17.07.2019, 00:26 130

BİR KÖY ENSTİTÜLÜNÜN ÖYKÜSÜ

Mustafa AYDINLI

Mustafa AYDINLI

Daha önce şiir, öykü, deneme, inceleme, araştırma anı ve tanıtım türünde başarılı yazın çalışmaları ile tanıdığımız, yazar ve şair Muzaffer Gündoğar bu defa dayısı Ali Çetintürk’ün Ladik-Akpınar Köy Enstitüsü’nde geçen anılarını öyküleştirmiş, gerek yazın çalışması, gerekse Köy Enstitüleri arşivi için oldukça değerli bir eseri çalışmayı topluma sunmuş.

Yazar; “Köy Enstitülerine köylerden alınan köy çocukları eğitimde, işte, sanatta, zenaatta ve sağlık alanlarında yetiştirildikten sonra öğretmen olarak geri köylere gönderilmişlerdir. Bunlar hem köy çocuklarını okutmuş, hem de köylüyü eğitmişlerdir” (S. 10) derken aslında Köy Enstitülerinin amaç ve işlevini de kısaca özetlemiş oluyor.

Köy Enstitüleri ülkemiz eğitim tarihinde büyük bir devrimdir. Bu devrimin ne kıymetini bilebildik, ne de hakkını verebildik. Köy enstitüleri kuruluş tarihi olan 17 Nisan 1940 tarihinden bu güne ülkemiz eğitim sistemine damgasını vurmuştur. Şahsım da dahil pekçok okur yazarın yetişmesinde emeği ve katkısı vardır. Direkt Köy Ensitütülerinde okumasak ta oradan yetişen idealist öğretmenlerin öğrencisi olduk. Belli ideallerin insanı olmayı, çalışkanlığı, ülke ve yurt sevgisini onlardan öğrendik dersem yalan olmaz. Ülkemizin aydınlanma hamurunda onların mayası vardır.

Ne demişti bilim dalında tek Nobel ödülü sahibi olan, bilim adamımız Aziz Sancar “Ben aldığım ödülü, Köy Enstitülü hocalarımın idealist tutumlarından aldığım temele borçluyum”.Elbette tek başına değil ama nasıl başlanırsa öyle biter. İyi bir temelle başladığını ifade ediyor.

Bir Köy Enstitülü Ali Çetintürk(*) adlı eseri okuduğumuzda bu çalışmaların hamurunu, mayasını bulacağız. Enstitülerin kuruluş yıllarını düşünelim. Pek çok köyde okul yok. Öğretmen yok. Köylere ulaşacak doğru dürüst yol yok. Tarlayı işleyecek traktör yok. Kara sabanla işlenen tarlalar verimsiz. Evler çatısız. Kiremit bile yok. Duvarlar kerpiç, ülke Osmanlı’nın borçlarını ödemekle meşgul. Sefillik diz boyu. Dünya sarı öküzün boynuzunda duruyor. Böylesi bir ortamda Köy Enstitüleri bir umut, bir ışıktır. Buradan yetişen her öğrenci bu umudun, bu ışığın bir kıvılcımıdır. Eserin kahramanı Ali Çetintürk de bu kıvılcımlardan birisidir.

Bu nedenle ki Keşiş Dağı adlı eserimde yer alan Karanlığa Işık Köy Enstitülü şiirimde şöyle demiştim; “Kerpiç odalarda, çamur tarlada/ Yurtsever insanlar yetişti burda / Yalan mıdır eserleri ortada/ Ülkesine aşık Köy Enstitülü / Bilimsel öğreti temel aldılar/ Eğitimde nice anıt kaldılar/ Işık yellerini yurda saldılar/ Geleceğe ışık Köy Enstitülü.” (Keşiş Dağı S. 52 )

Konunun kahramanı Ali Çetintürk’ün yaşamı tipik bir Köy Enstitülü yaşamıdır. Köyden ayrılış, yolculuk, okul yılları, öğrenci, öğretmen, halk ilişkisi, imece çalışmaları, anılar ve mezuniyet. Yazar genelde Ali Çetintürk’ün anılarından yola çıkarak, Köy Enstitüleri’ndeki eğitim, öğretim, üretime yönelik, sanatsal, kültürel, tarımsal alandaki çalışmaların tamamını anlatmaktadır. Anlatımını öz Türkçe sözcüklerle, akıcı bir dil kullanması esere çekicilik katarken, bir solukta okuma zevkini tadıyorsunuz.

Yazar Muzaffer Gündoğar Hocamız dayısı Ali Çetintürk’ün anılarından yola çıkarak bir dönemi belgeselleştiriyor, geleceğe iz bırakıyor. Her adımda Köy Enstitülü olmanın ruhunu, yurt sevgisini, aydınlanmacı ve üretken olmanın izlerini görüyorsunuz. Eline, diline, yüreğine sağlık diyorum Sayın Muzaffer Gündoğar hocamıza.

* Bir Köy Enstitülü Ali Çetintürk Besmat Yayınları tel; 03643330701 Çorum

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
-2°
parçalı az bulutlu
banner364
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 21 50
2. Konyaspor 20 39
3. Başakşehir 20 34
4. Adana Demirspor 21 34
5. Fenerbahçe 21 33
6. Beşiktaş 21 32
7. Hatayspor 20 32
8. Gaziantep FK 21 31
9. Sivasspor 21 30
10. Karagümrük 21 30
11. Alanyaspor 20 29
12. Kayserispor 21 28
13. Galatasaray 20 27
14. Giresunspor 20 25
15. Antalyaspor 21 23
16. Göztepe 21 21
17. Kasımpaşa 20 18
18. Altay 20 18
19. Rizespor 21 18
20. Ö.K Yeni Malatya 21 15
Takımlar O P
1. Ümraniye 20 42
2. Ankaragücü 20 42
3. Erzurumspor 19 37
4. Eyüpspor 20 36
5. Bandırmaspor 20 33
6. İstanbulspor 20 33
7. Adanaspor 19 29
8. Samsunspor 18 27
9. Gençlerbirliği 19 26
10. Tuzlaspor 20 25
11. Manisa Futbol Kulübü 20 25
12. Boluspor 19 24
13. Kocaelispor 20 24
14. Keçiörengücü 20 23
15. Menemen Belediyespor 20 23
16. Altınordu 20 23
17. Bursaspor 19 19
18. Denizlispor 20 19
19. Balıkesirspor 19 8
Takımlar O P
1. Manchester City 22 56
2. Chelsea 22 43
3. Liverpool 20 42
4. West Ham United 21 37
5. Arsenal 20 35
6. Tottenham 18 33
7. M. United 20 32
8. Wolverhampton Wanderers 20 31
9. Brighton 20 28
10. Leicester City 18 25
11. Crystal Palace 21 24
12. Southampton 21 24
13. Aston Villa 20 23
14. Brentford 20 23
15. Everton 19 19
16. Leeds United 19 19
17. Watford 19 14
18. Norwich City 21 13
19. Newcastle 20 12
20. Burnley 17 11
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 49
2. Sevilla 20 44
3. Real Betis 20 34
4. Atletico Madrid 20 33
5. Real Sociedad 20 33
6. Barcelona 20 32
7. Rayo Vallecano 20 31
8. Villarreal 20 29
9. Athletic Bilbao 21 28
10. Valencia 20 28
11. Espanyol 20 26
12. Osasuna 20 25
13. Granada 20 24
14. Celta Vigo 20 23
15. Mallorca 20 20
16. Elche 20 19
17. Getafe 20 18
18. Deportivo Alaves 20 17
19. Cadiz 20 14
20. Levante 20 11

Gelişmelerden Haberdar Olun

@