26.03.2021, 00:47 108

SİNAN GİBİ DÜŞÜNMEK

İlhan ÇENESİZ

İlhan ÇENESİZ

Günümüzde ne yazık ki bir betonlaşma yarışı içerisindeyiz. Şöyle bir dönüp geçmişe baktığımda tek tip yapılmış mahalle evleri artık yıkılmakta, güzelim tarım arazilerinin üzerine ise uzun uzun bloklar ve siteler inşa edilmekte.

Haydi bunlar bir yana, estetik namına bir şey kalmadı. Gözünüzün alabildiğince her yer çok katlı evlerle dolu. Sırf ekonomik kaygılar yüzünden cânım mahalle kültürümüzü yok ettik. Eskiden müstakil evlerde ayrı yaşıyorduk ama komşumuz ile sanki aynı evde yaşar gibiydik. Şimdi ise çok katlı apartmanlarda ayrı dünyalarda, birbirimizden bîhaber yaşıyoruz.

Hep söylenir ya "Günümüz dünyası yozlaştı" diye, acaba insanlık mı yoksa dünya mı yozlaştı? Bence galiba duygular yozlaştı. Eskiden birbirimize ne kadar yakın isek, şimdi o kadar uzaklaşır olduk. Kendimizi dört duvar arasına hapsettik, bıraktık.

Milletçe geçmişimiz ile övünmeyi hep severiz. Haklıyız da! Çünkü dünyaya medeniyet tohumları serpmiş bir ecdadın torunlarıyız. Bununla da her zaman gurur duyuyorum. Eminim ki sizler de gurur duyuyorsunuz. Ama gelin görün ki bu çarpık betonlaşma yarışını izledikçe ecdadımızın bizlere bıraktığı eserler karşısında utanç duyuyorum. Ve kendi kendime hayıflanıyorum: "Mimar Sinan gibi dehalar yetiştirmiş bir milletin torunları bu eserlerdeki zarafetten, ustalıktan hiç mi utanmıyor?" diye.

Ramazan ayı yaklaştı. Malumunuz Ramazanın sembolleri arasında camiler vardır ve bu camilerin ardında Osmanlı İmparatorluğu döneminde sultanların yaptırdıkları camiler önemli bir yer tutar.

noktada Şemsi Paşa tarafından 1580 yılında Mimar Sinan'a yaptırılan paşanın ismini taşıyan ama halk arasında "Kuşkonmaz Cami" olarak temsiye edilen camiden bahsetmek istiyorum.

Mizaç olarak Şemsi Paşa titiz biridir. Titizliği nedeniyle de Mimar Sinan'dan üzerini kuşların pisletemeyeceği, uğramadığı bir cami yapmasını ister.

Paşanın bu isteği karşısında Mimar Sinan araştırmalarını yapar ve çözümü bulur. Kuşların rüzgarların yönünden etkilenmesi sebebiyle, camiyi kuzey ve güney rüzgarlarının kesiştiği noktaya inşa eder. Ayrıca büyük deha , dalgaların kıyıyı döverken çıkardığı sesin minareler aracılığıyla içeri alınmasını sağlar. Böylelikle çıkan uğultu sayesinde kuşlar ürker ve caminin yapıldığı noktaya uğramaz olur.

Denize sıfır noktada inşa edilen caminin denize kayma riskini de göz ardı etmeyen dahi mimar, bunun önlemini de almış. Zemine hareket edebilecek olan iki sütun yerleştirerek teknik olarak öyle bir şey başarır ki bu sütunlar, kayma riski olduğunda hareket edebildiği için uyarabiliyor. 1580 yılında camiyi yaptıran Şemsi Paşa, caminin tamamlandığını ömrü vefa etmediği için görememiş.

İşte bu cami bile dahi mimarın dehasının bir misalidir.

Sinan, yapılarında ayrıca drenaj adı verilen bir kanalizasyon sistemi de kurmuş. Drenaj sistemiyle yapının temellerinin sulardan ve nemden korunarak dayanıklı kalmasını öngörmüş. Ayrıca yapının içindeki rutubet ve nemi dışarı atarak soğuk ve sıcak hava dengelerini sağlayan hava kanalları, bunların dışında yazın suyun ve toprağın ısınmasından dolayı oluşan buharın, yapının temellerine ve içine girmemesi için tahliye kanalları kullanmış. Buhar tahliye ve rutubet kanalları drenaj kanallarına bağlı olarak uygulamaya konulmuş.

mimar vefat ettiğinde her biri ayrı bir mühendislik harikası olan 84 cami, 53 mescit, 57 medrese, 7 darülkurra, 22 türbe, 17 imaret, 3 darüşşifa, 5 su yolu kemeri, 8 köprü, 20 kervansaray, 35 saray, 8 mahzen, 48 hamam olmak üzere 364 adet ecdat yadigarı eser bıraktı.

Mimar Sinan yapacağı eserin, önce çevresini tanzim eder ve şehircilik anlamında da bir usta olduğunu bu şekilde kanıtlardı. Eserleri özgündü ve birbirinin taklidi de değildi. En önemlisi de çağının ötesinde eserler ortaya çıkardı.

Bugünün teknolojisi bile Sinan’ın yapmış olduğu bazı uygulamaları çözemezken Mimar Sinan’ın daha çok yazıya ve araştırmaya ihtiyacı olduğu muhakkak.

* * *

Bugün etrafınıza şöyle bir bakın ,eskiden bostan olan yerler, meyve yetişen bahçeler yok oluyor, neredeyse topraktan ot yerine beton çıkıyor.

Yine şöyle bir etrafınıza bakın! Tarihi yapıların ve camilerin pervasızca sırtına binmiş, her taraftan gökyüzünü delip geçen binalar göreceksiniz. Ben buna tahammül etmekte zorlanıyorum, hatta edemiyorum.Üzülüyorum.

Para insana itibar kazandırmıyor… Yenmiyor da…

Şimdi ben sormak istiyorum. Acaba büyük mimarın döneminde yaşayanlar mı şanslı idi, yoksa Sinan gibi dehalar yetiştirdiği için ecdadımız ile övünen ve bundan öte bir şey yapmayanlar mı şanslı?

Cevabı size bırakıyorum.

En güzel günler sizlerin olsun.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
banner364
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 10 24
2. Hatayspor 10 20
3. Beşiktaş 10 20
4. Alanyaspor 10 20
5. Fenerbahçe 10 19
6. Karagümrük 10 18
7. Konyaspor 10 17
8. Galatasaray 10 17
9. Altay 10 15
10. Adana Demirspor 10 13
11. Başakşehir 10 12
12. Gaziantep FK 10 12
13. Öznur Kablo Yeni Malatya 10 12
14. Sivasspor 10 11
15. Kayserispor 10 11
16. Giresunspor 10 9
17. Antalyaspor 10 9
18. Göztepe 10 8
19. Kasımpaşa 10 6
20. Rizespor 10 4
Takımlar O P
1. Ümraniye 10 24
2. Ankaragücü 10 24
3. Eyüpspor 10 20
4. Erzurumspor 10 19
5. Bandırmaspor 10 18
6. Kocaelispor 9 16
7. Tuzlaspor 9 14
8. Gençlerbirliği 9 14
9. Samsunspor 9 12
10. Boluspor 9 11
11. Bursaspor 9 11
12. Menemenspor 10 11
13. İstanbulspor 9 10
14. Denizlispor 9 10
15. Altınordu 10 10
16. Adanaspor 10 9
17. Manisa FK 10 9
18. Ankara Keçiörengücü 9 7
19. Balıkesirspor 9 6
Takımlar O P
1. Chelsea 9 22
2. Liverpool 9 21
3. Man City 9 20
4. West Ham 9 17
5. Brighton 9 15
6. Tottenham 9 15
7. M. United 9 14
8. Everton 9 14
9. Leicester City 9 14
10. Arsenal 9 14
11. Wolverhampton 9 13
12. Brentford 9 12
13. Aston Villa 9 10
14. Watford 9 10
15. Crystal Palace 9 9
16. Southampton 9 8
17. Leeds United 9 7
18. Burnley 9 4
19. Newcastle 9 4
20. Norwich City 9 2
Takımlar O P
1. Real Madrid 10 21
2. Sevilla 10 21
3. Real Betis 11 21
4. Real Sociedad 10 21
5. Rayo Vallecano 11 19
6. Osasuna 11 19
7. Atletico Madrid 9 18
8. Athletic Bilbao 10 17
9. Barcelona 10 15
10. Espanyol 11 14
11. Valencia 11 13
12. Mallorca 11 13
13. Villarreal 10 12
14. Celta de Vigo 10 10
15. Elche 11 10
16. Deportivo Alaves 10 9
17. Cádiz 11 8
18. Granada 9 7
19. Levante 10 5
20. Getafe 10 2

Gelişmelerden Haberdar Olun

@