08.04.2020, 00:05 185

YUNANİSTAN İLE İLGİLİ SORUNLARIMIZ (III) - Münhasır ekonomik bölge ve yarattığı gerilimler-1

Bundan önceki yazılarımda Yunanistan ile yaşadığımız sorunlarımızın ana nedenlerinin Ege Denizi ve Akdeniz’de komşu olmamızdan kaynaklandığını belirtmiştim. Bu komşuluk nedeniyle Ege’de Karasuları ve Kıta Sahanlığı sorunlarının neler olduğunu bundan önceki yazılarımda sizlerle paylaşmıştım.

Bu yazımda ise iki ülke arasında ve başta Güney Kıbrıs (GKRY) ve Yunanistan olmak üzere Akdeniz kıyıdaş ülkeleri ile yaşanan “Münhasır Ekonomik Bölge” (MEB)sorunu üzerinde duracağım. Konunun daha iyi anlaşılması için ilk önce hiç bir gerilim olmadan belirlenen Karadeniz Münhasır Ekonomik Bölge ilanı ile ilgili hususlarda da sizi aydınlatacağım.

MÜNHASIR EKONOMİK BÖLGE NEDİR?

Bilindiği Münhasır Ekonomik Bölge ise 1982'de Birleşmiş Milletler sözleşmesi ile uluslararası hukuka girmiştir. BM Deniz Hukuku Sözleşmesi’ne göre her egemen devletin kıyılarından itibaren 200 deniz mili, yani yaklaşık 370 km alana kadar deniz kaynaklarının araştırılması ve kullanılması, su ve rüzgâr enerjisi de dahil olmak üzere özel haklara sahip olduğu bölge olarak tanımlanmıştır. Burada canlı cansız varlıklar, yer altı su altı zenginlikleri söz konusu devlete aittir. Ülkeler kendi MEB kararını ilan etmek zorundadırlar ve MEB ilan etme yoluyla kazanılmaktadır.

Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’nin 83. Maddesinde sahilleri bitişik ve karşı karşıya bulunan devletlerin kıta sahanlığının belirlenmesinde hakkaniyete uygun olarak ve bir anlaşma ile sınırların belirlenmesi gerekliliği belirtilmiştir. Bununla birlikte MEB’in tek taraflı ilan edilemeyeceğine ilişkin bir düzenleme de bulunmamaktadır (1).

Ancak ülkemizi çevreleyen Doğu Akdeniz, Ege ya da Karadeniz’de olduğu gibi eğer kıyıdaş devletler arasındaki mesafe çakışıyorsa burada sorun çıkmaktadır. Burada da normalde beklenen hakkaniyete uygun olarak tarafların bir araya gelip bunu çözümlemeleridir. Ama eğer olmuyorsa söz konusu antlaşmayla ilgili olarak ilgili mahkemede hak aranmaktadır. .

Karadeniz’de Rusya, Gürcistan, Ukrayna arasında yaşanan sorun örnekleri varken ülkemiz açısından bu mesele hakkaniyete uygun bir şekilde çözülmüş bulunmaktadır. Dolayısıyla da arama çalışmalarından pek bir sonuç alınmasa da burada kimse birbirinin işine karışmadan kendi imkanlarıyla ya da uluslararası şirketler aracılığıyla aramalarını yapmaktadır. Ne yazık ki Doğu Akdeniz’de durum böyle değildir.

KARADENİZ MÜNHASIR EKONOMİK BÖLGE İLANI

Türkiye, Karadeniz’de 1982 Türk Karasuları Kanunu’na göre kara sularının 5 Aralık 1986 tarihli karara göre 12 mil olarak belirlediği esas hatlardan itibaren 200 deniz mili genişliğinde uzanan alanı hakkaniyet ilkesi ve diğer devletlerin seyrüsefer, uçaklarının geçişi, denizaltına kablo ve boru hattı döşeme haklarını tanıyarak Münhasır Ekonomik Bölge ilan etme kararı almıştır. Bu karardan sonra kıyıdaş komşularla Ege Denizi ve Akdeniz’de olduğu gibi bir sorun yaşanmamıştır. Belki de bunda Karadeniz’in Türkiye kıyılarında adalarının olmayışı önemli bir rol oynamıştır.

Şekil 1. Türkiye’nin Karadeniz Münhasır Ekonomik Bölge Haritası (2)

GÜNEY KIBRIS RUM YÖNETİMİ’NİN MEB KONUSUNDAKİ TUTUMU

Avrupa Birliği ve bölge dışı aktörlerin desteğini alan Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin Doğu Akdeniz’den daha fazla yararlanmak amacıyla burada Münhasır Ekonomik Bölge belirlemek için harekete geçmesi ve Münhasır Ekonomik Bölge ilan ettiği alanda, hidrokarbon kaynaklarını arama çalışmaları yapmak istemesi Türkiye’nin tepkisini çekmiştir. Zira Doğu Akdeniz'de kıta sahanlığı / Münhasır Ekonomik Bölge sınırlarının belirlenmesinde temel sorun, Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin yaklaşımlarıdır. İki taraf da adaların tam kıta sahanlığı / Münhasır Ekonomik Bölge yaratacağını iddia etmektedir. Ancak uluslararası hukukta adaların bu hakkı olsa da uygulamada (sınırların belirlenmesinde) uluslararası hukuk adalara kıta sahanlığı / Münhasır Ekonomik Bölge yaratma bakımından sınırlı veya sıfır etki verebiliyor.

Adalara da MEB diye bir bölge tanınmadığının bir çok örneği bulunmaktadır. Romanya ile Ukrayna arasında ve diğer ülkeler arasında sorunlar ortaya çıkmıştır. Uluslararası Adalet Divanı’nda (UAD) Romanya ile Ukrayna arasında deniz alanlarının sınırlandırılmasında anlaşmazlığa neden olan Serpent adasını tartışmış ve burada paylaşımı yaparken UAD kesinlikle adaya MEB tanımamıştır. Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi Şekil 2’de görüldüğü gibi bizim burnumuzun dibindeki Antalya’nın Kaş ilçesinin karşısında bulunan bir Meis adasına dahi MEB tanıyorlar.

(SÜRECEK)

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
30°
parçalı az bulutlu
banner303
Namaz Vakti 08 Temmuz 2020
İmsak 03:15
Güneş 05:10
Öğle 12:50
İkindi 16:48
Akşam 20:20
Yatsı 22:07
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 30 63
2. Trabzonspor 30 61
3. Sivasspor 30 54
4. Galatasaray 30 52
5. Beşiktaş 30 50
6. Fenerbahçe 30 49
7. Alanyaspor 30 48
8. Göztepe 30 38
9. Gaziantep FK 30 38
10. Antalyaspor 30 37
11. Kasımpaşa 30 36
12. Gençlerbirliği 30 32
13. Denizlispor 30 32
14. Kayserispor 30 31
15. Konyaspor 30 30
16. Malatyaspor 30 29
17. Çaykur Rizespor 30 29
18. Ankaragücü 30 25
Takımlar O P
1. Hatayspor 32 60
2. Erzurum BB 32 56
3. Adana Demirspor 32 55
4. Bursaspor 32 55
5. Akhisar Bld.Spor 32 54
6. Fatih Karagümrük 32 53
7. Altay 32 51
8. Ümraniye 32 44
9. Keçiörengücü 32 44
10. Giresunspor 32 44
11. Menemen Belediyespor 32 42
12. İstanbulspor 32 37
13. Balıkesirspor 32 35
14. Altınordu 32 33
15. Boluspor 32 30
16. Osmanlıspor 32 27
17. Adanaspor 32 21
18. Eskişehirspor 32 12
Takımlar O P
1. Liverpool 33 89
2. Man City 33 66
3. Leicester City 33 58
4. Chelsea 33 57
5. M. United 33 55
6. Wolverhampton 33 52
7. Arsenal 33 49
8. Sheffield United 33 48
9. Burnley 33 46
10. Tottenham 32 45
11. Everton 32 44
12. Newcastle 33 43
13. Southampton 33 43
14. Crystal Palace 33 42
15. Brighton 33 36
16. West Ham 33 31
17. Watford 33 28
18. Aston Villa 33 27
19. Bournemouth 33 27
20. Norwich City 33 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 34 77
2. Barcelona 34 73
3. Atletico Madrid 34 62
4. Sevilla 33 57
5. Villarreal 34 54
6. Getafe 34 53
7. Real Sociedad 34 51
8. Athletic Bilbao 34 48
9. Valencia 34 47
10. Granada 34 47
11. Osasuna 34 45
12. Levante 34 43
13. Real Valladolid 34 39
14. Real Betis 34 38
15. Deportivo Alaves 34 35
16. Eibar 33 35
17. Celta de Vigo 34 35
18. Mallorca 34 29
19. Leganés 34 28
20. Espanyol 34 24

Gelişmelerden Haberdar Olun

@