06.08.2018, 00:05 531

TARİHİN DİYALEKTİĞİ

Mustafa AYDINLI

Mustafa AYDINLI

Diyalektik; Aklımızı kullanarak, araştırmak ve doğruyu bulma yöntemine, basit şekliyle diyalektik denir. Modern dünyada tez ve antitezin, karşıtların bir senteze varmak üzere gelişim göstermesi, kısacası varlık ve düşünce kanunu olarak ortaya çıkmıştır.

Diyalektik bir başka deyimle karşılıklı konuşmak, tartışmak, müzakere etmektir. Diyalektiği ilk keşfeden M.Ö 500 yıllarında ülkemizin Efes Kentinde yaşamış olan Büyük Filozof Herakleitos’dur. Gözleme değer verdiği için çağının en büyük düşünürleri arasında yer alır.

“Aynı ırmakta, iki kez yıkanamazsınız” sözü ona aittir. Sadece bu deyim bile üzerinde kitaplar yazılacak derinlikte, diyalektik bir anlayıştır. Her şeyin değiştiğini ve sonsuzluğa aktığını gözlemlemiştir. Buna rağmen bu dahi kendi çağının bazı sınırlarını aşamamış, örneğin her şeyin, aynı zamanda kendi zıddını taşıdığını görememiştir. Çok emek, çok çaba harcama-sına rağmen. Örneğin “İnen yol, aynı zaman da çıkan yoldur” demiştir. Ahengin zıtların birliğinden doğduğunu görmesine rağmen, en mühimi devinimin zıtlar arasındaki etki-tepki ilişkisinden doğduğunu göremiyor. Doğanın diyalektiğini keşfedende yine bu dâhidir. Ondan sonra gelen filozoflar Herakleitos’a hak vermelerine rağmen 19. Yüzyıla kadar dar bir kalıba sıkıştırmışlardır.

Yine Eski Yunan düşünürü Sokrates diyalektiğe olumlu anlamlar kazandırıyor. “Tartışma yolu ile gerçeklere ulaşma” yöntemini kabul ediyor. İdealist ve metafizik düşüncelere sahip olan Eflatun ise “iyilik” kavramına varma yoludur, diyerek Sokrates’e idealist bir tez ekliyor. Aristoteles; “Tutarlı düşünce sanatı” olarak değerlendirmiştir. Diğer filozoflar buna karşı çıkıyor, haklı olarak. Diyalektik “gerçekleri bulma yöntemidir.” Nasıl olurda “tutarlı düşünce kuralına” dönüşür diye. Çağlar boyunca diyalektik ile mantık eş anlamlı kullanılmıştır. Günümüzde de daha çok mantık sözcüğü tercih edilmekte. Descartes ise diyalektiği daha çok “Laf ebeliği” olarak yorumlamıştır. Ne yazık ki Kant’da aynı görüştedir.

Alman Filozof Hegel “metafizik düşünce” dediği Aristo’ya darbe üzerine darbe indirmiş ve “Her şey kendi zıddını taşır, kendi ile çatışma halindedir, bu çatışma evrendeki iç dinamizmin kaynağıdır.” diyor. Çağının bu büyük düşünürü, hatta bilim adamları Hegel’i çağının Herakleitos’u olarak nitelemektedir. İyi bir idealist felsefeci olmasına rağmen, materyalist felsefenin doğuşuna kaynaklık teşkil etmiştir.

İdealist felsefe ve metafiziğe karşı, Hegel’in tezlerini kaynak alırken onu materyalist dünya görüşü ile yoğurup şekillendiren Dahi yine Alman Filozof Karl Marks’dır ve onu daim dostu arkadaşı Friedrich Engels’dir.

Marks; “Biz Hegel’in baş aşağı çevrilmiş felsefesini, ayakları üzerine oturttuk” der. Marks “Tarihteki hareket ettirici gücün (motorun) sınıf mücadeleleri” olduğunu belirtir.

Dünya filozoflarından örnekler vererek anlatmaya çalıştığım, diyalektik gerçeği yani tartışma, değişim gelişme, diyalog ve felsefe, insanlık tarihinde önemli yer teşkil eder. Gelişmenin ve gerçeğe varmanın da önemli formülüdür.

Olaylar karşısında eksik oluşumuz, yarım kalışımız, olumsuzlukların temel kaynağı diyalektik veya bugünkü deyimi ile mantık eksikliğidir. Mantık sorunların çözümünde sihirli anahtarımızdır. Yeter ki yeri ve zamanında kullanalım.

KAYNAKLAR;

1-Konu hakkında Karl Popper makalesi.

2-Felsefelogos- Diyalektik ve yöntem

3-Ankara Edu.tr Diyalektik Nedir

4-Mantıkta Diyalektik, Doktora tezi, Ali Çetin

5-Felsefenin Temel İlkeleri Georges Politzer

6-Felsefe Sözlüğü Orhan Hançerlioğlu

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
parçalı bulutlu
banner364
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 15 39
2. Konyaspor 14 26
3. Hatayspor 14 26
4. Fenerbahçe 14 24
5. Alanyaspor 15 24
6. Galatasaray 15 23
7. Başakşehir 14 22
8. Karagümrük 14 22
9. Beşiktaş 15 21
10. Adana Demirspor 15 20
11. Sivasspor 15 19
12. Antalyaspor 14 18
13. Altay 15 18
14. Gaziantep FK 14 18
15. Giresunspor 14 16
16. Kayserispor 14 16
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 14 11
19. Kasımpaşa 15 11
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Erzurumspor 13 28
2. Ümraniye 13 27
3. Ankaragücü 14 27
4. Eyüpspor 14 27
5. Bandırmaspor 14 25
6. Tuzlaspor 13 21
7. İstanbulspor 14 20
8. Kocaelispor 13 20
9. Gençlerbirliği 14 20
10. Samsunspor 13 19
11. Adanaspor 15 19
12. Menemenspor 13 17
13. Boluspor 13 16
14. Denizlispor 13 15
15. Bursaspor 13 14
16. Manisa FK 14 14
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 14 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Man City 15 35
2. Liverpool 15 34
3. Chelsea 15 33
4. West Ham 15 27
5. Arsenal 14 23
6. Tottenham 13 22
7. M. United 14 21
8. Wolverhampton 15 21
9. Brighton 15 20
10. Leicester City 14 19
11. Crystal Palace 14 16
12. Brentford 14 16
13. Aston Villa 14 16
14. Southampton 15 16
15. Everton 14 15
16. Leeds United 14 15
17. Watford 15 13
18. Burnley 14 10
19. Newcastle 15 10
20. Norwich City 14 10
Takımlar O P
1. Real Madrid 16 39
2. Sevilla 15 31
3. Real Betis 16 30
4. Atletico Madrid 15 29
5. Real Sociedad 16 29
6. Rayo Vallecano 15 24
7. Barcelona 15 23
8. Athletic Bilbao 15 20
9. Espanyol 15 20
10. Osasuna 15 20
11. Valencia 15 19
12. Mallorca 16 19
13. Villarreal 15 16
14. Celta de Vigo 15 16
15. Granada 15 15
16. Deportivo Alaves 15 14
17. Elche 15 12
18. Cádiz 15 12
19. Getafe 15 10
20. Levante 15 7

Gelişmelerden Haberdar Olun

@