08.04.2017, 00:13 552

ÜNİVERSİTE Mİ YÜKSEK LİSE Mİ?

Immanuel Kant (1724-1804), “Fakülteler Çatışması” (1798) adlı eserinde Felsefe Fakültesi’nin, hükümetin emirlerinden bağımsız olması gerektiğini ifade etmiştir. 

Johann Gottlieb Fichte (1762-1814), 1807’de yazdığı bir makalesinde üniversite öğretiminin skolâstik yöntemden kurtarılarak bilgi kazandırmaktan çok yargı gücünün eğitimine, eleştiri sanatına ve bilginin kullanımına ağırlık verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Alman idealizminin bir başka temsilcisi olan Friedrich Scheiermacmer (1768-1834), üniversitenin en önemli görevini, gençlerde hakikati arama ve bilimsel ruhu uyandırmasında görmüştür.

Almanya’da üniversitenin kurumlaşmasına en büyük katkıyı yapan Wilhelm von Humboldt ise üniversiteyi bir milletin ahlaki kültürünün en yüksek noktası diye yorumlayarak üniversiteyi devletten tamamen bağımsız ve onun her türlü siyasal etkisinden uzak bir kurum olarak nitelemiştir.

Bu felsefi gelenekten beslenen Karl Jaspers (1883-1969) üniversitenin en önemli işlevlerinin eğitim ve araştırma olmasının yanı sıra “universitas”ın (*) doğasına uygun olarak bu kurum bünyesinde yapılan bilimsel çalışmaların her seferinde bütünü göz önünde bulundurması gerektiğini vurgulamıştır. Jaspers, 1930’lı yıllardaki yazılarında üniversitenin kitleselleşmesinden ve bu sebeple de “çoğunluğun ortalamasına” dönüşmesinden yakınmıştır. “Sadece pratik amaç ve hedeflere yönelik kitlesel bir yüksek öğrenim kurumu olsa olsa üst düzey bir lise olabilir.”

Bu dönem Almanya’da Hitlerin iktidarını her yerde hissettirdiği yıllardır. Yahudi asıllı akademisyenlerin yüksek okullardan uzaklaştırılması süreci başlamıştır. İşte bu şartlarda eşi Yahudi olan Jaspers, Almanya’yı terk etmemiş ancak ciddi baskılara maruz kalmıştır. 1937’de ders vermesi ve 1938’de ise yayın yapması yasaklanmıştır.

Jaspers’ın 1946’da yeniden yayımladığı “Üniversite İdesi” onun savaş yılarından sonraki ilk eseridir. Jaspers, geçirdiği sıkıntılı dönemin sonucu olarak eserinde siyasetin üniversitenin dışında tutulması gerektiğini özenle vurgulamıştır. Ona göre üniversite, sadece bilimsel araştırma ve bunun sonuçlarının öğrencilere öğretildiği bir kurum biçiminde kalmamalı, aynı zamanda toplumsal hayatın ve siyaset kurumunun eleştirildiği yer olmalıdır.

Bunları özetlemekten amacımız Alman felsefesi üzerine bir yazı kaleme almak değildir. Okur anlamıştır ki yukarıda yaptığımız alıntıların özünü Alman felsefecilerinin “üniversite” üzerindeki düşüncelerinde bir ufuk turu yapmak oluşturmaktadır. Çünkü üniversite eğitiminin amacı “öğrenmeyi öğretmek”tir.

İşte bu cümleden hareketle 21’inci yüzyıl Türkiye’sinde Cumhuriyet’in kuruluş ilkelerini imha eden bir anayasa dayatması karşısında üniversitelerimizin gösterdiği üç maymun duruşuyla yaşanan trajediyi vurgulamaktır. Kanla, irfanla, devrimle kurulan Türkiye Cumhuriyeti’nin üniversiteleri Jaspers’ın 1930’da ifade ettiği “üst düzey lise” durumuna getirilmesidir.

Yazılarında belirttiğim “aydınlar toplumun koruyucu virüs programlarıdır” anlayışının kalesi, düşünce üretim merkezi olan üniversitelerin bugün geldiği ve/veya getirildiği nokta 2002’de AKP’nin iktidara gelmesinden önce başlamıştır. Küresel çeteler, uzantı dosyaları eliyle sendikalar işlevsizleştirilirken, Demokratik Kitle Örgütleri “Sivil Toplum Kuruluşu”na dönüştürülürken, küresel çetelerin yıllardır kendi çıkarları doğrultusunda halkın içinde beşinci kol çalışması yaptırdığı tarikatlar “STK” olarak kitlelere sunulurken suskun kalan üniversiteler, gelinen son noktanın köşe taşlarını döşemekle iştigal etmişlerdir. Bunların altını çizerken şüphesiz bu trajedinin istisnası akademisyenlerimiz vardır. Ancak onlar ne yazık ki istisnadır. Ve bildiğiniz gibi istisnalar üzerinden genelleme yapmak ve teori inşa etmek mümkün değildir.

Türkiye’nin yaşadığı bu ateşle imtihan döneminde başta üniversiteler olmak üzere her yapı ve kişi tarih tarafından gerekli sıfatlarla nitelenerek kayıt düşülecektir. Tarih affetmez çünkü…

(*)Universitas, Latincede aynı amaç uğruna toplanan insanların bir araya geldikleri kurum. Üniversite sözünün kökeni…

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
22°
açık
banner303
Namaz Vakti 05 Temmuz 2020
İmsak 03:12
Güneş 05:09
Öğle 12:50
İkindi 16:48
Akşam 20:21
Yatsı 22:09
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 30 63
2. Trabzonspor 29 58
3. Sivasspor 29 53
4. Galatasaray 29 52
5. Beşiktaş 29 50
6. Fenerbahçe 30 49
7. Alanyaspor 30 48
8. Göztepe 30 38
9. Gaziantep FK 30 38
10. Antalyaspor 30 37
11. Kasımpaşa 29 35
12. Gençlerbirliği 30 32
13. Denizlispor 30 32
14. Malatyaspor 30 29
15. Çaykur Rizespor 29 29
16. Kayserispor 29 28
17. Konyaspor 29 27
18. Ankaragücü 30 25
Takımlar O P
1. Hatayspor 31 57
2. Bursaspor 32 55
3. Adana Demirspor 31 54
4. Erzurum BB 31 53
5. Akhisar Bld.Spor 31 51
6. Fatih Karagümrük 31 50
7. Altay 31 50
8. Ümraniye 31 44
9. Keçiörengücü 31 44
10. Giresunspor 31 44
11. Menemen Belediyespor 32 42
12. Balıkesirspor 31 35
13. İstanbulspor 31 34
14. Altınordu 32 33
15. Boluspor 31 30
16. Osmanlıspor 31 24
17. Adanaspor 32 21
18. Eskişehirspor 31 12
Takımlar O P
1. Liverpool 32 86
2. Man City 32 66
3. Leicester City 33 58
4. Chelsea 33 57
5. M. United 33 55
6. Wolverhampton 33 52
7. Arsenal 33 49
8. Sheffield United 32 47
9. Tottenham 32 45
10. Burnley 32 45
11. Everton 32 44
12. Newcastle 32 42
13. Crystal Palace 33 42
14. Southampton 32 40
15. Brighton 33 36
16. West Ham 32 30
17. Watford 33 28
18. Aston Villa 32 27
19. Bournemouth 33 27
20. Norwich City 33 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 33 74
2. Barcelona 33 70
3. Atletico Madrid 34 62
4. Sevilla 33 57
5. Villarreal 33 54
6. Getafe 33 52
7. Real Sociedad 33 50
8. Athletic Bilbao 33 48
9. Valencia 34 47
10. Granada 34 47
11. Osasuna 33 44
12. Levante 33 42
13. Real Valladolid 34 39
14. Real Betis 34 38
15. Deportivo Alaves 34 35
16. Eibar 33 35
17. Celta de Vigo 34 35
18. Mallorca 34 29
19. Leganés 33 25
20. Espanyol 33 24

Gelişmelerden Haberdar Olun

@