06.08.2018, 00:05 532

TARİHİN DİYALEKTİĞİ

Mustafa AYDINLI

Mustafa AYDINLI

Diyalektik; Aklımızı kullanarak, araştırmak ve doğruyu bulma yöntemine, basit şekliyle diyalektik denir. Modern dünyada tez ve antitezin, karşıtların bir senteze varmak üzere gelişim göstermesi, kısacası varlık ve düşünce kanunu olarak ortaya çıkmıştır.

Diyalektik bir başka deyimle karşılıklı konuşmak, tartışmak, müzakere etmektir. Diyalektiği ilk keşfeden M.Ö 500 yıllarında ülkemizin Efes Kentinde yaşamış olan Büyük Filozof Herakleitos’dur. Gözleme değer verdiği için çağının en büyük düşünürleri arasında yer alır.

“Aynı ırmakta, iki kez yıkanamazsınız” sözü ona aittir. Sadece bu deyim bile üzerinde kitaplar yazılacak derinlikte, diyalektik bir anlayıştır. Her şeyin değiştiğini ve sonsuzluğa aktığını gözlemlemiştir. Buna rağmen bu dahi kendi çağının bazı sınırlarını aşamamış, örneğin her şeyin, aynı zamanda kendi zıddını taşıdığını görememiştir. Çok emek, çok çaba harcama-sına rağmen. Örneğin “İnen yol, aynı zaman da çıkan yoldur” demiştir. Ahengin zıtların birliğinden doğduğunu görmesine rağmen, en mühimi devinimin zıtlar arasındaki etki-tepki ilişkisinden doğduğunu göremiyor. Doğanın diyalektiğini keşfedende yine bu dâhidir. Ondan sonra gelen filozoflar Herakleitos’a hak vermelerine rağmen 19. Yüzyıla kadar dar bir kalıba sıkıştırmışlardır.

Yine Eski Yunan düşünürü Sokrates diyalektiğe olumlu anlamlar kazandırıyor. “Tartışma yolu ile gerçeklere ulaşma” yöntemini kabul ediyor. İdealist ve metafizik düşüncelere sahip olan Eflatun ise “iyilik” kavramına varma yoludur, diyerek Sokrates’e idealist bir tez ekliyor. Aristoteles; “Tutarlı düşünce sanatı” olarak değerlendirmiştir. Diğer filozoflar buna karşı çıkıyor, haklı olarak. Diyalektik “gerçekleri bulma yöntemidir.” Nasıl olurda “tutarlı düşünce kuralına” dönüşür diye. Çağlar boyunca diyalektik ile mantık eş anlamlı kullanılmıştır. Günümüzde de daha çok mantık sözcüğü tercih edilmekte. Descartes ise diyalektiği daha çok “Laf ebeliği” olarak yorumlamıştır. Ne yazık ki Kant’da aynı görüştedir.

Alman Filozof Hegel “metafizik düşünce” dediği Aristo’ya darbe üzerine darbe indirmiş ve “Her şey kendi zıddını taşır, kendi ile çatışma halindedir, bu çatışma evrendeki iç dinamizmin kaynağıdır.” diyor. Çağının bu büyük düşünürü, hatta bilim adamları Hegel’i çağının Herakleitos’u olarak nitelemektedir. İyi bir idealist felsefeci olmasına rağmen, materyalist felsefenin doğuşuna kaynaklık teşkil etmiştir.

İdealist felsefe ve metafiziğe karşı, Hegel’in tezlerini kaynak alırken onu materyalist dünya görüşü ile yoğurup şekillendiren Dahi yine Alman Filozof Karl Marks’dır ve onu daim dostu arkadaşı Friedrich Engels’dir.

Marks; “Biz Hegel’in baş aşağı çevrilmiş felsefesini, ayakları üzerine oturttuk” der. Marks “Tarihteki hareket ettirici gücün (motorun) sınıf mücadeleleri” olduğunu belirtir.

Dünya filozoflarından örnekler vererek anlatmaya çalıştığım, diyalektik gerçeği yani tartışma, değişim gelişme, diyalog ve felsefe, insanlık tarihinde önemli yer teşkil eder. Gelişmenin ve gerçeğe varmanın da önemli formülüdür.

Olaylar karşısında eksik oluşumuz, yarım kalışımız, olumsuzlukların temel kaynağı diyalektik veya bugünkü deyimi ile mantık eksikliğidir. Mantık sorunların çözümünde sihirli anahtarımızdır. Yeter ki yeri ve zamanında kullanalım.

KAYNAKLAR;

1-Konu hakkında Karl Popper makalesi.

2-Felsefelogos- Diyalektik ve yöntem

3-Ankara Edu.tr Diyalektik Nedir

4-Mantıkta Diyalektik, Doktora tezi, Ali Çetin

5-Felsefenin Temel İlkeleri Georges Politzer

6-Felsefe Sözlüğü Orhan Hançerlioğlu

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
parçalı bulutlu
banner364
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 15 39
2. Konyaspor 15 27
3. Fenerbahçe 15 27
4. Hatayspor 15 26
5. Başakşehir 15 25
6. Alanyaspor 15 24
7. Galatasaray 15 23
8. Karagümrük 15 22
9. Beşiktaş 15 21
10. Adana Demirspor 15 20
11. Sivasspor 15 19
12. Giresunspor 15 19
13. Kayserispor 15 19
14. Altay 15 18
15. Antalyaspor 15 18
16. Gaziantep FK 15 18
17. Göztepe 15 14
18. Öznur Kablo Yeni Malatya 15 14
19. Kasımpaşa 15 11
20. Rizespor 15 10
Takımlar O P
1. Ankaragücü 15 30
2. Erzurumspor 13 28
3. Ümraniye 14 27
4. Eyüpspor 14 27
5. Bandırmaspor 14 25
6. Samsunspor 14 22
7. Tuzlaspor 13 21
8. İstanbulspor 14 20
9. Kocaelispor 14 20
10. Gençlerbirliği 14 20
11. Boluspor 14 19
12. Adanaspor 15 19
13. Menemenspor 14 18
14. Bursaspor 14 17
15. Manisa FK 15 17
16. Denizlispor 14 15
17. Ankara Keçiörengücü 14 14
18. Altınordu 15 13
19. Balıkesirspor 14 7
Takımlar O P
1. Man City 15 35
2. Liverpool 15 34
3. Chelsea 15 33
4. West Ham 15 27
5. Tottenham 14 25
6. M. United 15 24
7. Arsenal 15 23
8. Wolverhampton 15 21
9. Brighton 15 20
10. Aston Villa 15 19
11. Leicester City 15 19
12. Everton 15 18
13. Brentford 15 17
14. Crystal Palace 15 16
15. Leeds United 15 16
16. Southampton 15 16
17. Watford 15 13
18. Burnley 14 10
19. Newcastle 15 10
20. Norwich City 15 10
Takımlar O P
1. Real Madrid 16 39
2. Sevilla 15 31
3. Real Betis 16 30
4. Atletico Madrid 15 29
5. Real Sociedad 16 29
6. Rayo Vallecano 16 27
7. Barcelona 15 23
8. Valencia 16 22
9. Athletic Bilbao 16 21
10. Osasuna 16 21
11. Espanyol 16 20
12. Mallorca 16 19
13. Villarreal 15 16
14. Celta de Vigo 16 16
15. Granada 15 15
16. Elche 16 15
17. Deportivo Alaves 15 14
18. Cádiz 16 12
19. Getafe 16 11
20. Levante 16 8

Gelişmelerden Haberdar Olun

@