07.07.2020, 00:02 252

YUNANİSTAN KENDİ TEZİNİ ÇÜRÜTTÜ

Prof. Dr. Ahmet SAMSUNLU

Prof. Dr. Ahmet SAMSUNLU

Türkiye ile Yunanistan arasında yaşanan sorunlarla ilgili olarak Çorum Haber Gazetesi’nde 16 Mart 2020 ile 14 Mayıs tarihleri arasında, köşemde konuyu açıkça ortaya koyan çok sayıda yazı yazmıştım.

Bir süre bu konular hakkında daha fazla yazı yazmayı düşünmüyordum. Ama bizimle Münhasır Ekonomik Bölge (MEB) sorunlarının çözümüne yanaşmayan Yunanistan’ın İtalya ile 10.6.2020 tarihinde MEB anlaşmasını imzalaması üzerine bu konuyu bir defa daha sizinle paylaşmayı istedim.

* * *

Doğu Akdeniz’deki güç dengelerini etkileyecek çok önemli bir gelişme yaşandı. Yunanistan ve İtalya Münhasır Ekonomik Bölge anlaşması imzaladı (1).

‘’Libya ile Türkiye arasında imzalanan Deniz Yetki Alanı Sınırlandırma Anlaşması'nın bilimsel fikir babası Cihat Yaycı Paşa’dır.

Gerçi o her sorulduğunda ‘Anlaşmanın imzalanması ve hayata geçirilmesi Sayın Cumhurbaşkanımızın iradesinin sonucudur’ diye vurguluyor, kendine mal etmemeye özen gösteriyor.’’

Cihat Yaycı’nın, Yunanistan’ın İtalya ile 10.6.2020 tarihinde MEB anlaşması ile ilgili değerlendirmesi aşağıda verilmiştir.

* * *

‘Yunanistan kendi tezini çürüttü’

İtalya ve Yunanistan arasındaki anlaşmanın Türkiye açısından neden çok kritik olduğunu Cihat Yaycı Paşa şu sözlerle anlatıyor:

“Bu anlaşma ile Yunanistan adaların ana kara kadar hakkı olmadığını kabul etmiş oldu.

Zaten Yunan muhalefetinden Syriza Partisi milletvekili ve eski Dışişleri Bakanı Kozias, hükümeti eleştirerek 'İtalya ile imzalanan anlaşma ne yazık ki zamanında bizim müzakere ettiğimiz anlaşmadan daha gerideki bir noktadadır. 1977 yılında imzalanan kıta sahanlığı anlaşmasında özellikle Kuzey’deki Diaponia Adası'na daha fazla yetki alanı tanınıyordu' diyerek bu durumu teyit etmiş oldu.
Devletimizin ilgili kurumlarının bunu çok iyi kullanacağını düşünüyorum.
Bir başka örnek daha var.
2009 yılında Yunanistan ile Arnavutluk arasında Münhasır Ekonomik Bölge Anlaşması imzalanmıştı. Adriyatik’teki adalara Arnavutluk kadar hak tanıyordu. Yan sınırı da Yunanistan kendi lehine kullanıyordu.
Buna dair hazırladığımız raporu el altından Arnavutluk’a gönderdik ve 'Kandırılıyorsunuz' diye uyardık. Anlaşma imzalanmış olduğu halde Arnavutluk, Yunanistan’a itiraz etti ve 'Senin adaların ile benim karamın aynı hakları elde etmesi adil değil' dedi. Anlaşmayı AYM’ye taşıyarak iptal etti
Yunanistan sürekli adaların ana karalar gibi eşit deniz yetki alanı olduğunun kabul edilmesini istiyor, fakat ne Arnavutluk’u, ne de bu hafta yapılan anlaşmada İtalya’yı bu konuda ikna edemedi.
Oysa aynı tezleri kullanarak Türkiye’ye karşı Ege’de ve Doğu Akdeniz’de hak iddiasında bulunuyor.
Meis Adası'nı haritada görmek bile mümkün değilken 'Kıta sahanlığı var' diyerek koskoca Anadolu’nun kıyılarını yok sayarak Doğu Akdeniz’e sahip olmak istiyor. Bu cesaretinin arkasında biraz da Yunan diplomatların agresif aktifliği yatıyor.”

* * *

İtalya ile adalarını dikkate almadan ‘’Münhasır Ekonomik Bölge Sınırını ’’ aşağıdaki haritada olduğu gibi kabul eden Yunanistan bizimle aynı çizgi çalışmalarında taraf olduğu Montego Bay Deniz Hukuku Sözleşmesi gereğince, en küçüğünden (Meis) en büyüğüne (Rodos ve Girit) kadar bütün adaların MEB hakkına sahip olduğunu iddia etmektedir. Türkiye ise, Yunanistan’a ait adaların kıta sahanlıkları; dolayısıyla Münhasır Ekonomik alanlarına sahip olamayacağını öne sürmektedir.

İtalya ve Yunanistan arasında adaları dikkate almadan belirlenen MEB

Yunanistan’ın adalarını dikkate alarak belirlediği MEB

* * *

Kıta sahanlığı ve MEB kavramı bir ülkenin topraklarının deniz altındaki uzantısını ve devamını ifade etmektedir. Dolayısıyla bir kıyıya sahip olan her devlet, kıta sahanlığına da ve Münhasır Ekonomik Bölge’ye de sahiptir. Ege Denizi kenarında yer alan Yunanistan ve Türkiye’nin de daha önceki yazımda çizdiğim şekilde görüldüğü gibi kıta sahanlığı ve MEB’si bulunmaktadır. Anadolu’nun uzantısı üzerinde bulunan adalar çeşitli antlaşmalarla Yunanistan’a verilmiş olsa da bu adaların kıta sahanlığı (MEB) bulunmamakta ve adaların etrafında yalnız 6 deniz millik bir karasuları bulunmaktadır(2).

Türkiye, yıllardan beri Yunanistan’ın İtalya ile 10.6.2020 tarihinde imzaladığı gibi bir anlaşmayı Yunanistan’a önermesine rağmen olumlu bir karşılık bulamamıştır.

Türkiye’nin adaları dikkate almadan önerdiği kıta sahanlığı ve MEB sınırı

Yunanistan ise Türkiye’ye en yakın adaları esas alarak Türkiye ile herhangi bir anlaşma yapmadan kıta sahanlığını “eşit uzaklık” ilkesine göre tek taraflı bir biçimde saptayarak, bölgede yabancı şirketlere petrol arama izni vermeye başlamıştır. Böylece Yunanistan Ege Denizi kıta sahanlığının diğer bir ifade ile MEB’sinin tamamını kendisinin sayma eğilimine girmiştir. Çeşme’nin karşısındaki Sakız Adası ile arasındaki mesafe 3.24 deniz mili (6 kilometre) olduğuna göre 3 kilometrenin öbür tarafının Yunanistan ‘a ait olduğunu düşünebiliyor musunuz ! (2).

* * *

Yazıma bir defa daha sayın Yaycı’nın, ‘Yunanistan kendi tezini çürüttü’ cümlesini tekrarlayarak konu ile ilgili Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun aşağıdaki açıklaması ile son vermeyi istiyorum:

"Yunanistan'ın İtalya ile imzaladığı, İyon Denizi'nde iki ülke arasında Ekonomik Münhasır Bölge (MEB) sınırlandırma anlaşmasının, Türkiye'nin Libya ile yaptığı anlaşmaya bir karşılık olarak yorumlanıp yorumlanmadığına" ilişkin bir soruyu yanıtlayan Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, "İyon Denizi'nde olduğu için bizi ilgilendiren bir durum yok. Yani Doğu Akdeniz ve Ege'yi ilgilendiren bir durum yok. Bizim Libya ile imzaladığımız, deniz yetki alanlarının sınırlandırılması, yani kıta sahanlığının sınırlandırılması anlaşmasıyla da ilgisi yok." yanıtını verdi. Ayrıca Çavuşoğlu, bu konularla ilgisi olmasa da, söz konusu anlaşmanın, Yunanistan'ın, Türkiye'nin savunduğu gerçekleri görmesi ve kabul etmesi bakımından çok önemli olduğunu dile getirdi (3).

İstanbul, 5 Temmuz 2020

Kaynaklar :

(1)- https://www.haberturk.com/yazarlar/kubra-par-2561/2708486-tumamiral-cihat-yayci-italya-yunanistan-anlasmasi-konusunda-uyariyor.

(2)- Ahmet Samsunlu, “ YUNANİSTAN İLE İLGİLİ SORUNLARIMIZ – (II) Kıta Sahanlığı-1”, Çorum Haber, 24 Mart 2020

(3)- http://www.mfa.gov.tr/disisleri-bakani-sayin-mevlut-cavusoglu-nun-ntv-ye-verdigi-ozel--roportaj.tr.mfa

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
18°
az bulutlu
banner303
banner364
Namaz Vakti 14 Ağustos 2020
İmsak 04:07
Güneş 05:43
Öğle 12:50
İkindi 16:39
Akşam 19:47
Yatsı 21:17

Gelişmelerden Haberdar Olun

@