04.05.2021, 00:01 81

İBRAHİM GÖSTERİR’DEN ÇORUM YÖRESİ AĞIZLARI SÖZLÜĞÜ-3

Muzaffer GÜNDOĞAR

Muzaffer GÜNDOĞAR

Konusu bakımından Çorum’la ilgili romanların Çorum ağzı üzerine yapılacak bir çalışma için önemli kaynaklar olduğunu belirtir.

Çorum ağzı üzerine veri elde edilecek önemli kaynaklardan birinin de halk ozanları olduğunu belirtir.

Kitaplarla birlikte yazarların ve halk ozanlarının adlarını da verir bu yazıda.

Halk bilimi, Çorum halk kültürü konusunda bugüne değin yapılamayanları yapma yolunda oldukça başarılı, alkışlanası yapıtlar ortaya koyan İbrahim Gösterir, bu açıklayıcı sunu yazısını şöyle sonlandırır:

“Dili halk yaratır; aydınlar, sanatçılar geliştirip güzelleştirir. Aydınların, sanatçıların halk ağzından alıp yazı diline kazandırdığı pek çok söz vardır. Ancak, bu çalışmanın amacı, derlenen sözlerin konuşma dilinde ya da yazı dilinde kullanılmasını sağlamak değildir. Olanakların elverdiği ölçüde Çorum ağzının söz dağarcığındaki zenginliği örnekli, tanıklı bir biçimde ortaya koymak, ilimiz sınırla-rı içinde söylenen sözleri dilseverlere tanıtmak, bunlar üzerinde yapılacak araştırmalara taban hazırlamaktır.

Çalışmamı Çorum’a, Çorumluya karşı gecikmiş bir görevin yerine getirilmesi olarak görüyorum. Daha iyisinin yazılmasını dileyerek araştırmacıların, dilseverlerin ilgisine sunuyorum.”

Bu kitabına yazdığı “Dördüncü Baskıya Önsöz”den de bir bölüm alıyoruz. Şöyle diyor Gösterir:

“Yazılı, sözlü kaynaklardan yaptığımız eklemelerle birlikte sözlükteki söz varlığı her baskıda önemli ölçüde artış göstermiştir. 2009 yılında yapılan ilk baskıda 10.930 olan madde başı sözcük sayısı, 2010 yılındaki ikinci baskıda 12.734'e çıkmış, 2015 yılında yapılan üçüncü baskıda ise 14.597'ye yükselmiştir. Bu baskıyla birlikte sözlükteki madde sayısının on altı bini aştığı kanısındayım…

On yılı aşkın bir süredir verdiğimiz emek, bu süreçte edindiğimiz deneyim, bu çalışmaya bitmiş gözüyle bakılmaması gerektiğini göstermiştir. Anlaşılan bu çuval daha çok tozacaktır. Sözlüğün genişlemesine katkı sunanlara, yeni baskısını yapan Çorum Belediyesi'ne, baskıda emeği geçenlere teşekkür ediyorum.”

Ardından Çorum ağzının başlıca özelliklerini açıklamış ve şöyle demiş yazısının bir yerinde:

“Her yöre ağzının ayrı bir söz dağarcığı vardır. Konuşma dilinde daha çok bu sözler kullanılır. Ayrıca, tümce kuruluşunda, düşüncelerin anlatımında da kendine özgü özellikler, ayrıcalıklar bulunur. Sözgelimi, merdivene “badal”, pencereye “toplu” denmesi; “Gel oturalım” tümcesinin “Gel heeri! Ecik oturalık” biçiminde söylenmesi ağız özelliğidir…”

Bundan sonra da ünlülerle, ünsüzlerdeki ses değişimlerini örneklerle açıklamış.

Son olarak, bu sözlüğün düzenlenmesinde tutulan yolu açıklayıcı örneklerle vermiş.

Geliştirilmiş bu sözlük, baş tarafında 14 sayfa tutan takdim, sunu, önsöz ve açıklama yazıları dışında; son bölümdeki 7 sayfalık kaynakçasıyla birlikte 500 sayfa tutmaktadır.

İbrahim Gösterir’in diğer çalışmalarını bir yana koyarsak, salt bu sözlük çalışması şapka çıkarılası, alkış tutulası yoğun bir emeğin, olağanüstü bir çalışmanın ürünüdür. O, bu alanda uzman bir ekibin yapacağı çalışmayı tek başına başarmıştır.

Kendisini kültür ve sanatın evrensel güzelliğiyle selamlayıp içtenlikle kutlarken; sağlık, esenlik başarılarının sürekli olmasını dileriz. Emeğine, yüreğine, o pırıl pırıl beynine sağlık sevgili İbrahim. Daha nice başarılara…

18 Mart 2021

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
-2°
parçalı bulutlu
banner364
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 23 54
2. Konyaspor 22 45
3. Alanyaspor 23 38
4. Adana Demirspor 23 37
5. Fenerbahçe 23 37
6. Beşiktaş 23 36
7. Hatayspor 23 36
8. Başakşehir 22 34
9. Gaziantep FK 22 32
10. Sivasspor 23 31
11. Kayserispor 23 31
12. Karagümrük 23 30
13. Kasımpaşa 23 27
14. Göztepe 23 27
15. Galatasaray 23 27
16. Giresunspor 23 26
17. Antalyaspor 23 24
18. Rizespor 23 22
19. Altay 23 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 21 38
4. Bandırmaspor 21 36
5. İstanbulspor 21 36
6. Eyüpspor 20 36
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 21 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Keçiörengücü 21 26
12. Gençlerbirliği 21 26
13. Boluspor 19 24
14. Kocaelispor 21 24
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 22 48
3. Chelsea 24 47
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Arsenal 21 36
7. Tottenham 20 36
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 22 30
10. Leicester City 20 26
11. Aston Villa 21 26
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 22 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 18 12
Takımlar O P
1. Real Madrid 22 50
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Barcelona 21 35
6. Real Sociedad 21 34
7. Villarreal 22 32
8. Rayo Vallecano 21 31
9. Athletic Bilbao 22 31
10. Valencia 22 29
11. Osasuna 22 28
12. Celta Vigo 22 27
13. Espanyol 22 27
14. Granada 22 24
15. Elche 22 23
16. Getafe 22 22
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 22 17
20. Levante 21 11

Gelişmelerden Haberdar Olun

@