18.12.2015, 00:19 1214

NOBEL BİLİM ÖDÜLÜ ALAN MARDİNLİ TÜRK

Prof. Dr. Ahmet SAMSUNLU

Prof. Dr. Ahmet SAMSUNLU

Nobel Ödülü, 27 Kasım 1895 tarihli ve 30 Aralık 1896 tarihinde Stockholm'de açıklanan vasiyetnamesiyle Alfred Nobel tarafından kurulan derneğin verdiği, insanlığa hizmet edenleri ödüllendirmek amacını taşıyan prestijli bir ödüldür.
İlk Nobel Ödülleri 1901 tarihinde verilmeye başlanmıştır.
Bu ödül, her bilim insanının almayı tahayyül ettiği, dünyanın en prestijli ödülüdür. Bilim ödülü alanlar genellikle kalkınmış Batı ülkelerindendir. Bunun nedeni bu ülkelerin araştırmaya büyük önem vermelerindendir.
Ulaşabildiğim kaynaklara göre gelişmiş ülkelerden ABD 333, İngiltere 119, Almanya 102, İsveç 30 ve Rusya 27 Nobel ödülü almıştır. Kalkınmakta olan ülkelerden Türkiye 2, Pakistan 2, Bengladeş 2, İran 2, Yunanistan 2 ve Brezilya 1 Nobel ödülü almıştır.
Ülkemizden ilk Nobel bilim ödülünü alan Aziz Sancar, Kuzey Carolina Üniversitesi Biyokimya ve Biyofizik bölümü’nde öğretim üyesi olarak çalışmaktadır.


Prof. Aziz Sancar, ödülünü İsveç Kralı Carl XVI. Gustav’dan alırken

Ülkemizin Nobel ödülü konusundaki durumu ile ilgili olarak Taha Akyol aşağıdaki değerlendirmeyi yapmıştır;
“Görüyor musunuz mesafeyi? Gençlerimize politik kavga değil, bilim heyecanı vermek gerektiği açık değil mi?
Sayın Aziz Sancar, binlerce teşekkür, yeni nesillere muhteşem bir örnek oldunuz.”
* * *
Her ne kadar, Aziz Sancar’ın DNA onarım mekanizmalarına ilgisi, İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencisiyken başlamış ve bozulmaya yol açan enzimlerden ilkini burada ayırt etmeyi başarmış ise de konu ile ilgili (moleküler biyoloji) yoğun çalışmalarını (günde 14-16 saat) Amerika’da yürütmüştür. Bu meşakkatli çalışmalar kendisinin Nobel ödülü almasını sağlamıştır.
Aziz Sancar’ın Kimya Nobeli’ni nasıl kazandığını ödül törenine Sancar’ın kontenjanından davetli olarak katılan Ertuğrul Özkök makalesinde çok güzel özetlemiş;
“Thomas Lindahl(İsveç), Paul Modrich(ABD) ve Aziz Sancar, Nobel Kimya Ödülünü şu çalışmaları ile aldılar.
-Yüz binlerce yıl boyunca, genetik bilgi, hücreden hücreye, nesilden nesle aktarılır.
-Bu aktarım sırasında DNA’lar her gün çeşitli etkenlerin saldırısına uğrar.
- Üç bilim insanı, DNA’ların bu saldırılara karşı kendisini nasıl onardığını ve genetik bilgileri sağ salim aktardığını açıkladılar.
-Prof.Sancar, ultraviyole ışınlarının hücreler üzerinde olumsuz etkisini araştırdı. Onarım sistemleri arızalı doğan kişiler, ultraviyole ışınlarına maruz kaldıklarında cilt kanseri oluyor.
-Sancar önce onarım mekanizmasının nasıl çalıştığını keşfetti, sonra onu onaran proteinleri buldu.”
Prof. Sancar, sigara içmenin, insanın DNA’sını bozduğunu ve kansere sebep olduğunu belirtmiş ve ayrıca akraba evliliklerinin ’’Xeroderma Pigmentosum’’ adlı bir genetik hastalığa sebep olduğunu ve bu hastalıktan mustarip olan insanların güneş ışınlarına maruz kaldıklarında cilt kanserleri geliştirebildiğini de basına açıklamıştır.
* * *
Aşağıda Prof. Sancar’ın Nobel bilim ödülünü alması nedeniyle PTT tarafından bastırılan pulda E-Coli ve insan’ın DNA Çift Sarmalı gözükmektedir.
DNA (Deoksiribo Nükleik Asit), tüm organizmalar ve bazı virüslerin canlılık işlevleri ve biyolojik gelişmeleri için gerekli olan genetik talimatları taşıyan bir nükleik asittir. DNA'nın başlıca rolü bilginin uzun süreli saklanmasıdır. Protein ve RNA gibi hücrenin diğer bileşenlerinin inşası için gerekli olan bilgileri içermesinden dolayı DNA; bir kalıp, şablon veya reçeteye benzetilir. Bu genetik bilgileri içeren DNA parçaları gen olarak adlandırılır.



* * *
Mardin’in Savur ilçesinden Anadolu’nun bağrından çıkmış bir bilim adamının böyle bir ödül almış olmasından büyük bir memnuniyet duydum. Benim memnuniyetimi artıran; kendisinin çeşitli ortamlarda verdiği beyanatları ve bunlarla ilgili Rahmi Turan’ın aşağıdaki sentezi olmuştur;
“Ben Türk’üm. Başarımı Atatürk devrimlerine ve cumhuriyetin eğitim sistemine borçluyum” diyen bilim adamımız Prof.Dr. Aziz Sancar...
O Türklüğü ile gurur duyuyor, biz de onunla...
Prof. Sancar’a soruyorlar:
Ana diliniz neydi?
Cevap veriyor:
‘’Anne ve babayla Arapça konuşurduk, ama çocuklar kendi aramızda Türkçe konuşarak büyüdük’’
Tekrar soruyorlar:
‘’Aileniz Arap kökenli mi?’’
Tokat gibi bir cevap veriyor:
‘’Arap demenizi istemiyorum... Diyelim ki İstanbullu... Mutlaka Bulgaristan, Yunanistan, bir şey vardır. Doğu’daki insanın kanında Türk’ü var, Kürt’ü var, Arap’ı var, Ermeni’si var, Yezidi’si var...
Kalkıp bunları konu yaparsak, ne konuştuğumuzu unuturuz.
İngiltere’de kaç etnik grup var? Adama soruyorsunuz ‘İngilizim’ diyor.
Amerika’da da Amerikalıyım’dersin. İstersen kökenini söylersin ‘Amerikalı’ dedi mi bitti.
Ben Mardin’liyim ‘Türk’üm’ diyorum.”
* * *
Aldığı davet üzerine Ankara’da Cumhurbaşkanımızı, Başbakanımızı ve Genel Kurmay Başkanını ziyaret eden Prof. Sancar aşağıdaki açıklamalarda bulundu;
-Ben buradayken Doğu’da kızlarımızın yüzde 90’ı okula gitmezdi, şimdi yüzde 95’i okula gidiyor.
-Önem verdiğim değerlerden biri “çok çalışmak”dır.
- Bu bizdeki ilk bilim ödülü. Memleketim adına üzüldüm. Niye Aziz Sancar ilk Nobel alan olsun? Belki yarın başka bir Türk de ödül alır.
-Ben milliyetçi insanım. Madalya ve sertifikayı, Genelkurmay Başkanı’na teslim ettim. Genelkurmay kasasında saklanacak. 19 Mayıs’ta Allah kısmet ederse tekrar geleceğim. Anıtkabir’e koyacağız. Bu Atatürk’ün ve Cumhuriyetin madalyasıdır. Cumhuriyet bir mucizedir.
-Osmanlı ile gurur duyarım. Kravatım Osmanlı, yakamda Türk bayrağı var.
* * *
Yazıma Ertuğrul Özkök’ün Türkiye ziyareti ile ilgili değerlendirmesiyle son vermeyi istiyorum;
‘’Bayanlar ve baylar...
12 Aralık 2015 günü Türkiye tarihinde çok önemli bir gündü...
Nobel kazanmış bir bilim insanımız, hepimizi etrafına toplayıp herkesin hakkını herkese adilce paylaştırarak, hepimize büyük umut verdi...
İstanbul, 17 Aralık 2015

https://tr.wikipedia.org/wiki/dünya ülkerine göre Nobel ödülleri sahipleri listesi
Ertuğrul Özkök, ‘’15 Aralık 2015, Yazın bir kenara’’, Hürriyet, 17. 12. 2015
Rahmi Turan, ‘’Mardinli Türk’üm’’, Sözcü,15.10.2015
Taha Akyol, ‘’Nobel Ödülü’’, Hürriyet, 12. 12.2015
Ertuğrul Özkök, ‘’Gururdan Ağladığım An’’, Hürriyet, 11. 12. 2015
İsmet Berkan, ‘’Aziz Sancar’ı Nobel’e götüren yol...’’, Hürriyet, 9 Ekim 2016
Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
21°
az bulutlu
banner303
banner364
Namaz Vakti 18 Eylül 2020
İmsak 04:52
Güneş 06:17
Öğle 12:39
İkindi 16:07
Akşam 18:52
Yatsı 20:12

Gelişmelerden Haberdar Olun

@