylendiği kesin ama (…) acının devam ettiği, hatıraların yaşandığı zaman süreci içinde de yakılır.”

Yazısının süreğinde;

Ağıtın bir şiir biçimi olduğunu, dörtlükler ve üçlüklerle nakaratlı-nakaratsız, beyitlerle ölçülü biçimde söylendiğini ve genellikle doğaçlama olarak ortaya çıktığını belirtir. Ardından, ölen kişinin yakınının ağıt yakabildiğini; özel ağıtçıların da para karşılığı ağıt yaktıklarını yazar.

Araştırmacı-ozan ve yazar Can Yoksul da; “Hasan Korkmaz ve Ağıtlar” başlıklı yazısında:

“Ağıtlar, insanların dünyaya gelişiyle başlar. Ölünceye kadar sürer gider.” der sürdürür:

“Tarihin en eski kavimlerinden olan Türklerin başından hep destansı olaylar geçmiştir. Acıyı, sevinci, mutluğu, mutsuzluğu iç içe yaşamıştır. Bitip tükenmeyen göçler, doğal afetler, savaşlar, kıtlıklar ve ölümler vardıkları coğrafyada hep ağıt olarak dile gelmiştir.

Ağıtlar, yalnız bir kişinin, bir ailenin değil, tüm toplumun yüreğinin sesidir.”

Kitabın yazarı Hasan Korkmaz:

Bu kitabı yazmaya; Çorum halk kültürü üzerine yazdığı yapıtlarla tanıdığımız araştırmacı–ozan yazar İbrahim Gösterir’in önermesiyle başladığını belirtip, bu konuyla ilgili şöyle der yazısının bir bölümünde:

“Ağıtlar konusunda başta Yaşar Kemal, Sabahattin Eyüboğlu, Ahmet Şükrü Esen, Muhan Bali, Ahmet Z. Özdemir, Alpay Kabacalı, Baki Yaşa Altınok, gibi değerli birçok yazar ve araştırmacı çok önemli çalışmalar yapmışlar, ağıtı öyküleriyle ortaya çıkarmışlardı (…) Bu araştırmalara girmemiş, Çorum yöresinde söylenmiş, yazılmış pek çok ağıt vardı Çorum yöresinde bu konuya eğilip, bu yörenin ağıtları üzerine araştırma yapan bir araştırmacı olmamıştır. (…) Bu sahada çalışırken gördük ki yitip giden ağıtlar, bugün ortaya çıkanlardan çok daha fazladır…” der.

“Çorum Tarihi ve Kültürü” başlıklı yazıdan da kısa bir bölüm alıntılayalım:

“Çorum yöresinde halk yazını ürünleri olan mani, destan, güzelleme, ninni, ilenç, taşlama gibi şiirlerin yanında ağıtlar da önemli bir yer tutmaktadır. Bunlardan en bilineni, “Hem Okudum Hem de Yazdım” ağıtıdır.

Çorum Yöresinde ağıt özelliği taşıyan uzun havalar da vardır. Bunlar genellikle bozlak türündedir. Kırşehir bozlaklarına benzerlik gösterse de kendi içinde ayrı bir havası vardır Bunlardan, “Ya Beni de Götür Ya Sen de Gitme”, “Malum Olsun Sana da Bak Ne Haldeyim” yaygın olarak bilinen örneklerdir…” der.

“Ağıtlar Üzerine” başlıklı yazıda; Alpay Kabacalı’nın, “Gül Yaprağın Döktü Bugün Ağıtlar, s. 14’ten aldığı şu satırları aktarmış:

“Ağıtlar insanoğlunun yaşı kadar eski, insan varlığının bulunduğu her yerde söylenecek kadar da yaygındır. Sözcük anlamı ağlama olan ağıtlar, genellikle bir ölümün ya da üzücü bir olayın ardından söylenen halk türküleridir Ölüm, hastalık, doğal afetler gibi çaresizlikler karşısında üzüntüyü, daha çok da isyanı ifade eden ezgili sözlerdir.

(SÜRECEK)

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
-2°
kapalı
banner364
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 23 54
2. Konyaspor 22 45
3. Alanyaspor 23 38
4. Adana Demirspor 23 37
5. Fenerbahçe 23 37
6. Beşiktaş 23 36
7. Hatayspor 23 36
8. Başakşehir 22 34
9. Gaziantep FK 22 32
10. Sivasspor 23 31
11. Kayserispor 23 31
12. Karagümrük 23 30
13. Kasımpaşa 23 27
14. Göztepe 23 27
15. Galatasaray 23 27
16. Giresunspor 23 26
17. Antalyaspor 23 24
18. Rizespor 23 22
19. Altay 23 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 21 38
4. Bandırmaspor 21 36
5. İstanbulspor 21 36
6. Eyüpspor 20 36
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 21 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Keçiörengücü 21 26
12. Gençlerbirliği 21 26
13. Boluspor 19 24
14. Kocaelispor 21 24
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 22 48
3. Chelsea 24 47
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Arsenal 21 36
7. Tottenham 20 36
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 22 30
10. Leicester City 20 26
11. Aston Villa 21 26
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 22 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 18 12
Takımlar O P
1. Real Madrid 22 50
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Barcelona 21 35
6. Real Sociedad 21 34
7. Villarreal 22 32
8. Rayo Vallecano 21 31
9. Athletic Bilbao 22 31
10. Valencia 22 29
11. Osasuna 22 28
12. Celta Vigo 22 27
13. Espanyol 22 27
14. Granada 22 24
15. Elche 22 23
16. Getafe 22 22
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 22 17
20. Levante 21 11

Gelişmelerden Haberdar Olun

@