19.04.2021, 00:01 56

GEÇEN YÜZYILDAN İKİBİNE KİTAPLARDAN ESİNTİLER - 17 -

Muzaffer GÜNDOĞAR

Muzaffer GÜNDOĞAR

3. Nasrettin Hoca soruşturmasının başında ise:

“… Nasrettin Hoca yaratıları, daha yazın türleri içine giremedi. Betiksiz Nasrettin Hoca kopuk yaşantılar içinde canlandırılmaktadır. Nasrettin özgünlüğü resme, müziğe, yontuya, romana, söyleşiye, oyuna, şiire vb. yazın türleri içine yerleştirilemedi…” der, sorularını da bu bağlamda sorar.

Soruşturmanın yanıtlarını da F azıl Hüsnü Dağlarca, Ömer Asım Aksoy, Mahmut Makal, Emin Özdemir, A. Dilaçar, ve Mehmet Tuğrul gibi önemli adlardan alır.

18 aydın ve sanatçıdan da 4. soruşturmasının yanıtlarını alır. Bu soruları ve verilen yanıtları merak eden okurlarımız ise, kitabı edinerek bu konuda bilgilenebilirler.

Ayrıca Şükrü Kurgan’la yapılmış uzun bir söyleşi yer almış kitapta. Şükrü Kurgan; hangi fıkralar Nasrettin Hoca’nın, hangileri değildir, konusuna açıklık getirmeye çalışmış. 10 maddelik bir ölçüt sunmuş fıkralar için.

Biz de kısaca aktarmaya çalışalım bu ölçütleri:

1- Bir hikayede sarhoşluk ve içki varsa,

2- Hoca’yı zengin, cariye ve köle sahibi gösteriyorsa,

3- Hocayı sersem, aptal ve ahmak gösteriyorsa,

4- Bir hikayede çapkınlık, iffetsizlik, ahlaksızlık, kadın ihaneti ve aile dışı kadın serüveni varsa,

5- Hoca cimri gösteriliyorsa,

6- Bir hikayede tasavvuf, ebed, ezel konuları anlatılıyorsa,

7- Bir hikayede Hoca ekonomik yönden güçlü; genç, çevik bir delikanlı olarak gösteriliyorsa,

8- Bir hikayede Hoca dalkavuk, riyakar, ikiyüzlü ya da bir bey’in, paşanın buyruğunda gösteriliyorsa,

9- Bir hikayede gurur, kendini beğenme bir işi zorbalıkla yaptırma, varsa,

10- Son olarak, fıkra sayfalar dolusu sürüyorsa bu Nasrettin Hoca kaynaklı fıkra değildir.

Tahir Nejat Gencan’ın sorulara verdiği yanıtları, Abdülbaki Gölpınarlı ile yapılmış bir konuşma izler.

“Güldüşün Denemeleri” başlığı altında 5-10 Temmuz 1964 tarihlerinde Akşehir Nasrettin Hoca Şenlikleri’nde, Yugoslavya’dan derlenmiş beş fıkra sunularak ardından, halk arasından derlenmiş fıkralara yer verilmiş.

Kitabın son bölümü ise, “Nasrettin Hoca’nın Eşekleri” fıkralarına ayrılmış. Bu bölüme 52 tane “eşekli” fıkra alınmış. Bu konuda şöyle diyor İsmail Karaahmetoğlu:

“…Hoca’yı ölümsüzleştiren, çağdaşlaştıran güldüşünlerin içinde, eşeklerle örülenlerin ayrı bir yeri, ayrı bir inceliği vardır.” (…) Nasrettin Hoca’nın eşeklerinin her biri bir güldüşün anıtı değerindedir. Cervantes’in eşeğinden daha çağdaştır. Us bileyiciliğinde evrensel bir yeri ve değeri vardır.

Eşekleştikçe alınanların insanlaşmasına, eğitsel sonuç çıkarmasına bir kaynak bir ışıktır eşek…”

192 sayfalık kitabın son bölümünü Eşekli fıkralar oluşturmuş. Biz de yazımızı sonlandırmadan bu fıkralardan birisini verelim burada.

Hoca, Timur tarafından sorguya çekilmiş: “Sen hiçbir şeyin farkında değilsin. Söyle bakalım, eşekle senin aranda ne fark var?”

Hoca: “İkimizin arasındaki kadar,” demiş.

İsmail Karaahmetoğlu’nu Nasrettin Hoca üzerine yaptığı bu çalışmaları için içtenlikle kutlarken, muştusunu verdiği diğer dosyalarının da kitaplaşmasını bekler, mevcut kitaplarını okurlarımıza önemle salık veririz.

Yazılıkaya, sayı: 5 Ekim 1996

(SÜRECEK)

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
-8°
parçalı az bulutlu
banner364
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 21 50
2. Konyaspor 21 42
3. Beşiktaş 22 35
4. Hatayspor 21 35
5. Başakşehir 20 34
6. Adana Demirspor 22 34
7. Fenerbahçe 21 33
8. Alanyaspor 21 32
9. Gaziantep FK 21 31
10. Sivasspor 21 30
11. Karagümrük 22 30
12. Kayserispor 21 28
13. Galatasaray 21 27
14. Giresunspor 21 25
15. Antalyaspor 21 23
16. Göztepe 21 21
17. Kasımpaşa 21 21
18. Altay 21 18
19. Rizespor 21 18
20. Ö.K Yeni Malatya 21 15
Takımlar O P
1. Ümraniye 20 42
2. Ankaragücü 20 42
3. Erzurumspor 20 38
4. Eyüpspor 20 36
5. Bandırmaspor 20 33
6. İstanbulspor 20 33
7. Adanaspor 20 32
8. Samsunspor 19 30
9. Tuzlaspor 20 27
10. Gençlerbirliği 20 26
11. Manisa Futbol Kulübü 20 25
12. Boluspor 19 24
13. Kocaelispor 20 24
14. Keçiörengücü 20 23
15. Menemen Belediyespor 20 23
16. Altınordu 20 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 20 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 22 56
2. Liverpool 21 45
3. Chelsea 23 44
4. West Ham United 22 37
5. Arsenal 20 35
6. Tottenham 18 33
7. M. United 20 32
8. Wolverhampton Wanderers 20 31
9. Brighton 21 29
10. Leicester City 18 25
11. Crystal Palace 21 24
12. Southampton 21 24
13. Aston Villa 20 23
14. Brentford 21 23
15. Leeds United 20 22
16. Everton 19 19
17. Watford 19 14
18. Norwich City 21 13
19. Newcastle 20 12
20. Burnley 17 11
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 49
2. Sevilla 20 44
3. Real Betis 21 37
4. Atletico Madrid 20 33
5. Real Sociedad 20 33
6. Barcelona 20 32
7. Rayo Vallecano 20 31
8. Villarreal 21 29
9. Athletic Bilbao 21 28
10. Valencia 20 28
11. Espanyol 21 27
12. Osasuna 20 25
13. Granada 20 24
14. Celta Vigo 20 23
15. Elche 21 22
16. Mallorca 20 20
17. Getafe 20 18
18. Deportivo Alaves 21 17
19. Cadiz 21 15
20. Levante 20 11

Gelişmelerden Haberdar Olun

@