26.06.2013, 00:00 206

SANATÇI HEMŞEHRİMİZ SAİT MADEN'İN ARDINDAN

Prof. Dr. Ahmet SAMSUNLU

Prof. Dr. Ahmet SAMSUNLU

Yaz tatilinde olduğum için gazeteleri günü gününe okuyamıyorum. Fırsat buldukça göz atıyorum. Bugün birikmiş gazeteleri okurken değerli hemşehrimiz grafik tasarım ustalarından, ressam, şair, çevirmen ve yayıncı Sait Maden'in vefat ettiğini büyük bir üzüntü ile okudum.

Yaşı benden büyük olduğu için Sait Maden'i çocukluk dönemimde yakinen tanımadım. Çorum Lisesi'nde okurken, resim öğretmenimiz Reşat Eroğlu'nun kendisi hakkında yaptığı sitayişkar konuşmalarını hatırlıyorum. Bu hocamız gösterdiği yakın ilgi ile Çorum Lisesi'nden çok sayıda sanatçının yetişmesini sağlamıştır. Sait Maden'in yanında Turan Ilgaz, Ahmet Çörekçi, Muharrem Lafçı, Mehmet Yemenici ve daha niceleri bunlar arasında sayılabilir.

Sanatçı Sait Maden'i Çorum Eğitim ve Kültür Vakfı'nın kuruluşunda sınıf arkadaşı olan Vakfın Kurucu Başkanı Prof. Dr. Turan Ilgaz'a yayın konusunda destek sağlarken tanıdım. Kendisi yayıncı olduğu için “Çorumevi” isimli Vakıf dergisinin ve ilk kitapları olan “Çorum Ağzından Derlemeler” ve “Çorumlu Şairler” kitaplarının basıma hazırlanmasında önemli katkılar sağlamıştır. Ayrıca Vakfımızın Fen Lisesi ve Üniversite öğrencilerine verdiği burslara yeni bir kaynak daha sağlamak amacıyla Çorum’un değişik kültürel fotoğraflarını barındıran (8 fotoğraflık) bayram ve yılbaşı kartları Sait Maden tarafından hazırlanmış ve bastırılmıştır.

O dönemki Vakıf idarecileri tarafından Vakfın logosu, şehrimizin yetiştirdiği değerli sanatçı Sait Maden tarafından geliştirilmiştir. Logoda Saat Kulesi yanında göğe doğru yükselen iki hat Vakfın ve Çorum'un gelişmesini simgelemektedir. Bu logo, 2011 yılında seçilen yeni yönetim tarafından değiştirilmiştir.

ÇORUM HABER Gazetesi’nde 22.01.2010 tarihine yayınlanan köşe yazımın başlığı “SAİT MADEN'İN SERGİSİNİ GEZDİM” idi.

Bu yazımdan önemli gördüğüm hususları kendisini daha yakinen tanımanız için tekrar sizlerle paylaşmayı istiyorum.

*     *     *

Değerli hemşehrimiz, Çorum Eğitim ve Kültür Vakfı (ÇEKVA) mütevellisi Sait Maden’in İstanbul’da Yapı Kredi Sermet Çifter Salonu’nda “BİR USTA BİR DÜNYA SAİT MADEN TASARIMCI, SANATÇI, ŞAİR” başlığı ile açılan sergisini geçen hafta gezdim.

1931 yılında Çorum’da doğan sanatçı, 1949 yılında girdiği İstanbul’da eğitim veren Güzel Sanatlar Akademisi’nde (bugünkü Mimar Sinan Üniversitesi) resim eğitimi gördü. Burada Bedri Rahmi Eyüpoğlu Atölyesi’nde çalıştı ve 1955 yılında eğitimini tamamladı.

Resim çalışmalarına ortaokulun ilk yıllarında Çorum Lisesi’nin değerli resim öğretmeni Reşat Eroğlu ile başlayan 1955-60 arasında duvar resimleri, tiyatro dekorları, sinema afişleri ve fuar panoları hazırlayan Sait Maden, 1960’tan sonra daha çok grafik ve tasarım alanlarına yöneldi; birçok yayınevi için 8000 dolayında kitap ve dergi kapağı çizdi, çeşitli kuruluşlar için 500 civarında simge (amblem ve logo) tasarımı, süreli yayınlar için sayfa tasarımları, kitap tasarımları yaptı, özgün yazı karakteri üretti. Bazı yapıtları Türk grafiğinden örnekler veren yurtdışı yayınlarda yer aldı.

İsterseniz sanatçı Sait Maden’i, sergide yer alan kendi anlatımıyla da tanıyalım;

“Ortaokulu bitirince çevrem mutlaka Akademi’ye gitmem için ısrar etti. Ben de onu istiyordum zaten. Çocukluktan beri yakamı bırakmayan iki tutkuyla geldim İstanbul’a; biri şiir tutkusu, biri de resim tutkusu. Önce Akademiye girdim, resim tutkumu profesyonel anlamda geliştirmek için.

Eminönü Halkevi’nin sanat etkinliklerine katıldım. Beş Sanat adında bir dergisi vardı Halkevi’nin. Burada yazmaya başladım. Beş altı şair arkadaşımla birlikte bir şiir sergisi açtım orada; kaligrafım çok iyiydi. Şiirleri kendi elimle yazdım. Dergiye yeni bir kapak çizdim; ilk profesyonel işim bu oldu.

Kapak tasarımcısı diye tanınmam, adımın her çizdiğim kitapta belirtilmesinden kaynaklanıyor. Düşünün: bugüne değin 8000 dolayında kitap ve dergi kapağı çizdim. Bu kitapların, dergilerin her biri 5000 dolayında basılmış olsa toplam 40 milyon eder, insanın adı 40 milyon kez yinelenirse o adama kapak tasarımcısından başka ne ad verirsiniz? Bu bir dünya rekoru.

16 yaşındayken hızlı bir şekilde çalışmaya başladım. 18 yaşımda Fransız şairlerden çeviriler yapıyordum. Yaptığım bir çeviri Varlık dergisinin açtığı bir yarışmada birincilik ödülü kazandı. Ve devam ettim. Bir taraftan şiirler, bir taraftan çeviriler yayınlıyorum; bir taraftan edebiyat hakkında, şiirler hakkında yazılar yazıyorum.

Federico Garcia Lorca’yı tanıdım bir Fransızca kitaptan, çok sevdim. Hemen İspanyolca dersleri almaya başladım. Lorca’nın bütün şiirlerini çevirdim. Arkasından başka şiirler, Fransız, Rus, İspanyol, Arjantinli şairler geldi. Böylece 50-60 kadar değişik şairden şiirler çevirmiş oldum.”

Sait Maden bütün şiirlerini 4 kitapta topladı. Grafik sanatıyla ilgili kitapları şunlar: Başlangıcından bugüne Türk Grafik Sanatı (1979) ve Simgeler (1990). Ayrıca bu sergideki eserleri ile ilgili bir kitap Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık’ta yayınlandı.

Değerli sanatçı hemşehrimiz Sait Maden’i bu sergi nedeniyle kutluyor ve daha nice başarılı ve üretken yıllar diliyorum.

*     *     *

Şehrimizin yetiştirdiği sanat ve kültür hayatında sağladığı başarıları ile ülkemizde ve yurt dışında sayılan ve sevilen Sait Maden'i gelecek nesillerin tanıması ve bir hemşehri olarak kendisi ile gurur duyabilmeleri için Çorum Kent Müzesi'nde bir köşe oluşturulmalı eserleri sergilenmelidir. Ve mümkünse büyüdüğü sokağa ismi verilmelidir.

*     *     *

Değerli hemşehrimiz ve Çorum Eğitim Kültür Vakfı( ÇEKVA) mütevellisi Sait Maden'e Allah'tan rahmet, ailesine ve dostlarına başsağlığı diliyorum.

Antalya, 25 Haziran 2013

Hürriyet Gazetesi’nde 20 Haziran 2013 tarihinde Sait Maden'in kaybı ile ilgili haberi değerlendirmeniz için aşağıda sunuyorum.

“Türkiye'nin en önemli grafik tasarım ustalarından ressam, şair, çevirmen ve yayıncı Sait Maden(81), dün sabah saat 09.00'da vefat etti. Maden, geçirdiği açık kalp ameliyatı sonrası yakalandığı zatürree sebebiyle tedavi gördüğü hastanede yaşamını yitirdi. 1932 yılında Çorum'da doğan Maden, İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Resim Bölümü'nü bitirdi.

İlk  şiirleri İstanbul, Türkçe, Soyut, Yazko, Edebiyet, Varlık, Gösteri gibi edebiyat Dergileri’nde yayımlanan şair, bunları 'Açıl, Ey Gizem', 'YolYazıları', ve 'Hiçlemeler' adlı üç kitapta topladı. 1950 yılında Varlık Yayınları'nın düzenlediği çeviri şiir yarışmasında Baudelaire'den uyarladığı ' Moesta et Errabunda'yla birincilik ödülünü kazanan Maden, o günden sonra pek çok ülkenin şairlerinden çok sayıda şiir çevirdi. Bunlar arasında Baudelaire'nin 'Kötülük Çiçekleri', Octavio Paz'ın 'Güneş Taşı', Pablo Neruda'nın 'Kara Ada Şiirleri',

Lorca'nın 'Bütün Şiirleri' ve Louis Aragon'un 'Elsa'ya Şiirler', Maden'in şiir çevirileri arasında sayılır. Türkiye'de grafik tasarımının ustalarından biri olan Maden, hayatını bağımsız ressam ve grafikçi olarak sürdürdü. Grafiğin her dalında çok sayıda eser üretti. Günümüze dek 8 bin dolayında kitap ve dergi kapağı çizdi. Sanatçının bu alandaki eserleri ise ' Türk Grafik Sanatı Tarihi' ve 'Simgeler' kitaplarında toplandı.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
21°
az bulutlu
banner303
Namaz Vakti 18 Eylül 2020
İmsak 04:52
Güneş 06:17
Öğle 12:39
İkindi 16:07
Akşam 18:52
Yatsı 20:12

Gelişmelerden Haberdar Olun

@