Bir gazetede okuduğum makalenin başlığı “ Abdülhamit rejimini sarsan VERGİ AYAKLANMALARI” idi.

Burada, “Osmanlı’da 19. Yüzyıl’ın sonlarında kırsal köylü, şehirlerde ise zanaatkar, tüccar ve esnaf vergi yükü altında eziliyordu. Ayrıca vergi toplayan mültezimlerin baskısı da halkı canından bezdirmişti.” cümlelerini takiben “1903’te II. Abdülhamit döneminde hükümet, mevcut vergilere ek iki yeni vergi daha koydu. Bunlardan biri ‘Şahsi Vergi’, diğeri ise ‘Hayvan Vergisi’ydi. Bu ağır ve eşit olmayan vergiler, Anadolu’daki birçok şehirde halkın ayaklanmasına neden oldu” deniliyordu.

Bu Hayvan Vergi’sinin Çorum’da köylüğü nasıl etkilediği, hatırladığıma göre Çorum’a sürgün edilmiş tanınmış yazar Kemal Tahir’in romanında yer alsa gerek.

***

İnternette yaptığım incelemede, bu konuyu açıklayan yazılarda “Çorumluların genelde alındığı ve kullanılmasını pek sevmediği bir sözdür ‘Senin yaptığını Çorumlu yapmaz’ sözü.” denmektedir. Hakikaten bir yerde söylendiğinde benim de hoşuma gitmemektedir. Aşağıda açıklanan ve anonim hale gelen o sözün iki hikayesini internette bulduğum anlatıma dayanarak sizlerle paylaşacağım.

“Kafkasya’daki soykırımdan kaçan 1,5 milyon insanın bir bölümü Çorum’a yerleştirilir. Çorumlular geleceklere ev yapar, ahırına hayvan koyar. Padişah para gönderir, “Onlar kardeşimiz” diye almazlar. Padişah gazetede teşekkürname yayınlar: Çorumlunun yaptığını herkes yapamaz!

Bu bilgi Osmanlı Arşivlerinden. Osmanlı Arşivlerine göre Çerkes Göçü diye bir kitapta da varmış.

Dolayısıyla aslında senin yaptığını Çorumlu yapmaz demek bu şekilde olunca tersinden övgü demektir.

Çorum’da Çerkesler belirgin olarak vardır, bu da bu bilgiyi doğrular nitelikte olduğu da söyleniyor.

En yaygın olarak bilinen ikinci hikaye ise şöyle;

Anadolu’da vakti zamanında halktan hayvan vergisi alınır. Küçük ve büyükbaş hayvanların sayısına göre alınan verginin bedeli değişir.

Vergi memuru Çorum’da bir köye gider…

Ev sahibi vergi memurunun geldiğini bilir.

Memur içeri buyur edilir ve ne kadar hayvanı olduğu söylenir: 1 koyun.

Yorganın altındaki koyun

Memur ahıra bakar ve 1 koyun olduğunu görür.

Ücreti tahsil için tekrar içeri girildiğinde çift yorganla kapatılmış bir şey dikkat çeker.

Memur merak edip sorar. Ev sahibi babasının rahatsız olduğunu ve yattığını söyler.

Ancak yorganın altından garip sesler gelir. Memur şüphelenir ve bakar; Bir koyun…

YORGANIN ALTINDAKİ EŞEK!

Aynı memur yine vergi tahsili için bu defa Kayseri’ye gider.

Bir eve girer ve tespite başlar.

Benzer manzarayla orada da karşılaşır. Ev sahibi babasının rahatsız olduğunu ve yattığını söyler.

Memur yorganı kaldırır ve altında eşek olduğunu gördükten sonra;

“Senin yaptığını Çorumlu yapmaz, o koyuna babam demişti; sen eşeğe babam diyorsun” der.

Ve bu söz sonrasında ikili ilişkilerde yapılan yanlışı vurgulamak adına kullanılan anonim bir tepki haline dönüşür.”

***Şehrimizi her ortamda tanıtmalıyız. Şehrimizi tanıyanlar, Çorumluların ne kadar düzgün ve güvenilir insanlar olduğunu anlayarak “Senin yaptığını Çorumlu yapmaz” sözünün olumsuz etkisi altında kalmayacaklardır.

İstanbul, 14 Ocak 2019

Kaynaklar:

-Sinan Meydan, “ Abdülhamit rejimini sarsan VERGİ AYAKLANMALARI” , Sözcü gazetesi, 17 Aralık 2018

-https://aliseyhan.com/senin-yaptigini/

-https://bisorubicevap.com/hikayeler/senin-yaptigini-corumlu-yapmaz-sozunun-hikayesi-nasildir

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Üye Ol

banner155