30.09.2017, 00:03 218

OZON KATMANININ DELİNMESİ-1

Salim SAVCI

Salim SAVCI

1.Ana Bilgi:

Ozon, atmosferde bulunan bir gazdır. Üç atomdan oluşur. Bir başka deyimle üç atom oksijenin bir bileşenidir. Kimya biliminde O3 formülü ile gösterilir.

2.Delinme ve incelme hakkında bilgiler:

Ozon deliği atmosferin atmosfer katmanının bir bölümü olan ozon katmanında olan incelmenin adıdır. Buna delinme de denilmektedir.

3.Ozon katmanı ile ilgili bilgiler:

İnternetten bilgi almak istediğiniz zaman karşınıza iki başlık çıkar;

a-Ozon deliği neden Antartika’nın üzerinde oluyor?

b-Atmosferin delinmesinin nedenleri?

Biz de, bu başlıklarla verilen bilgileri sizlere aktaracağız.

4.Ozon deliği neden Antartika’nınüzerinde oluşuyor?

Hazırlayan, Dr. Tuba Sarıgül, 25.08.2016

Ozon deliği, atmosferin stratosfer katmanını bir bölümü olan ozon katmanında oluşan incelmeye verilen isimdir.

Ozon katmanındaki incelme bugün çoğunlukla Antartika’da (Kuzey Kutbunda) ilkbahar aylarında belirginleşiyor. Bu incelmenin Antartika üzerinde oluşmasının da bu bölgedeki koşulların ozon katmanında incelmeye neden olan kimyasal tepkimelerin gerçekleşmesini kolaylaştırmasıdır.

Doğal süreçler ve insan kaynaklı etkinlikler sonucu açığa çıkan bazı maddeler ozon molekülleriyle tepkimeye girerek parçalanmalarına neden olabiliyor. Ancak ozon katmanındaki incelmenin başlıca nedeni, insan kaynaklı etkinlikler sonucu atmosferdeki miktarı aşırı yükselen “klor” ve “brom”dur. Bu elementler, kararlı yani zun süre yapısında değişiklik olmadan kalabilen bazı kimyasal bileşiklerle (örnek olarak deodorantlarda ve buzdolaplarında kullanılan klorofloro karbonlarda –CFC- bulunabliyor) Gaz halindeki bu maddeler atmosfere büyük oranda Kuzey Yarım Kürede salınıyor. Stratosfer katmanına ulaşan bu gazlar atmosferde uzun mesafeler boyunca taşınabiliyor.

Ozon katmanındaki incelmenin Antartika üzerinde görülmesinin nedeni, kutup bölgelerinde oluşan stratosferik bulutların (PSC) kimyasal tepkimelerin oluşması için uygun bir yüzey sağlamasıdır. Ozon molekülleri ile tepkimye girerek parçalanmalarına neden olan maddeler strosforik bulutların içinde katı ve sıvı taneciklerin yüzeyinde oluşur.

yanısıra Antartika ile benzer koşullara sahip olmasına rağmen ozon deliğinin neden Kuzey kutup bölgesinde görülmediği sorusu akla gelebilir. Kutup bölgelerinde stratosferik bulutların oluşabilmesi için hava sıcaklığının –78 santigrat derecenin altına düşmesi gerekiyor. Antartika’da günlük en düşük ortalama sıcaklık –90 santigrat dereceye kadar düşebiliyor. Kuzey kutbunda ise bu sıcaklık değeri yaklaşık –80 santigrat derecedir. Kuzey kutbunda sıcaklıklar strosforik bulutların oluşması için gerekli olan sıcaklıklara nadiren ulaşabiliyor. Antartika’da ise sıcaklıklar yıl içinde çok daha uzun süre bu değerin altında kalabiliyor.

(SÜRECEK)

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
14°
açık
banner303
Namaz Vakti 28 Eylül 2020
İmsak 05:03
Güneş 06:27
Öğle 12:36
İkindi 15:56
Akşam 18:35
Yatsı 19:54

Gelişmelerden Haberdar Olun

@