20.04.2021, 00:01 65

GEÇEN YÜZYILDAN İKİBİNE KİTAPLARDAN ESİNTİLER - 18 -

Muzaffer GÜNDOĞAR

Muzaffer GÜNDOĞAR

MUSTAFA ÖZÇATALBAŞ’IN “ŞU BİZİM ÇORUM”U

Mustafa Özçatalbaş’ı 1985 yılından bu yana tanırım. Kendisiyle bu gün kapanmış olan, Rıza Ilıman’ın yönettiği Çorum gazetesi bürosunda karşılaşmış, tanışmıştık. İstanbul’dan Çorum’a atanmış, Çorum kökenli bir öğretmen yazardı. Çorum Halk Eğitimi’nden emekli olduktan sonra da çocuklarının üniversite eğitimi için yeniden İstanbul’a dönmüştü.

Birkaç ay önce yeniden karşılaşmıştık. Kısa bir süre için Çorum’a gelmişti. İstanbul’dan çok sıkıldığını, Çorum’a kesin dönüş için can attığını söylüyordu. Ayrıca bir de muştu vermişti. Birkaç yıl önce Çorum Hakimiyet gazetesinde yayınladığı çocuklu günlerine özgü “Devane Anıları”nı kitaplaştıracakmış. İşte buna çok sevinmiştim.

Kasın ayının ilk haftasıydı. Mustafa Özçatalbaş’ın Devane Anıları’nın “Şu Bizim Çorum” adıyla kitaplaştığını gazete haberlerinden öğrendim. Çorum’da kültür sanat ve edebiyat alanında üretim yapıp kitap bastıranlar kervanına, Mustafa Özçatalbaş da katılmıştı böylece.

İlk işim, “Şu Bizim Çorum”u edinmek oldu. Kitap; baskısı, kapağı ve iç düzenlemesiyle oldukça albeniliydi. Birinci hamur kağıda basılmış, 150 sayfadan oluşan kitapta 49 anısına yer vermişti Özçatalbaş. Bu anılar bağımsız bir öykü olarak da nitelenebilirdi. Kitabın sonuna bir de Çorumca yerel deyimler ve terimler eklenmişti.

Kitabı elime aldığımda bitirmeden bırakamadım. Bazı bölümlerini dönüp yeniden zevkle, ilgiyle ve beğenerek okudum. Tadına doyamadım doğrusu. Özçatalbaş bu ilk yapıtında oldukça başarılı. Usta işi bir yapıt çıkarmıştı ortaya. Dili güzel, akıcı ve sürükleyiciydi. Süsten, özentiden uzak; kısa cümlelerle şiirsel bir anlatım yeğlemiş; Çorumcayı da çok güzel vermişti olay kişilerinin dilinden.

“Şu Bizim Çorum”, 40-50 yıl öncesinin Çorum’undan oldukça hoş, güzel, esprili, biraz da hüzün yüklü nostaljik esintiler getiriyor bizlere. Sanki, özellikle orta yaş üzerindekileri alıp zaman tünelinden 40’lı-50’li yıllara götürüyor.

Kitabı okurken, hüzünle mizahın sarmalında, anıların kahramanlarıyla özdeşleşiyorsunuz. Gülerken hüzünleniyor, hüzünlenirken gülüyorsunuz kahkahalarla. Yaşlar boşanıyor gözlerinizden. Salt gülmekle ve hüzünlenmekle de kalmıyorsunuz. Geçmişle günümüz arasındaki sosyo-ekonomik, kültürel ve teknolojik gelişimin, gelişim aşamalarını da düşünüyor; yitirilen bir çok değerler ve güzellikler için de üzülüyorsunuz doğal olarak.

Neler yok ki Şu Bizim Çorum’da.

Çerçiler, Düğün, Eski Ramazanlar, Kadınlar Hamamı, Kız Beğenme, Deli Hacce, Kadın Yarenliği, Ayıcı, Deccal, Devane Geceleri, Çatalhavuz, Ovucu, Sinema Olayı, Eşkıya, Çeşme Başı, Seyyar Sünnetçi, Çiğdem, Bağ Bozumu, O Eski Ramazanlar, Teltel, Kocabaş Mevlidi, Sülük, Güvey Hamamı, Yastık Çerezi, Çingeneler, Evcilik Oyunu, Köçekli Düğün, Kaz Dövüşleri, Yağmur Duası ve Eski Çorum Çarşısı. Bu anıöykülerin içeriği zaten verilen bu üst başlıklarından da anlaşılmaktadır.

Geçmişte kalan o güzelim günlerin geri getirilmesi ve yeni baştan yaşanması olanaklı mı? Değil elbet. Özçatalbaş’ın da önsözünde işaret ettiği gibi, biz yaşamın güzelliklerini hep gelecekte düşleriz nedense. Oysaki, geçmişin ekonomik, sosyal ve kültürel yoksullukları ve yoksunlukları içinde bile ne güzel günlerimiz varmış da, yaşarken ayırdına varamamış, değerini bilememişiz. Üzerinden yıllar geçtikten sonra hayıflanıyoruz bir de. Hey gidi günler hey!..

Neler yoktu ki geçmiş yıllarda. Gerçek anlamda dostluk, kardeşlik ve barış vardı en başta. Yardımlaşma, dayanışma, hal hatır sorma, gönül alma, hoşgörü, sevgi, saygı vardı. En önemlisi de insanlar arasında bugün pek olmayan gerçek insan sıcaklığı vardı.

Ne yazık ki bugün, birçok gelenek ve göreneklerimizle birlikte birçok değerlerimiz de ya aşınıma uğradı, ya da tümden yok olup gitti.

Özçatalbaş, bu kitabıyla Çorum’un 40-50 yıl öncesine bir ayna tutuyor. Devane mahallesini merkez alarak, Çorum’un mahallelerini, burada yaşayan insanlarını, gelenek ve görenekleriyle birlikte yaşam tarzlarını, kültürel yapılarını, solmuş sararmış fotoğraflar gibi yansıtıyor bu aynadan.

Mustafa Özçatalbaş’ın bu yapıtı, Can Yoksul’un deyimiyle, halkbilimiyle uğraşanlara gerçek bir bilimsel yapıt niteliğinde.

Sevgili Özçatalbaş’ı bu özgün çalışmasından dolayı içtenlikle kutluyor; bunun gibi daha nice yapıtlar üretmesini bekliyoruz.

Şu Bizim Çorum’u da Çorumlu olsun olmasın tüm okurlarımıza içtenlikle salık veriyoruz. Okusunlar, okutsunlar…

Çorum Haber, 3 Aralık 1996

(SÜRECEK)

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
-5°
açık
banner364
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 21 50
2. Konyaspor 20 39
3. Hatayspor 21 35
4. Başakşehir 20 34
5. Adana Demirspor 21 34
6. Fenerbahçe 21 33
7. Beşiktaş 21 32
8. Alanyaspor 21 32
9. Gaziantep FK 21 31
10. Sivasspor 21 30
11. Karagümrük 21 30
12. Kayserispor 21 28
13. Galatasaray 21 27
14. Giresunspor 21 25
15. Antalyaspor 21 23
16. Göztepe 21 21
17. Kasımpaşa 21 21
18. Altay 21 18
19. Rizespor 21 18
20. Ö.K Yeni Malatya 21 15
Takımlar O P
1. Ümraniye 20 42
2. Ankaragücü 20 42
3. Erzurumspor 20 38
4. Eyüpspor 20 36
5. Bandırmaspor 20 33
6. İstanbulspor 20 33
7. Samsunspor 19 30
8. Adanaspor 19 29
9. Tuzlaspor 20 27
10. Gençlerbirliği 19 26
11. Manisa Futbol Kulübü 20 25
12. Boluspor 19 24
13. Kocaelispor 20 24
14. Keçiörengücü 20 23
15. Menemen Belediyespor 20 23
16. Altınordu 20 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 20 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 22 56
2. Liverpool 21 45
3. Chelsea 22 43
4. West Ham United 22 37
5. Arsenal 20 35
6. Tottenham 18 33
7. M. United 20 32
8. Wolverhampton Wanderers 20 31
9. Brighton 20 28
10. Leicester City 18 25
11. Crystal Palace 21 24
12. Southampton 21 24
13. Aston Villa 20 23
14. Brentford 21 23
15. Leeds United 20 22
16. Everton 19 19
17. Watford 19 14
18. Norwich City 21 13
19. Newcastle 20 12
20. Burnley 17 11
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 49
2. Sevilla 20 44
3. Real Betis 20 34
4. Atletico Madrid 20 33
5. Real Sociedad 20 33
6. Barcelona 20 32
7. Rayo Vallecano 20 31
8. Villarreal 21 29
9. Athletic Bilbao 21 28
10. Valencia 20 28
11. Espanyol 20 26
12. Osasuna 20 25
13. Granada 20 24
14. Celta Vigo 20 23
15. Elche 21 22
16. Mallorca 20 20
17. Getafe 20 18
18. Deportivo Alaves 20 17
19. Cadiz 20 14
20. Levante 20 11

Gelişmelerden Haberdar Olun

@