30.11.2021, 00:07 58

SİSTEMDEKİ KRİZ

Sami AKPINAR

Sami AKPINAR

Türkiye’de ekonomik krizler, özellikle de finansal krizler, iktidarla muhalefet arasında iç politika aracı olarak kullanılmakta; küresel sermaye ve küresel politikalar ve onların yerli taşeronları, yerli işbirlikçileri hep göz ardı edilmekte.

Oysaki kriz dönemlerine baktığımızda, tüm siyasi kimliklerin iktidar dönemleri görülür olmaktadır.

Örneğin:

1994 krizi, DYP-SHP Koalisyonu döneminde yaşanmıştır. Başbakan Tansu Çiller, yardımcısı Erdal İnönü, Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel’dir.

2001 krizi, ANAP-DSP-MHP Koalisyonu döneminde yaşanmıştır. Başbakan Bülent Ecevit, yardımcısı Mesut Yılmaz, Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer’dir.

Özellikle Sezer’in Ecevit’e anayasa kitapçığını fırlatması, krizi daha da büyütmüş, siyasi bir krize dönüştürmüştür.

2008 krizi, AKP iktidarı dönemidir. ABD’de MORTGAGE krizi denilen küresel bir finans krizidir. Tüm dünyayı sarsmıştır. Kapitalizmi şu ya da bu ölçüde yaşayan tüm ülkelerde büyük bir kriz dalgası yaratmıştır.

Özellikle AB ülkelerinde, krize karşı “devletçi ekonomi” konuşulur, hatta “devletçi ekonomi sistemi” bir ölçüde uygulanır olmuştur.

***

Kapitalizmin yaşadığı en büyük kriz 1929 krizidir.

Türkiye o dönemde, ana ekseni ulusal tasarrufa ve planlı bir birikim sistemine dayalı “devletçi ekonomi” modeli ile küresel kapitalizmin yıkıcı dinamiklerinden korunabilmiştir.

Ama Türkiye, 1946’dan itibaren kuruluş döneminin ekonomi politikalarından uzaklaşıp, küresel kapitalizmin eksenine girmesiyle bu krizlerden kurtulamaz olmuştur.

Nitekim iktisatçılara göre Türkiye, sarsıcı ya da sarsıcı olmayan 1946, 1958, 1960, 1974, 1980, 1982, 1990, 1994, 2001, 2008, 2018 krizlerini yaşamıştır.

Ve bugünlerde, tüm dünya ülkelerini sarsan pandeminin de etkisiyle yeni bir kriz yaşanır olmaktadır.

Türkiye; özellikle 24 Ocak kararları ile piyasa sistemine geçilmesi, 12 Eylül 1980 darbesiyle bu kararların uygulanır olması, ülke ekonomisinin küresel sisteme ve küresel sistemin finans kurumlarına teslim edilmesi ile bu krizlerden hiç kurtulamaz olmuştur.

Özetle bugünkü Türkiye ekonomisi, 24 Ocak kararları ile açılan kulvarda oluşmuş, toplumsal refleksler bile bu kulvarda şekillenir olmuştur.

***

Evet, 24 Ocak kararlarıyla adeta yeni bir kuşak yaratıldı ve o gün doğanlar bir ay sonra 42 yaşında olacak.

Elbette bu yaş grubu en aktif, en üretken bir yaş grubudur.

Ama bu yaş grubu, piyasa sisteminin refleksleriyle yetişir oldu.

Bu kuşağın beyinleri, piyasa siteminin değerleriyle dolduruldu.

Bu yaş grubunda, toplumcu refleksler olabildiğince tırpanlandı.

68 kuşağının toplumcu kavgası, bu kuşağın zihninden silinmeye çalışıldı.

Ve de özellikle bireysellik, bir yaşam biçimine dönüştürülür oldu.

Öyle ki, cebinde 100 doları olan bile, doların yükselmesine sevinir oldu.

***

Küresel kapitalizmin Türkiye’ye biçtiği böyle bir sistemle, yani piyasa sistemiyle özelleştirmelerin de önü hızla açılır oldu.

Küresel güçlerin Türkiye’deki taşeronları ve de işbirlikçileri ise böyle bir sistemin yerleşmesine oldukça katkı sağlar oldular.

Bu nedenle bir soralım:

Siz, TÜSİAD’ın özelleştirmeye karşı bir açıklamasını hiç duydunuz mu?

Siz, iktidar ve muhalefetin böyle bir sistemi eleştirdiğini hiç duydunuz mu?

Eğitim ticari bir sektöre dönüştü ise…

Sağlık ticari bir sektöre dönüştü ise…

Siz, iktidar ve muhalefetin “sağlık ve eğitimin özelleştirilmesine karşıyız” dediğini ya da bunun kavgasını verdiğini hiç duydunuz mu?

Ama yapılan kavga bir iktidar kavgası olmakta, sistem asla sorgulanmamakta, kapitalizmin sömürü yüzü gözden kaçırılmaktadır.

Başkanlık ya da parlamenter sistem tartışmasında bile, kapitalizmin vahşi yüzü adeta gizlenir olmaktadır.

Elbette krizin yalnız bir seçim aracı olarak kullanılır oluşu, asıl yaratıcısı olan kapitalizmi gölgelemektedir.

İşte siyaset, krizin yaratısı olan bu sistemi göremez ve sorgulayamaz olduğu sürece, kapitalizmin vahşi yüzünü göremediği sürece, bu krizler her dönem yaşanacaktır ya da yaratılacaktır. İktidarlar değişse bile…

Nitekim 1977 seçimlerinde büyük bir milli heyecan yaratan Ecevit döneminde, birden bire yağ ve mazot kuyrukları oluşturulmuştu. Ecevit iktidardan gittikten sonra da birden bire yağ da mazot da piyasaya çıkmıştı.

Sonuçta krizin asıl yaratıcısı görülmelidir, sorgulanmalıdır. Ve de Cumhuriyet’in ilk yıllarındaki 1929 krizinde olduğu gibi, milli bir politika geliştirilmelidir.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
-4°
hafif kar yağışlı
banner364
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 23 54
2. Konyaspor 22 45
3. Alanyaspor 23 38
4. Adana Demirspor 23 37
5. Fenerbahçe 23 37
6. Beşiktaş 23 36
7. Hatayspor 23 36
8. Başakşehir 22 34
9. Gaziantep FK 22 32
10. Sivasspor 23 31
11. Kayserispor 23 31
12. Karagümrük 23 30
13. Kasımpaşa 23 27
14. Göztepe 23 27
15. Galatasaray 23 27
16. Giresunspor 23 26
17. Antalyaspor 23 24
18. Rizespor 23 22
19. Altay 23 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 21 38
4. Bandırmaspor 21 36
5. İstanbulspor 21 36
6. Eyüpspor 20 36
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 21 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Keçiörengücü 21 26
12. Gençlerbirliği 21 26
13. Boluspor 19 24
14. Kocaelispor 21 24
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 22 48
3. Chelsea 24 47
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Arsenal 21 36
7. Tottenham 20 36
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 22 30
10. Leicester City 20 26
11. Aston Villa 21 26
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 22 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 18 12
Takımlar O P
1. Real Madrid 22 50
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Real Sociedad 21 34
6. Villarreal 22 32
7. Barcelona 20 32
8. Rayo Vallecano 21 31
9. Athletic Bilbao 22 31
10. Valencia 22 29
11. Osasuna 22 28
12. Celta Vigo 22 27
13. Espanyol 22 27
14. Granada 22 24
15. Elche 22 23
16. Getafe 22 22
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 21 17
20. Levante 21 11

Gelişmelerden Haberdar Olun

@