Avrupa Birliği yargı kurumlarında yapay zekanın kullanılmasına ilişkin düzenlenen sözleşmenin kabulünün ardından, konunun uzmanları mahkeme salonlarına gelecek bu devrim niteliğindeki teknolojiyle ilgili çekincelerini ve risk taşıyan unsurları tartışmaya başladı.

2018 Aralık ayı başında Avrupa Konseyi bünyesinde faaliyet gösteren 'Yargı Etkinliği için Avrupa Komisyonu'nun (CEPEJ) Strazburg’da düzenlediği toplantıların ardından onayladığı sözleşme yapay zekanın yargı sisteminde kullanılması konusunda gerekli ilkelerin çerçevesini çiziyordu.

Yapay zeka kullanımın lehinde olan değerlendirmeler

Yapay zekanın, yargı sistemlerinde kullanılmasıyla ilgili etik kuralların açık bir şekilde belirlendiği

Sözleşmeyle temel hak ve özgürlükler korunurken, yapay zekayla, yargının kalitesinin artırılması, mahkeme ve yargı görevlilerinin çalışmalarının desteklenmesi hedefleniyor. Yine yapay zeka sayesinde “öngörülen yargı kavramıyla”, daha etkili ve çabuk bir adalet sistemi planlanmasına çalışılıyor.

Son dönemde yapay zeka teknolojisi oldukça gündemde. Yapay zeka kullanımının yaygınlaşması ile birlikte bu konuya olan ilgi giderek arttı. Tıp, astronomi ve matematik bilimlerinin yanı sıra iletişim, turizm, pazarlama gibi farklı alanlarda yapay zeka türlü işler yaparak insanlığa hizmet ediyor.

Yapay zekaya sahip bilgisayarlar hukuk alanında da kullanırken, çeşitli verilerin tasnifi, analizi veya depolanması gibi konularda hukukçulara yardımcı oluyor. Daha da şaşırtıcı olanı ise bir avukatla yarışabilecek kadar geliştirilmiş yapay zeka yazılımlarının da artık kullanılması.

Avukat robotlar

Artık hukuki sözleşmeleri değerlendirmek üzere programlanmış bir yapay zeka yazılımı ile 20 deneyimli avukatın yapabileceği bir işi daha etkili ve çabuk yapılabileceği kanıtlandı.

Sosyal hukuk platformunda kaleme alınan bir makaleye göre, bu teknolojinin bir başka örneği, İngiltere’de geliştirilen dünyanın ilk “robot” avukatı. Park cezalarına itiraz konusunda insanlara yardım etmeyi amaçlayan DoNotPay.com adlı bir İngiliz sitesi “The World’s First Robot Lawyer” ismini verdiği bir yazılım geliştirdi. Bu yazılım sayesinde insanlar, park cezalarına itiraz konusunda sohbet butonu kullanarak hukuki danışmanlık hizmeti alıyor. Şimdiye kadar yüz binlerce kullanıcıya yardım edildi ve bu kullanıcıların yaklaşık yüzde 60’ı daha sonra haklı bulunup açtıkları davaları kazandılar.

Hukuk bürosunda çalışan avukat

ABD’de bir hukuk bürosunda işe alınan Ross isimli bir robot. IBM tarafından geliştirilen robot, icra ve iflas hukuku alanında çalışan 50 avukata yardımcı oluyor. Hatta Amerika’nın en büyük dolandırıcılık davası olan Bernie Madoff davasında kısmen kullanıldığı ve verdiği bilgilerin yararlı olduğu söyleniyor.

Yapay zeka kullanımın aleyhinde olan değerlendirmeler

Avrupa Konseyi Yargı Reformu Kurumu Ünite Başkanı Clementina Barbaro ve birçok uzmana göre, yapay zeka ayrımcılık kavramını daha sert algılayarak davalarda adil şekilde karar vermekte zorlanıyor. Barbaro, yapay zekanın zanlıların eğitim durumu, işsiz olup olmadığı, gelir seviyesi ve kişiyi suça yöneltebilecek diğer faktörleri düzgün bir şekilde dikkate alamadığını ve bu sebeple de aldığı kararların doğruluk payını saptamada risk taşıdığını ifade etti.

Londra Kolej Üniversitesi'nin yaptığı son araştırmaya göre bilgisayarların 500 dava üzerinde denenen doğruluk payı, yüzde 79 olarak hesaplandı. Emekli yargıç Dr. Dory Reiling, yüzde 79 oranının adalet için çok düşük olduğunu, bu yolla verilecek kararların geçerliliğinin büyük risk taşıdığını belirtti.

Yargıç Reiling "Yapay zeka kullanılmaya başlandığında, yargıçların nasıl kararlar vereceğini tahmin etmeye çalışacak. Ancak yargıçların kararı yapay zekanın tahminlerine uymadığı taktirde, bu sefer insanlar şüpheye düşecek ve kararların meşrutiyetine gölge düşmüş olacak." dedi.

Tom Cruise’ün oynadığı “Azınlık Raporu”, filmi gerçek mi oluyor ?

Avrupa Konseyi yetkilileri, CEPEJ resmi sitesine yaptıkları açıklamalarda, yapay zeka sayesinde “öngörülen yargı kavramıyla”, daha etkili ve çabuk bir adalet sisteminin hedeflendiğine dikkati çekerken, Tom Cruise’ün başrolünü oynadığı Türkiye’de “Azınlık Raporu” ismiyle gösterime giren “Minority Report” filminin artık gerçek hayatta bir anlamda yaşanabileceği yolundaki tartışmaya bile atıfta bulunuyorlar. Tom Cruise’ün bu bilim kurgu filminde, bilgisayar verileri aracığıyla işlenebilecek suçların önceden öngörülebilirliği fantezisi anlatılıyordu.

Değerlendirmem

Birçok tartışmayı da beraberinde getiren sözleşmeyle, yargı kalitesinin artırılması, mahkeme ve yargı görevlilerinin çalışmalarının desteklenmesi, daha etkili ve çabuk bir adalet sistemi planlanması amaçlanıyor ama aşırı derece yetenekli bilgisayarların yargı sistemine vereceği katkı geliştirilirken, yargının, tarafsız, adil ve bağımsız yapısına zarar görmemesi en önemli öncelik olarak ortaya çıkıyor.

Kaynak:

-News | Euronews RSS http://bit.ly/2WxLAKb

-http://www.hukukmedeniyeti.org/haber/19655/yapay-zekanin-yargida-kullanimi-icin-avrupa-sozles/

-https://tr.euronews.com/2018/12/03/minority-report-gercek-mi-oluyor-yapay-zekanin-yargida-kullanimi-icin-avrupa-sozlesmesi

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Üye Ol