29.05.2020, 01:38 88

TUZLA İLGİLİ YANLIŞ BİLGİLER

Anlattığım olaylar 1970 yılının Ocak ve Şubat aylarında yaşanmış olaylardır. Yani PVC (Plastik Kökenli) borular yaygınlaşmamış, onların yerine Türkiye'de kurşun, pik gibi borular kullanılıyor. Eski su tesisatlarında kullanılan, Çorum yöresinde pöhrenk denilen hamamlara taşınılan sularda kullanılan pişmiş topraktan yapılan borular da ayrı bir seçenek.

İngilizler bu türevi çok geliştirmişler, Türkiye'de pis su borusu olarak kullanılan pik borulara benzer çeşitli çaplarda toprak hammaddeli borular yapıyorlardı.

Modern makineler ile, otomatik üretim yapan bu tesisler, Avanos'ta günümüzde de kullanılan fırınlardan daha hacimli gelişmiş şekliyle kömürle pişirim yapıyorlardı. Sekiz saat süren pişirme süresinin bitmesine doksan dakika kala kömürle birlikte yoğun bir şekilde su içerisinde eritilmiş tuzu püskürtüyorlar, yüzeyde taba rengi sır elde ediyorlardı. Bunun benzerine eski çömleklerin ve küplerin iç ve ağız kısmında rastlarız. Hasan Saraçoğlu, küpçülük yaptığı için, taba rengini tuzla; yeşil renkli sırı da demir tufalı ile elde ettiklerini söyledi. Söyledi de sonuç alınamayacak bir şey de tartışmaya açılmış oldu.

olayla Avanos'ta küp yapımında benzerlik var, ama Hoffman fırında pişirme şekli çok farklı. Sırlanacak malzeme birbirine dokunmamalı, ayrıca pişme ortamının tozlu olmaması gerekir. Hoffman fırının içinde pişen kiremidin üzerine kömür, kül halinde dökülür; ayrı kiremitler birbirine yapışık istif edilir.

Rahmetli Halit Hamoğlu, Çorum'da sezon açılır açılmaz tuzla karışık kömürle pişirim yapmayı denedi. Sırlama gibi bir sonuç alamadı ama üretimde farklı renkler elde etti.

Renk olayındaki değişime bakalım:

Çorum toprağında kırmızı renk elde etmek için yeterli oranda demiroksit var. Ama kireçtaşı, yani Kalsiyum Karbonat (CaCO3) da var. CaCO3 700 dereceden sonra CaO'ya dönüşüyor. Yani sönmemiş kireç oluyor. Onun rengi de maalesef beyaz. Beyazlığa neden olan durum budur. Ama devreye tuz girdiği zaman kireç oluşmuyor. Sodyum silikat Na2SiO3 oluşuyor.

"Ne kadar çok demiroksit, o kadar kalite" gibi bir durum yok. Bilakis demir oksit normalin üzerinde olduğu zaman üretilen tuğla-kiremit gevrek veya kırılgan olur. Rengin kırmızılıkla alakası yok. Fakat beyazlığı oluşturan kireç faktörü ortadan kalktığı için renkte düzelme oluyor. Ayrıca sodyum silikat sönmemiş kireç gibi uyanma yapmadığından esnaf tabiri ile "taş atma" olmuyor. Ama bu kısa vadeli iyilik uzun ömürlü olmuyor. Çünkü sodyum silikatın tabiat şartlarına dayanıklılığı zayıf.

Fazla teknik terimlerle dolu bir yazı oldu ama işin içerisinde olanların kafa karışıklığını çözmenin başka yolu yok.

Tamamen farklı niyetle yapılan girişim, beklenen sonucu vermiyor ama kimya kuralları bildiğini okuyor. Diğer taraftan meslektaşlarımız da bildiğini okumaya devam ediyor.

Asında aralarında ciddi bir geçimsizlik olduğu açık, ama farkında olmadıklarından 50 yıldır aynı minval üzere gidip geliyorlar.

Allah Rahmet eylesin, Halit Hamoğlu bu sanayi dalına önemli damgalar vurmuş, hem kardeşimle benim, hem de Hasan Saraçoğlu'nun hatta, dolaylı olarak birçok insanın esnaflıktan sanayiciliğe adım atmasını sağlamıştır.

Bu da hem bazı teknolojik incelikleri ortaya koyan ve minnettarlığımızı açıklayan bir yazı oldu.

Bu haftaki yazım aynı zamanda İstanbul'un Fethinin 567'inci yıldönümüne denk geldi. Bu vesile Hz. Peygamber Efendimizin müjdesine mazhar olan, çağ kapatıp çağ açan Fatih Sultan Mehmet Han ile aziz şehitlerimizi ve gazilerimizi rahmet ve minnetle yad ediyorum.

En güzel günler sizlerin olsun.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
27°
parçalı az bulutlu
banner303
Namaz Vakti 16 Temmuz 2020
İmsak 03:25
Güneş 05:16
Öğle 12:51
İkindi 16:48
Akşam 20:16
Yatsı 22:00
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 32 66
2. Trabzonspor 32 62
3. Sivasspor 32 57
4. Beşiktaş 32 56
5. Galatasaray 32 52
6. Alanyaspor 32 51
7. Fenerbahçe 32 50
8. Gaziantep FK 32 42
9. Antalyaspor 32 41
10. Göztepe 32 39
11. Kasımpaşa 32 39
12. Gençlerbirliği 32 36
13. Denizlispor 32 35
14. Konyaspor 32 33
15. Malatyaspor 32 32
16. Çaykur Rizespor 32 32
17. Kayserispor 32 32
18. Ankaragücü 32 29
Takımlar O P
1. Hatayspor 33 63
2. Erzurum BB 33 59
3. Adana Demirspor 33 58
4. Akhisar Bld.Spor 33 57
5. Bursaspor 33 56
6. Fatih Karagümrük 33 53
7. Altay 33 51
8. Keçiörengücü 33 47
9. Ümraniye 33 44
10. Giresunspor 33 44
11. Menemen Belediyespor 33 43
12. İstanbulspor 33 40
13. Balıkesirspor 33 38
14. Altınordu 33 36
15. Boluspor 33 30
16. Osmanlıspor 33 27
17. Adanaspor 33 21
18. Eskişehirspor 33 12
Takımlar O P
1. Liverpool 35 93
2. Man City 35 72
3. Chelsea 35 60
4. Leicester City 35 59
5. M. United 34 58
6. Wolverhampton 35 55
7. Sheffield United 35 54
8. Tottenham 35 52
9. Arsenal 35 50
10. Burnley 35 50
11. Everton 35 45
12. Southampton 34 44
13. Newcastle 35 43
14. Crystal Palace 35 42
15. Brighton 35 36
16. West Ham 35 34
17. Watford 35 34
18. Bournemouth 35 31
19. Aston Villa 35 30
20. Norwich City 35 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 35 80
2. Barcelona 36 79
3. Atletico Madrid 36 66
4. Sevilla 36 66
5. Villarreal 36 57
6. Getafe 36 54
7. Real Sociedad 36 54
8. Athletic Bilbao 36 51
9. Valencia 36 50
10. Granada 35 50
11. Osasuna 36 48
12. Levante 36 43
13. Real Betis 36 41
14. Real Valladolid 36 39
15. Eibar 36 39
16. Celta de Vigo 36 36
17. Deportivo Alaves 36 36
18. Leganés 36 32
19. Mallorca 36 32
20. Espanyol 36 24

Gelişmelerden Haberdar Olun

@