NEREDEN NEREYE
1952-1953 yıllarında, nüfusu 2000’i geçmeyen Muş il merkezinin Hidroelektrik Santrali yapıldı.
Küçük bir regülatörle dereden alınan 170 lt/sn su, 2 km. kadar uzunlukta bir kanalla yükleme havuzuna ulaştırılıyordu. Yamaçlar dik ve çıplak, kışlar da çok soğuk ve karlı olduğu için bu kanal, 70 cm. çapında büzlerle yapıldı. Yükleme odasından santrala kadar sağlanan düşü 120 m. idi ve cebri borunun çapı da 30 cm’den ibaretti.
Bu güne göre, minyatür bir model gibi olan bu tesisin gücü ise sadece 90 KW idi. Bu güç, Muş il merkezinin bütün elektrik ihtiyacını karşılayacaktı. Sokak şebekeleri ve aydınlatmaları dahil…Bu tesisin toplam maliyeti 2 milyon liradan ibaretti.
İnşaatın bütün çimentosu, Mısır ve İsveç menşeli ithal malıydı. Daimi techizatın tamamı, 30 cm’lik cebri borular ve hatta cıvataları dahil, Almanya’dan geldi. Montajını da Almanlar yaptı.
52 yıl önce, 23 yaşında bu tesisin şantiye şefliğini yapan ben, yıllar sonra 51 ve 63 MW gücünde barajlı hidroelektrik santralleri inşa etme mutluluğunu da yaşadım.
BİR ANI
Binlerce büyük ve küçükbaş hayvan sahibi olan Muş’lu Haydar emmi, her gün dere boyunca sürüsünün bir bölümünün peşinde yürürken, yukarıda yamaçta kanal çalışmalarımızı tebessümle seyreder. İşçilerime “oralara su-mu çıkmaz, boşuna uğraşıyorsunuz. Yevmiyelerinizi alıyor musunuz, siz ona bakın” derdi. Şakacı bir ihtiyardı.
Bir gün, yukarıda kanalda beni görünce ta 100 m aşağıdan bana seslendi: “Mahandiz beg, mahandiz beg, su kopti, su kopti”… Kanal yarıldı sular aşağı akıyor diye bana takılıyordu.
Aylar geçti 1954 Nisan’ında geçici kabul için Muş’a gittiğimde, evlerini su bastığı için şirketimiz aleyhine açılmış olan dava konusunu da incelemek istedim. Kışın, yükleme havuzunun savağından taşan sular, 3-4 m yükseklikteki kar yüzünden, yaptığımız tahliye kanalını bulamayıp, yamaçtan aşağı karları da eriterek inmiş ve aşağıda bir evi basıp hasara sebep olmuş. Evin sahibi olan davacı, şakacı dostumuz Haydar emmi idi.
Ekim 1997

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Üye Ol

banner155