27.03.2018, 00:10 499

ŞEKERİN TADI KAÇTI

Son günlerde 14 şeker fabrikasının özelleştirileceği haberi içimde bir burukluğa yol açtı. Ben özelleştirme işini ne ekonomik ne de siyasal açıdan eleştireceğim. Benimkisi nostaljik ve duygusal bir yaklaşım olacak.

Sevgili okurlarım,

Bizim Çorum’a en yakın kurulan Şeker Fabrikası Turhal denir. Turhal Şeker Fabrikası Cumhuriyet’in Alpullu, Uşak ve Eskişehir gibi birkaç fabrikasından sonra kurulan bir fabrika. 1934’de kurulmuş. Turhal ve çevresindeki iller ürettikleri pancarı Turhal’a göndermişler. Büyüklerimiz at arabaları ve kağnılarla bu fabrikaya pancar taşımışlar.

Nihayet 1953 yılında Amasya-Suluova Şeker Fabrikası kurulmuş. Amasya Şeker Fabrikası’nın temel atma töreni 13 Eylül 1953 tarihinde Reisi Cumhur sayın Celal Bayar, Başvekil Adnan Menderes, İşletmeler Vekili Sıtkı Yırcalı, Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Umum Müdürü Baha Tekand, Mebuslar, seçkin davetliler ve binlerce halkın huzurunda yapılmış. Sayın Celal Bayar “uğurlu olması” temennisiyle temele ilk harcı koymuştur.

İşte benim içimi acıtan bu Suluova Şeker Fabrikası. Düşünsenize benimle doğmuş, bugün ikimiz de 65 yaşındayız. Bu şeker fabrikasının anıları hangimizde yok ki. Genç oğlanlar pancar parasında nişanlandı, düğün etti. Genç kızlar pancar parasında gelin oldu. Çocukluk yıllarımdı. Anamla bağa gidiyoruz. Anam yolda karşılaştığımız kadınla konuşuyor.

“Abla oğlanı nişanlamışsın. Hayırlı olsun. Düğünü ne zamana inşallah” diye sordu.

“Aha Fadik!.. (Bizim köyde Fatma’ya Fadik derler) Allah nasip ederse pancar parasında da düğününü edeceğiz” dediğini dün gibi hatırlarım. Zaten bu olgu oğlu kızı olan hemen herkesin başındaki bir olgu.

Hayatımız o kadar şekerle iç içeki, Biz çocuklar pancar paralarının ödendiği günü heyecanla bekleriz. Akşam tellal bağırır. “Yarın pancar paraları veriliyor. Duyduk duymadık demeyin!..”

Akşam babalarımıza isteklerimizi söyleriz. Ben derim, hani bana ayakkabı alacaktın. Diğer kardeşim der, bana fistanlık alacaktın…siparişler devam eder. Yarın olur köylü bir kamyonun kasasında tozlu yolları aşar gider kasabaya. Biz çocuklara babalarımızın dönüşünü beklemek kalır. Öğleden sonralarda köyümüzün kamyonu görünür. Tozlu yollar onun gelişinin habercisidir. Biz çocuklar heyecanla babalarımızı görmek için sabırsızlanırız.

Kiminin elinde bir ipte bağlı simitler, kimisinde halka şekerler. Bir de babalarımızın elinde henüz ne olduğunu bilmediğimiz o devrin teknoloji ürünü. Örneğin petrol lüx lambası. Gazlı pompalı gazocağı, daha neler. Bunları sonradan öğreniyoruz ki, Pancar Üreticileri Kooperatifi üreticilerine uygun fiyatla veriyor. Tabi yine bir çuval şeker. Evde herkes çam sakızı çoban armağanı türünden isteklerine kavuşunca herkes çok mutlu.

Hani bir çuval şeker dedim de aklıma geldi. Şeker fabrikaları her üreticisine bir ekim sezonunda birkaç torba şeker verir. Tabi ki bunu parasından keserdi. Ama olsun köylü çuvalla şekeri evinde görünce buna çok şükür ederdi. Annem bana derdi ki, sen son beşik olarak diğer kardeşlerinden daha şanslısın. Neden şanslıymışım? Anamın cümleleriyle; “sen doğdun evimizde çuvalla şeker oldu. Ağabeyin dışarıdan gelip ana acıktım. Ekmeğime şeker dür dediğinde yufkanın ortasına bir tutam şeker ekeler, üstünü de şöyle sular dürer verirdim.” Der hayıflanır, sonra da o dönemin devlet yöneticilerine dua ederdi.

Günümüzün gençleri şekerin zararları konusunda uyarılıyorlar. Onlara yukarıda söylediklerim kuşkusuz çok anlamsız gelecektir. Bunu bizim jenerasyon çok iyi anlar sanıyorum. Çok daha önceleri şeker o kadar kıymetli bir besin maddesi ki, ünlü şairimiz Ziya Paşa bir beyitinde “Memlekette fakir tek olsaydı, onu şekerle beslerdik” diyor. Bakınız şeker ne kadar önemli ve kıymetli.

Bir başka yazımda pancar ekiminin köylerdeki hayvancılığın gelişimine olumlu -bugün için olumsuz- etkilerini konu alan yine nostaljik bir yazı kaleme alacağım.

KARA GÖZLÜM EFKARLANMA GÜL GAYRİ

Kara gözlüm, efkarlanma gül gayri!

İbibikler, öter ötmez ordayım.

Mektubunda diyorsun ki: 'Gel Gayri! '

Sütler kaymak tutar tutmaz ordayım.

Ah çekerim resmine her bakışta!

Bir mahzunluk var o boyun büküşte.

Emin ol ki, her sigara yakışta,

Sanki, duman tüter tütmez ordayım...

Mor dağlara, karargahlar kurulur;

Eteğinde bölük bölük durulur...

On dakika istirahat verilir;

Tüfekleri çatar çatmaz ordayım! ..

Dağlar taşlar bu hasretlik derdinde;

Sabır, sebat etmez gönül yurdunda!

Akşam olur, tepelerin ardında,

Daha güneş batar batmaz ordayım...

Aramıza dağlar girmiş koskoca!

Meraklanma, gönlüm dağlardan yüce...

Bir gün değil, beş gün değil, her gece,

Yatağıma yatar yatmaz ordayım...

Bahar geldi; koyun, kuzu koklaştı,

İki aşık, senelerdir bekleşti...

Kara gözlüm, düğün dernek yaklaştı;

Vatan borcu biter bitmez ordayım!

BEKİR SITKI ERDOĞAN

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
32°
az bulutlu
banner303
Namaz Vakti 05 Temmuz 2020
İmsak 03:12
Güneş 05:09
Öğle 12:50
İkindi 16:48
Akşam 20:21
Yatsı 22:09
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 30 63
2. Trabzonspor 29 58
3. Sivasspor 29 53
4. Galatasaray 29 52
5. Beşiktaş 29 50
6. Fenerbahçe 30 49
7. Alanyaspor 30 48
8. Göztepe 30 38
9. Gaziantep FK 30 38
10. Antalyaspor 30 37
11. Kasımpaşa 29 35
12. Gençlerbirliği 30 32
13. Denizlispor 30 32
14. Malatyaspor 30 29
15. Çaykur Rizespor 29 29
16. Kayserispor 29 28
17. Konyaspor 29 27
18. Ankaragücü 30 25
Takımlar O P
1. Hatayspor 31 57
2. Bursaspor 32 55
3. Adana Demirspor 31 54
4. Erzurum BB 31 53
5. Akhisar Bld.Spor 31 51
6. Fatih Karagümrük 31 50
7. Altay 31 50
8. Ümraniye 31 44
9. Keçiörengücü 31 44
10. Giresunspor 31 44
11. Menemen Belediyespor 32 42
12. Balıkesirspor 31 35
13. İstanbulspor 31 34
14. Altınordu 32 33
15. Boluspor 31 30
16. Osmanlıspor 31 24
17. Adanaspor 32 21
18. Eskişehirspor 31 12
Takımlar O P
1. Liverpool 32 86
2. Man City 32 66
3. Leicester City 33 58
4. Chelsea 33 57
5. M. United 33 55
6. Wolverhampton 33 52
7. Arsenal 33 49
8. Sheffield United 32 47
9. Tottenham 32 45
10. Burnley 32 45
11. Everton 32 44
12. Newcastle 32 42
13. Crystal Palace 33 42
14. Southampton 32 40
15. Brighton 33 36
16. West Ham 32 30
17. Watford 33 28
18. Aston Villa 32 27
19. Bournemouth 33 27
20. Norwich City 33 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 33 74
2. Barcelona 33 70
3. Atletico Madrid 34 62
4. Sevilla 33 57
5. Villarreal 33 54
6. Getafe 33 52
7. Real Sociedad 33 50
8. Athletic Bilbao 33 48
9. Valencia 34 47
10. Granada 34 47
11. Osasuna 33 44
12. Levante 33 42
13. Real Valladolid 34 39
14. Real Betis 34 38
15. Deportivo Alaves 34 35
16. Eibar 33 35
17. Celta de Vigo 34 35
18. Mallorca 34 29
19. Leganés 33 25
20. Espanyol 33 24

Gelişmelerden Haberdar Olun

@