03.05.2021, 00:01 52

İBRAHİM GÖSTERİR’DEN ÇORUM YÖRESİ AĞIZLARI SÖZLÜĞÜ-2

Muzaffer GÜNDOĞAR

Muzaffer GÜNDOĞAR

İbrahim Gösterir 2017 yılında iki halk ozanının kitabını çıkarmıştır. Bunlar:

Beşinci yapıt olarak “Âşık Haydar Kılıç (Ozan Garip)” adlı çalışması 176 sayfadır. Kitap, Ankara’da Kültür Ajans Yayınları arasında çıkmıştır.

Altıncı yapıtı da yine Ankara’da Kültür Ajans Yayınları arasında çıkan, 112 sayfadan oluşan “Alıcıklı Aşık Hicabi. Yaşamı- Sanatı-Şiirleri” adlı kitabıdır.

Yedinci yapıtı da Çorum Sarimbey Köyünden Âşık Borani (Halil Çimen) üzerine hazırlanmış, “Âşık Borani-Söz İnsanın Aynasıdır” adlı yapıtıdır. Çorum Valiliği, İl Kültür Turizm Müdürlüğü Yayınları arasında 2020 yılında çıkan bu kitap iki ciltten oluşmakta olup toplam 1148 sayfadır.

Çorum Belediye Başkanı Halil İbrahim Aşgın, Çorum Yöresi Ağızları Sözlüğü için, “Takdim” başlıklı yazısında şöyle der:

“…Sözlü kültür içerisinde yer alan Çorum’a özgü efsaneler, hikâyeler, anlatılar ve gelenekler de kültürel zenginliğimizin bir başka ifadesi olarak karşımıza çıkıyor. Binlerce yıl önce Anadolu Kültür ve Medeniyetlerinin adeta kavşak noktasına kurulan şehir olan Çorum bu tarihi ve kültürel zenginliğini konuşma biçimine, kelime dağarcığına da yansıtmıştır.

Elinizdeki eser İbrahim Gösterir Hocamızın uzun çalışmalar sonucunda derlediği ve şehrimizin kelime dağarcığının zenginliğini ortaya koyan sözlük. Kültürel mirasın en önemli öğesi şive ve ağız farklığının tüm samimiyetini yansıtan bu eseri siz kıymetli okurlarımızın ilgisine sunuyoruz.”

İbrahim Gösterir, bu sözlük çalışmasıyla ilgili olarak, kitabının girişindeki sunu yazısında özet olarak:

Ülkemizde ağız incelemelerinin 1930’lu yıllarda başladığını; Türk Dil Kurumu’nun kurulmasıyla Anadolu ağızlarına olan ilginin artığını; 1932-1934 yılları arasında yapılan ilk derleme çalışmalarıyla 150 bin söz fişi toplandığını, bunun sonucunda da 6 ciltlik Türkiye’de Halk Ağzından Söz Derleme Dergisi yayımlandığını belirtir.

Yazısının süreğinde de; 1952-1959 yılları arasında yapılan ikinci derleme çalışması sonucunda toplanan 450 bin söz fişiyle Derleme Sözlüğü’nün 12 cilde ulaştığını yazar.

Bu çalışmaya katılan 917 derleyicinin onunun Çorum, Alaca, Mecitözü, İskilip ilçelerinden söz fişi derleyip gönderdiklerini; toplam söz fişi sayısının 6261 olduğunu belirtir. Bunların hemen hemen yarısını, yani 3126’sını tek başına gönderen Eşref Ertekin, Türkiye’de Türk Dil Kurumu’na en çok söz fişi gönderen üçüncü kişi olmuştur.

İbrahim Gösterir; Çorum ağzı üzerine rahmetli Tayyar Kerman’ın “Çorum Ağzından Derlemeler”i ile birkaç bitirme tezinin, gazete, dergi yazısının ötesinde bir çalışma yapılmadığını söyler.

Sonra şöyle sürdürür sunu yazısını:

“Yirminci yüzyılda bilimsel, teknolojik alandaki hızlı gelişmelerin getirdiği kültürel değişim süreci, kırsaldan sanayileşen kentlere doğru yoğunlaşan göçler, Anadolu ağızlarının aşınmasına, giderek ortadan kalkmasına yol açmaya başlamıştır. Bu nedenle, ekonomik, kültürel gelişmelerin hızlandığı ilimizde Çorum ağızlarının, halk yazını ürünlerinin derlenip kayıt altına alınması öncelikli bir görev olarak karşımıza çıkmaktadır.” diyerek sürdürmüştür.

ağzı üzerine çalışma yapılmasını sağlayacak yazılı malzeme konusunda yeterli birikim olduğunu söyleyerek, 1938-1946 yılları arasında Çorum Halkevi’nce yayımlanan Çorumlu dergisi ile bu derginin üretken yazarı Eşref Ertekin’in 1971 yılında kitaplaştırdığı “Çorum’da Derlenen Maniler” adlı kitabına dikkat çeker. (SÜRECEK)

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
banner364
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 8 19
2. Trabzonspor 8 18
3. Beşiktaş 9 17
4. Hatayspor 8 16
5. Altay 8 15
6. Konyaspor 8 14
7. Karagümrük 8 14
8. Galatasaray 8 14
9. Alanyaspor 8 14
10. Adana Demirspor 9 12
11. Kayserispor 8 11
12. Gaziantep FK 8 11
13. Sivasspor 9 10
14. Başakşehir 9 9
15. Antalyaspor 9 9
16. Öznur Kablo Yeni Malatya 9 9
17. Giresunspor 9 8
18. Kasımpaşa 8 6
19. Göztepe 8 5
20. Rizespor 9 1
Takımlar O P
1. Ümraniye 9 21
2. Ankaragücü 9 21
3. Eyüpspor 9 17
4. Bandırmaspor 9 15
5. Erzurumspor 8 15
6. Tuzlaspor 7 14
7. Kocaelispor 7 13
8. Samsunspor 8 11
9. Gençlerbirliği 8 11
10. Menemenspor 9 11
11. Denizlispor 9 10
12. Altınordu 8 10
13. Manisa FK 8 9
14. Boluspor 7 8
15. İstanbulspor 7 7
16. Adanaspor 8 6
17. Balıkesirspor 8 6
18. Bursaspor 7 5
19. Ankara Keçiörengücü 7 4
Takımlar O P
1. Chelsea 8 19
2. Liverpool 8 18
3. Man City 8 17
4. Brighton 8 15
5. M. United 8 14
6. Everton 7 14
7. Brentford 8 12
8. Wolverhampton 8 12
9. Tottenham 7 12
10. West Ham 7 11
11. Leicester City 8 11
12. Aston Villa 8 10
13. Arsenal 7 10
14. Crystal Palace 7 7
15. Southampton 8 7
16. Watford 8 7
17. Leeds United 8 6
18. Newcastle 7 3
19. Burnley 8 3
20. Norwich City 8 2
Takımlar O P
1. Real Sociedad 9 20
2. Real Madrid 8 17
3. Atletico Madrid 8 17
4. Sevilla 7 14
5. Osasuna 8 14
6. Rayo Vallecano 8 13
7. Athletic Bilbao 8 13
8. Valencia 8 12
9. Barcelona 7 12
10. Real Betis 8 12
11. Villarreal 7 11
12. Mallorca 9 11
13. Espanyol 8 9
14. Elche 8 9
15. Cádiz 8 7
16. Celta de Vigo 8 7
17. Granada 8 6
18. Levante 9 5
19. Deportivo Alaves 7 3
20. Getafe 9 2

Gelişmelerden Haberdar Olun

@