09.03.2020, 00:01 157

YENİ OSMANLICILARIN REHBERİ ABDÜLHAMİT-5

Mustafa AYDINLI

Mustafa AYDINLI

KIBRIS’IN İNGİLİZLERE VERİLMESİ

Çırağan Olayı, II. Abdülhamid döneminde 20 Mayıs 1878’de, V. Murat’ın tekrar tahta çıkarılmasını sağlamak için başarısızlıkla sonuçlanan bir darbe girişimi yapılmıştı. Bir yandan bu darbe girişimi, diğer yandan Rus ordularının Yeşilköy’de bulunması Abdülhamit’i çok bunaltmıştı.

Abdülhamit’in bu ruhi bunalımını İngiliz Büyükelçisi Henry Layard ustaca değerlendiriyordu. İngiltere’nin Abdülhamit’in yanında olduğunu ve şefkatli ellerini uzattığını filan söylüyor (!) Abdülhamit’in ruhuna pansuman tedavisi yapıyordu.

İngiliz Büyükelçisi Henry Layard, II. Abdülhamit’in sofrasına karısı ile birlikte katılacak kadar padişahın güvenini ve dostluğunu kazanmış olan bir şahsiyetti.

Abdülhamit’e, Britanya’nın Osmanlı Devleti ile bir savunma işbirliği antlaşması imzalamak istediğini bildirerek, Abdülhamit’i teselli etmiş, ayrıca İngiltere Kraliçesi’nin de kendisine şahsi sempatisi ve desteği olduğunu belirtmişti. Bu sözler Abdülhamit’i ruhunda fırtınalar yaratacak kadar rahatlatıyordu. Ardından Layard, İngiltere’nin Osmanlı Devleti ile ilgili planını nazik nazik dayatıyordu.

İngiliz hayranlığı Osmanlı’da bir gelenek halini alıyor, hatta devamında Osmanlı’nın son padişahı Vahdettin aynen şöyle diyordu; “Kaderimi Allah'tan sonra İngiltere'ye bıraktım…İngiliz milletine kuvvetli sevgi ve hayranlık duygularımı Kırım Savaşı'nda İngilizlerin müttefiki olan babam Sultan Abdülmecit'ten miras aldım” ibretlik sözlerini söyleyebiliyordu.

Konu şuydu: İngiltere, Osmanlı Devleti ile yapacağı herhangi bir savunma antlaşmasının gereği olarak bir yandan Ayastefanos (Yeşilköy) Antlaşması’nın ağır şartlarını hafifletmeye çalışacak, diğer yandan da Osmanlı Devleti’ne herhangi bir saldırı olması halinde onun yanında yer alacaktı. Ayrıca İngiliz Hükümeti, Yeşilköy’deki Rus ordularını buradan uzaklaştıracaktı. Bunları duyan Abdülhamit çok memnun oldu, pek keyiflendi.

Layard’ın Sadrazam Sadık Paşa ve Hariciye Vekili Safvet Paşa’ya sunduğu taslakta bütün bunların karşılığında küçük bir şartları vardı: Kıbrıs’ın idaresini istiyorlardı. Paşalar padişaha sormadan evet diyemeyeceklerini belirterek Layard’dan birkaç saat müsaade istediler. Anlaşılan Padişah olur vermiş olacak ki görüşmeler devam ediyor. Taslak Bakanlar Kurulu’na sunuluyor ve aynen onaylanıyor.

Abdülhamit, 26 Mayıs 1878 günü, akşam saat 8:00’de antlaşma metni kendisine sunulur sunulmaz basıyor imzayı. Bu durum Layard’ı bile şaşırtıyor. Altında Sadık ve Safvet Paşalarla Layard’ın da imzası vardır. İngiltere’nin taahhütlerini yerine getirebilmesi için Kıbrıs adasının İngiltere tarafından kullanılmasını ve idare edilmesini kabul etmektedir.”

Abdülhamit böylece 4 Haziran 1878 tarihinde Kıbrıs’ı İngiliz idaresine resmen devreden antlaşmayı imzalamıştır.

Kıbrıs’ı ‘tereyağından kıl çeker gibi’ Osmanlı Devleti’nden koparan Layard, Kraliçe tarafından “Grand Cross of The Bath” nişanı ile ödüllendiriliyor. Abdülhamit bir süre sonra hatasını fark ediyor ve antlaşmadan caymaya çalışıyor ama iş işten geçmiştir. Ünlü deyimle ‘Geçti Bor’un pazarı, sür eşeğini Niğde’ye’ demiş oldular, nazikçe.

Yeni Osmanlıcılar da çok ‘kandırıldık’ diyorlar, rehber aldıkları kişi Abdülhamit gibi. Şu an yaşadığımız Kıbrıs sorunlarının temelinde Abdülhamit’in olduğunu anımsamak gerekiyor.

ABDÜLHAMİT'İN KAYBETTİĞİ TOPRAKLAR

Tarihçi Sinan Meydan’ın II. Abdülhamit mi? Başlıklı makalesinde (12 Mart 2018-Sözcü) tespitlerine göre.

II.Abdülhamit döneminde Osmanlı çok toprak kaybetti. Öyle ki savaşmadan masa başında kaybedilen topraklar bile vardı. Örneğin 1878'de Yunanistan Osmanlı'dan toprak istedi. II. Abdülhamit büyük devletlerin de baskısıyla 1881'de Teselya ve Narda'yı Yunanistan'a verdi. İşin ilginç tarafı, II. Abdülhamit, 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı'nda Teselya'yı savaşarak geri aldı, ancak savaş sonrasında büyük devletlerin baskısıyla Teselya'yı 1897'de yeniden Yunanistan'a bırakmak zorunda kaldı.

1881'de Fransa Tunus'u işgal ettiğinde II. Abdülhamit, Mithat Paşa'yı kendisine teslim eden Fransa'nın Tunus'u işgaline sessiz kaldı. (Yusuf Hikmet Bayur, Türk İnkılabı, C.1, Kısım 1, 2. Baskı, s.24, 25).

1882'de Mısır İngilizlerce işgal edildiğinde II. Abdülhamit değişik vehimlerle Mısır'a asker göndermedi. Yusuf Hikmet Bayur, Abdülhamit'in, Mısır'a gidecek askerin orada gördüklerinden gözünün açılacağı endişesiyle Mısır'a asker göndermediğini yazıyor. (Bayur, age. s.33).

II.Abdülhamit döneminde kaybedilen diğer topraklar da şöyle:

1878 Berlin Antlaşması'yla Batum, Ardahan, Kars, Oltu, Kağızman Ruslara, Kotur kazası ve civarı İran'a, Bosna Hersek Avusturya'ya bırakıldı. Bulgaristan önce özerk, sonra bağımsız oldu. Karadağ, Sırbistan ve Romanya bağımsız oldu. Şarki Rumeli Eyaleti kuruldu ve önce özerk, sonra bağımsız oldu.

Girit fiilen Yunanistan'a geçti.

II.Abdülhamit döneminde İngiltere, Kıbrıs ve Mısır'ı alarak adeta Akdeniz'e yerleşti. II.Abdülhamit döneminde Osmanlı, toplamda 1.600.000 kilometrekareye yakın toprak kaybetti.

II. Abdülhamit döneminde Osmanlı'nın Avrupa topraklarının önemli bir bölümü kaybetmiştir.

Yarın: Abdülhamit dönemi yönetim.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
açık
banner364
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 22 51
2. Konyaspor 21 42
3. Fenerbahçe 22 36
4. Alanyaspor 22 35
5. Beşiktaş 22 35
6. Hatayspor 22 35
7. Başakşehir 21 34
8. Adana Demirspor 22 34
9. Kayserispor 22 31
10. Gaziantep FK 21 31
11. Sivasspor 22 30
12. Karagümrük 22 30
13. Galatasaray 22 27
14. Giresunspor 22 26
15. Kasımpaşa 22 24
16. Göztepe 22 24
17. Antalyaspor 22 23
18. Rizespor 22 21
19. Altay 22 18
20. Ö.K Yeni Malatya 21 15
Takımlar O P
1. Ümraniye 20 42
2. Ankaragücü 20 42
3. Erzurumspor 20 38
4. Eyüpspor 20 36
5. Bandırmaspor 20 33
6. İstanbulspor 20 33
7. Adanaspor 20 32
8. Samsunspor 19 30
9. Tuzlaspor 20 27
10. Gençlerbirliği 20 26
11. Manisa Futbol Kulübü 20 25
12. Boluspor 19 24
13. Kocaelispor 20 24
14. Keçiörengücü 20 23
15. Menemen Belediyespor 20 23
16. Altınordu 20 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 20 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 22 56
2. Liverpool 21 45
3. Chelsea 23 44
4. West Ham United 22 37
5. Tottenham 19 36
6. Arsenal 20 35
7. M. United 21 35
8. Wolverhampton Wanderers 20 31
9. Brighton 21 29
10. Leicester City 19 25
11. Crystal Palace 21 24
12. Southampton 21 24
13. Aston Villa 20 23
14. Brentford 22 23
15. Leeds United 20 22
16. Everton 19 19
17. Watford 19 14
18. Norwich City 21 13
19. Newcastle 20 12
20. Burnley 17 11
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 49
2. Sevilla 21 45
3. Real Betis 21 37
4. Atletico Madrid 20 33
5. Real Sociedad 20 33
6. Barcelona 20 32
7. Rayo Vallecano 20 31
8. Villarreal 21 29
9. Valencia 21 29
10. Athletic Bilbao 21 28
11. Espanyol 21 27
12. Celta Vigo 21 26
13. Osasuna 21 25
14. Granada 21 24
15. Elche 21 22
16. Getafe 21 21
17. Mallorca 20 20
18. Deportivo Alaves 21 17
19. Cadiz 21 15
20. Levante 20 11

Gelişmelerden Haberdar Olun

@