09.12.2021, 00:02 43

BEY DAĞLARI MI, ÇOBAN DAĞLARI MI?

Gazanfer ERYÜKSEL

Gazanfer ERYÜKSEL

Antalya’da sonbahar. Kasım ayı yedisi devirdi gidiyor. Vakit akşam. Bey Dağları’na, göğe ve denize bakıyoruz. Ebrular çizen vaktin albenili güzelliğine.

Antalya denince akla gelen ilk şey deniz ve güneştir hâlbuki. Turizm sektörünün reklam algıları ayrık otu gibi kaplamıştır dört bir yanımızı. Sanatın ve sanatçının bakış açısı ise farklı okumalar yapacaktır şüphesiz.

Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Huzur romanının kahramanı Mümtaz ise gördüğü güzellikler karşısında şunları söyleyecektir. “Bey Dağları’nın üstünde güneş, sanki kendi ölümünün ayinini ve kendi yaldızdan ve koyu lacivert gölgelerden lâhdini hazırlıyormuş gibi, bu dağların kıvrımlarına altın ve gümüş zırhlar geçirir, sonra alçalan ve arkaya devrilen kavis, bir altın yelpaze gibi açılır, büyük ışık parçaları şuraya buraya ateşten yarasalar gibi uçar, kayaların üstüne asılırdı. Bu bir mevsim gibi bereketli velût saatti.”

ve şehir insanoğlunun en belli başlı terbiyecilerindendir” diyen Tanpınar, 1916 Ekim’inden 1918’in Ağustos’una kadar kaldığı dönemde Antalya Sultanisi’nde öğrencidir. Daha sonra 1921’de kısa süreli bir tatil için de Antalya’ya gelir. Tanpınar’ın biriktirdiği Antalya fotoğrafları eserlerinde kendilerine özgün yerler açacaktır.

Tanpınar “Antalyalı Genç Kıza mektup” başlıklı metinde, ona mektup yazan Antalya Liseli üç öğrenciye verdiği cevapta şunları yazacaktır. “… lise talebesisiniz ve Antalya’dasınız. Yani 1916-1918 yılları arasında benim yaşadığım hayatı yaşıyorsunuz. İşte size bunun için yazıyorum. Bulunduğunuz memleketin, belki de orada doğdunuz, hayatımda mühim bir yeri vardır. Sizin sahillerinizde, o denize bakarak, o lodos dalgalarını seyrederek benim gençliğimde şimdikinden çok az verimli olan meyve bahçelerinde dolaşırken yavaş yavaş hülya adamı oldum.”

… “Aynı günlerde, yine bulunduğunuz memlekette denizin bir başka manzarasıyla karşılaştım. Güvercinlik denen deniz mağarasını gördüm. Bu mağara suyun hücumuyla açılıp kapanan aydınlığı ile benim için mühim bir şey oldu… Gördüklerimi henüz gerçek bir keşif hâline getirecek seviyede değildim. Fakat estetiğimin temeli olan rüya fikri, biraz da bu mağaraya bağlıdır.”

“Huzur” adlı romanında ise Güvercinlik Mağarası’nın yerini şöyle anlatacaktır. “Bir gün arkadaşları onu Güvercinliğe götürdüler. Bu hastane üstü ile Konyaaltı arasında, şehirden epeyce uzak bir yerde bir deniz mağarası idi.”

İnsan elbette yaşadığı yere benzer Edip Cansever’in söylediği gibi. Bir de öyle coğrafyalar vardır ki mıknatıs gibi çeker kendisine sizi ve o albeniden kurtulamazsınız. Fikret Otyam Bey Dağları’nın onu nasıl delirttiğini şöyle anlatacaktır, 06 Şubat 1995 tarihli yazısında.

“Bu cennet ülkede görmediğin bir yer kalmıştı, Antalya! Birisinde İstanbul’dan, diğerinde Ankara’dan iki kez Antalya üzerine gelmiş, ne ki fırtına nedeniyle aynı yerlere dönüvermiştim! Son kez arabayla bir huruç harekâtına geçtim. Oh, işte karayolları tabelası: “Antalya 10 km.” … Günler sonra Antalya’da uyandığımda, o dağlara yani Bey Dağları’na vuruluvermiştim. Nazım’ı Gülhane Parkı’ndaki ceviz ağacı dellendirmişti, beni de Bey Dağları.

Hayatın ırmağı gün gelecek Fikret Otyam’ı Antalya Bey Dağları’yla karşı karşıya getirecektir.

“Kader diye bir şey var mı, kim bilebilirdi, hele ben nereden, nasıl bilebilirdim yirmi yıl önce Antalya’nın Gazipaşa ilçesine yerleşeceğimi; ama artık Antalyalıydım. Biz hiç ölmeyecekmiş gibi yaşadık, tarih marih nemene! Bin yıl mı, beş yüz mü, kırk mı, otuz mu ne, hangisiyse hep düşledim. Antalya’da Bey Dağları’nı gören bir barınak, ahir ömrümde kocaman ama kocamaaan resimler yapayım Bey Dağları’ndan. Yirmi gündür gerçekleşen düşümü yaşıyorum. Şu satırları yazarken o cânım saat saat, dakika dakika değişen Bey Dağları tüm görkemiyle karşımda. Başı her zaman bulutlu, gün yuvasına göçerken allı morlu bulutlara dönüşen, o bir daha tekrarlanmayacak görünümlerini saptamak için yirmi günde iki yüzden fazla fotoğraflarını çektiğim o doyumsuz Bey Dağları!”

Fikret Otyam’ın kadrajından böyle görünen Bey Dağları’nı bir de Antalyalı şair Metin Demirtaş’ın dizeleriyle okuyalım.

Başlarında kayan yıldızları yok / Çoban Yıldızı var / Geçip gitmiş beyleri de / Kalmış sade / Bir vefalı çobanları / Ama hâlâ atlaslarda Bey Dağları’dır adları / Dinleyin / Ey haritacılar! / Bu bir ozan fermanı / Bundan böyle / Çoban Dağları olsun / Bu güzel dağların adı!”

Bey Dağları mı yoksa Çoban Dağları mı, diye iki arada kalan Fikret Otyam “Karacaoğlan gibi mi diyeyim yoksa”, diye soracaktır kendine. Karacaoğlan “Gül memeler birbiriyle cenk eder” derken Fikret Otyam Bey Dağlarıyla bulutları cenk ettirecektir.

Mutluluğun resmi söz konusu olduğunda akla iki isim gelir, Nazım Hikmet ile Abidin Dino. Fikret Otyam için ise yarım cığara içimi ötededir artık mutluluğun resmi. Bu mutluluğu da cümle âleme ilan edecektir.

Ahmet Hamdi Tanpınar, Fikret Otyam ve Metin Demirtaş’ın anılarına saygıyla.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
-3°
hafif kar yağışlı
banner364
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 23 51
2. Konyaspor 22 45
3. Alanyaspor 23 38
4. Adana Demirspor 23 37
5. Fenerbahçe 23 37
6. Beşiktaş 23 36
7. Hatayspor 23 36
8. Başakşehir 22 34
9. Gaziantep FK 22 32
10. Sivasspor 23 31
11. Kayserispor 23 31
12. Galatasaray 23 30
13. Karagümrük 23 30
14. Kasımpaşa 23 27
15. Göztepe 23 27
16. Giresunspor 23 26
17. Antalyaspor 23 24
18. Rizespor 23 22
19. Altay 23 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 21 38
4. Bandırmaspor 21 36
5. İstanbulspor 21 36
6. Eyüpspor 20 36
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 21 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Keçiörengücü 21 26
12. Gençlerbirliği 21 26
13. Boluspor 19 24
14. Kocaelispor 21 24
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 22 48
3. Chelsea 24 45
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Tottenham 20 37
7. Arsenal 21 36
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 22 30
10. Leicester City 20 26
11. Aston Villa 21 26
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 22 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 18 12
Takımlar O P
1. Real Madrid 22 50
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Real Sociedad 20 33
6. Villarreal 22 32
7. Barcelona 20 32
8. Rayo Vallecano 20 31
9. Valencia 22 29
10. Athletic Bilbao 21 28
11. Osasuna 22 28
12. Celta Vigo 22 27
13. Espanyol 22 27
14. Granada 22 24
15. Elche 22 23
16. Getafe 21 21
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 21 17
20. Levante 21 11

Gelişmelerden Haberdar Olun

@