09.04.2020, 00:01 138

YUNANİSTAN İLE İLGİLİ SORUNLARIMIZ (III) - Münhasır ekonomik bölge ve yarattığı gerilimler-2

Şekil 2. Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin hazırladığı Ege ve Akdeniz’de MEB (kıta sahanlığı) alanları (2)

Güney Kıbrıs Rum Yönetimi de diğer kıyıdaş ülkeler gibi Doğu Akdeniz’den daha fazla yararlanmak amacıyla burada Münhasır Ekonomik Bölge belirlemek için harekete geçmiş ve MEB ilanını yaparken tek taraflı ve bütün adanın temsilcisiymiş gibi hareket ederek Kıbrıs’taki Türk Toplumunu yok saymıştır. GKRY’nin yanı sıra Yunanistan Girit, Kaşot, Kerpe, Rodos ve Meis adalarını birleştiren hayali bir hattı esas alarak Mısır ve Libya ile münhasır ekonomik bölge sınırı çizme çabalarını sürdürmüştür. Hem bölge aktörleri, hem de bölge dışı aktörler, Doğu Akdeniz’in taşıdığı potansiyelden faydalanmak için bu sulara ilgi göstermeye başlamışlardır. Bu dönemden sonra gerginlikler daha da tırmanmıştır.

Türkiye ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi arasındaki deniz yetki alanları meselesi 2003 yılında Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin Mısır ile imzalanan sözde MEB anlaşması ile başlamıştır. GKRY’nin 17 Şubat 2003’te Mısır, 17 Ocak 2007’de Lübnan, 3 Şubat 2011’de İsrail ile imzaladığı Münhasır Ekonomik Bölge (MEB) Sınırlama Anlaşmaları’nın geçerliliği ve bu anlaşmalar sonrasında parsellenen bölgeler Doğu Akdeniz’de yaşanan tartışmanın temelini oluşturmaktadır (1).

TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ’NİN KARŞI ÇIKIŞI

Yukarıda açıklanan anlaşmalar Türkiye ve KKTC tarafından kabul edilmemektedir . Türkiye bu anlaşmaların, Türkiye'nin ve Kıbrıs Türklerinin haklarını çiğnediği gerekçesiyle konuyu BM'ye taşımış ve kendi Münhasır Ekonomik Bölge haritalarını BM nezdinde onaylatmıştır.

Doğu Akdeniz sahasında 2010 yılında hidrokarbon kaynakları keşfedilmesi Türkiye ile GKRY arasındaki gerginliği daha da artırmıştır. Türkiye'nin itirazlarına rağmen GKRY, 2007'de 13 arama sahası ilan etmiştir, GKRY, Exxonmobil gibi çok sayıda şirketi arkalarına alarak haksız bir şekilde ihalelere çıkmış , büyük petrol şirketlerine ruhsat vermeye başlamıştır. Rum Yönetiminin bu tavrını sürdürmesi üzerine Türkiye, KKTC ile anlaşarak 21 Eylül 2011’de “Akdeniz’de Kıta Sahanlığı Sınırlandırması Hakkında Anlaşma” imzalamıştır. Aynı yıl KKTC tarafından TPAO’ya Ada açıklarında petrol-gaz arama ruhsatları verilmiştir. Türkiye de Kuzey Kıbrıs'ta Ada’nın kuzeyi ve doğusunda belirlediği bölgelerde Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığına (TPAO) arama ruhsatları vererek görevlendirmiştir.

Şekil 3’de açık bir şekilde görüldüğü gibi. 1, 4, 5, 6, 7 no'lu parsellerin bir bölümü, Türkiye'nin TPAO'ya ruhsat verdiği bloklarla çakışmakta ve 2, 3, 8, 9, 12 ve 13 no'lu parseller de Kuzey Kıbrıs'ın TPAO'ya verdiği ayrıcalıklı alanlarla kesişmiş durumdadır. Fakat Doğu Akdeniz’de diğer devletler ya da yönetimler MEB’i (deniz tabanı, su kütlesi ve üzerindeki tüm canlı ve cansız kaynakları kapsayan) esas alırken, Türkiye tüm bu deklarasyonlarında sadece kıta sahanlığını (sadece deniz tabanını ve cansız kaynakları kapsayan) esas almıştır. Türkiye’nin tüm iyi niyetli girişimlerine rağmen başta GKRY ve Yunanistan olmak üzere diğer kıyıdaş devletler Türkiye’yi yok sayan girişimlerine devam etmişlerdir (3).

Şekil 3 Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin hazırladığı çakışan ve sorunlu alanlar (3)

Yabancı firmalar ilan edilen alanlarda sondaj çalışmalarına başlayınca Türkiye bölgeye sondaj gemilerimizi ve refakatçi olarak Deniz Kuvvetlerimize ait harp gemilerimizi refakatçi olarak gönderdi.

Şekil 4. Türk sondaj gemisi Yavuz (2)

Türkiye ve KKTC’nin öngörülen deniz yetki alanlarında araştırma ve sondaj gemilerimiz Deniz Kuvvetleri’nin himayesinde faaliyet göstermiş ve Türkiye’den izinsiz faaliyetlerin çoğunluğu engellenmiştir.

Türkiye’nin kararlı faaliyetleri neticesinde, İtalyan ENİ ve Fransız Total Şirketleri Kasım 2019’da GKRY’nin sözde 7’nci parselinde sondaj yapmama kararı almıştır(3).

İstanbul, 6 Nisan 2020

Kaynaklar:

(1) - Cemal Aslan, (2019), https://habergunes.com/turkiye-akdenizde-neden-munhasir-ekonomik-bolge-ilan-etmiyor/17344/

(2) - https://www.trthaber.com/haber/gundem/dogu-akdeniz-bilmecesi-423599.html

(3) – Cihat Yaycı, (2019), https://kriterdergi.com/dosya/turkiye-ve-libya-arasindaki-anlasmanin-sonuc-ve-etkileri

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
30°
parçalı az bulutlu
banner303
banner364
Namaz Vakti 08 Temmuz 2020
İmsak 03:15
Güneş 05:10
Öğle 12:50
İkindi 16:48
Akşam 20:20
Yatsı 22:07
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 30 63
2. Trabzonspor 30 61
3. Sivasspor 30 54
4. Galatasaray 30 52
5. Beşiktaş 30 50
6. Fenerbahçe 30 49
7. Alanyaspor 30 48
8. Göztepe 30 38
9. Gaziantep FK 30 38
10. Antalyaspor 30 37
11. Kasımpaşa 30 36
12. Gençlerbirliği 30 32
13. Denizlispor 30 32
14. Kayserispor 30 31
15. Konyaspor 30 30
16. Malatyaspor 30 29
17. Çaykur Rizespor 30 29
18. Ankaragücü 30 25
Takımlar O P
1. Hatayspor 32 60
2. Erzurum BB 32 56
3. Adana Demirspor 32 55
4. Bursaspor 32 55
5. Akhisar Bld.Spor 32 54
6. Fatih Karagümrük 32 53
7. Altay 32 51
8. Ümraniye 32 44
9. Keçiörengücü 32 44
10. Giresunspor 32 44
11. Menemen Belediyespor 32 42
12. İstanbulspor 32 37
13. Balıkesirspor 32 35
14. Altınordu 32 33
15. Boluspor 32 30
16. Osmanlıspor 32 27
17. Adanaspor 32 21
18. Eskişehirspor 32 12
Takımlar O P
1. Liverpool 33 89
2. Man City 33 66
3. Leicester City 33 58
4. Chelsea 33 57
5. M. United 33 55
6. Wolverhampton 33 52
7. Arsenal 33 49
8. Sheffield United 33 48
9. Burnley 33 46
10. Tottenham 32 45
11. Everton 32 44
12. Newcastle 33 43
13. Southampton 33 43
14. Crystal Palace 33 42
15. Brighton 33 36
16. West Ham 33 31
17. Watford 33 28
18. Aston Villa 33 27
19. Bournemouth 33 27
20. Norwich City 33 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 34 77
2. Barcelona 34 73
3. Atletico Madrid 34 62
4. Sevilla 33 57
5. Villarreal 34 54
6. Getafe 34 53
7. Real Sociedad 34 51
8. Athletic Bilbao 34 48
9. Valencia 34 47
10. Granada 34 47
11. Osasuna 34 45
12. Levante 34 43
13. Real Valladolid 34 39
14. Real Betis 34 38
15. Deportivo Alaves 34 35
16. Eibar 33 35
17. Celta de Vigo 34 35
18. Mallorca 34 29
19. Leganés 34 28
20. Espanyol 34 24

Gelişmelerden Haberdar Olun

@