18.10.2021, 00:01 29

YAMAN ÜÇLER ve YAYLA KIZI -33-

Muzaffer GÜNDOĞAR

Muzaffer GÜNDOĞAR

“İlahi Büyükbabacığım, dedi Cemre. “Masalların Parmak Çocuğu türkü söyler mi hiç?”

“Bizi inandırırlardı yavrum. Türkü bitince, Pazarcı Veli Dayı o ince kara tekerleği almış, yeni bir tekerlek koymuştu yerine, O ince kıvrımlı şeyin ucuna da bir iğne takmış, iğneyi de bu ince tekerleğin kıyısına koymuştu. Sonra da çantanın yanı başındaki kolunu çevirmişti birkaç kez. Sonra, o ince tekerleğin cızırtılı bir sesle dönmesiyle birlikte yeni bir türkü başlamıştı. Bizlerse, bu kutunun sağına soluna bakmış, türkü söyleyeni aramıştık gözlerimizle. Ama kutu kapalıydı. Parmak Çocuk’a benzer bir şey de görünmüyordu.”

“Plak çalan bir müzik seti olmalı,” dedi Özgün.

“Değil yavrum,” dedi Zafer Bey. “O dediklerin henüz icat edilmemişti o yıllarda. Oradaki büyükler de biz çocukların merakını kamçılarcasına:

“Kutunun içinde küçücük bir “cin” var. O söylüyor bu türküyü,” demişlerdi. Biz de inanmıştık.

Türkü söyleyen cin’in küçülüp de bu kutunun içine girmesine bir türlü akıl erdirememiştik. Çünkü, cini de en az insan kadar boyu olan, kapkara bir yaratık olarak düşlüyorduk. Pazarcı Veli Dayı’nın “cinli türkü kutusu,” koymuştuk bu aletin adını.”

Çocuklar kahkahayla gülmeye başladılar.

“Cinli Türkü Kutusu,” diye yineledi Cemre. “Çok ilginç ve komik.”

“Doğru söylüyor Büyükbabanız,” dedi Kemal. “Büyükbabanızla aramızda iki yaş ya var, ya yoktur. Gerçekten öyle sanırdık biz de.”

“Çalışmaya gittiğinde İzmir’den satın alıp getirmişti onu. O zamanın çocuklarını ne söylesen kandırırdın ama şimdiki çocukları böyle kandıramazsın,” dedi Sağlıkçı Musa.

“Doğru. Biz de kandırıldığımızı çok sonraları anlayacaktık ama o kutunun nasıl türkü söylediğine de bir türlü akıl erdiremeyecektik. Zaman içinde, bu “cinli türkü kutusu”na “gramofon”, türkü söyleyen kara tekerleğe “plak” dendiğini; türküdeki sesin de “Malatyalı Fahri”ye ait olduğunu öğrenecektik.

Köydeki ikinci gramofon’u da Musa Ağabeyin az önce köyün iki sesi güzelinden biri olarak nitelendirdiği, rahmetli Gödeğin Emin getirmişti. Onun evi de yukarı mahalledeydi. O zaman evler hep toprak damlıydı. Tuğlalı yapı pek azdı. O da dam üstüne kurduğu gramofonundan tüm köye bangır bangır türkü dinletirdi akşamları.”

“Evi, bizim evin üst yanındaydı,” dedi Sağlıkçı Musa. “Üç aylık çalışmasının bedeliydi aldığı o gramofon.”

“Ne kadar pahalıymış!” dedi Özgün. “Şimdi üç aylığa üç televizyon alınır.”

“Gelelim radyo konusuna,” dedi Sağlıkçı Musa. “Oldu olacak onu da anlat Zafer Bey. Hüzün de verse, zevkle dinliyoruz eski anıları.”

Elif Hanım çay demlemişti. Zeynep de babaannesine yardım için kalkarken:

“Ne olur biz gelinceye kadar başlamayın Zafer Amca,” dedi.

“Tamam kızım.”

Çaylar bardaklarla getirilip dağıtıldı. Yanına da yiyecekler konuldu.

“Haydi buyurun, afiyet olsun!” dedi Elif Hanım.

Sağlıkçı Musa da:

“Hem çayımızı içelim, hem de kaldığımız yerden sürdürelim söyleşimizi. Radyo da kalmıştık,” dedi.

Zafer Bey yeniden başladı anlatmaya:

“Gramofonla tanıştıktan sonra, ilk radyoyu ormancı Ekrem Dayı’mın aldığını biliyorum. O, gramofona benzemiyordu. Adına, radyo yerine “ıradıyon” diyorlardı. Küçük sandığa benzer bir şeydi. İki de pili vardı. Bunlara batarya deniliyordu. Birisi, silindirik olup, el lambası piline benziyordu. Ama çok büyüktü. Diğer pili ise köşeli ve ondan hem çok büyük, hem de ağırdı. Bir çocuk kaldıramazdı. Radyodan çıkan uzantılar, yani kablolar pillere takılırdı. Bir ucu evin çatısına uzatılır, bir ucu da yere indirilip toprağa gömülürdü. iki de tel hattı vardı. Radyo, bazen şarkı-türkü söyler, bazen de haber okurdu.”

“Gramofon gibi, sahibi istediğinde değil, kendi canı ne zaman isterse o zaman türkü söylerdi,” dedi Sağlıkçı Musa.

“Evet çocuklar,” dedi Zafer Bey. “Sözü toparlayacak olursak; 1950’lerden başlayarak, önce sandık büyüklüğündeki lambalı radyolarla, ardından oldukça küçülmüş transistorlu radyolarla tanıştık. Giderek siyah beyaz televizyonlar girdi yaşamımıza. Sonra renklisi, uzaktan kumandalısı derken, uydulardan dijital TV yayınları sardı yaşamımızı.

(SÜRECEK)

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
parçalı bulutlu
banner364
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 14 36
2. Konyaspor 14 26
3. Hatayspor 14 26
4. Fenerbahçe 14 24
5. Alanyaspor 14 24
6. Başakşehir 14 22
7. Karagümrük 14 22
8. Galatasaray 14 22
9. Adana Demirspor 14 20
10. Beşiktaş 14 20
11. Antalyaspor 14 18
12. Gaziantep FK 14 18
13. Altay 14 17
14. Sivasspor 14 16
15. Giresunspor 14 16
16. Kayserispor 14 16
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 14 11
19. Kasımpaşa 14 10
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Ümraniye 13 27
2. Ankaragücü 14 27
3. Eyüpspor 14 27
4. Bandırmaspor 13 25
5. Erzurumspor 12 25
6. İstanbulspor 13 20
7. Tuzlaspor 12 20
8. Kocaelispor 13 20
9. Samsunspor 13 19
10. Adanaspor 14 18
11. Menemenspor 13 17
12. Gençlerbirliği 13 17
13. Boluspor 13 16
14. Denizlispor 13 15
15. Bursaspor 13 14
16. Manisa FK 14 14
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 14 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Chelsea 14 33
2. Man City 14 32
3. Liverpool 14 31
4. West Ham 14 24
5. Arsenal 13 23
6. Wolverhampton 14 21
7. Brighton 14 19
8. Leicester City 14 19
9. Tottenham 12 19
10. M. United 13 18
11. Brentford 13 16
12. Crystal Palace 14 16
13. Aston Villa 14 16
14. Everton 14 15
15. Leeds United 14 15
16. Southampton 14 15
17. Watford 14 13
18. Burnley 13 10
19. Norwich City 14 10
20. Newcastle 14 7
Takımlar O P
1. Real Madrid 15 36
2. Atletico Madrid 14 29
3. Real Sociedad 15 29
4. Sevilla 14 28
5. Real Betis 15 27
6. Rayo Vallecano 15 24
7. Barcelona 14 23
8. Athletic Bilbao 15 20
9. Espanyol 15 20
10. Osasuna 15 20
11. Valencia 15 19
12. Villarreal 14 16
13. Celta de Vigo 15 16
14. Mallorca 15 16
15. Deportivo Alaves 14 14
16. Granada 14 12
17. Elche 15 12
18. Cádiz 15 12
19. Getafe 15 10
20. Levante 15 7

Gelişmelerden Haberdar Olun

@