06.01.2015, 01:01 1345

MOĞOLİSTAN'DA YAŞAYAN DUKHA TÜRKLERİ !

Prof. Dr. Ahmet SAMSUNLU

Prof. Dr. Ahmet SAMSUNLU

Her yılbaşında bana gelen tebrikler arasında aşağıda verdiğim Türkçe'nin değişik lehçeleri ile kutlama mesajları da yer almaktadır.
9. Cumhurbaşkanımız Süleyman Demirel'in ilk defa dile getirdiği üzere Adriyatik'ten Çin seddine kadar Türkçe konuşulmaktadır. Kutlama mesajları incelendiğinde bu durumun geçerli olduğu görülmektedir.
Yeni Yılınız kutlu olsun ! (Türkiye Türkçesi)
Yeni yilinizi kutlerim! (Gagauz Türkçesi)
Yéni iliniz mübarek olsun ! (Azerbaycan Türkçesi)
Teze iliniz mübarek ! (Bakû dışındaki Azerbaycan ağızlarında)
Teze yilinizi gutlayaarin ! (Türkmen Türkçesi)
Yéngi iliwiz mubarâk olsun ! (Kerkük/Erbil Türkmen Türkçesi)
Yéngi iliyiz mubarâk olsun ! (Diğer Kuzey Irak Türkmenleri)
Yéngi yilingiz mübarek bolsun ! (Özbek Türkçesi)
Yéngi yılıngız a mübarek bolsun ! (Yeni Uygur Türkçesi)
Cangi cilingiz kuttu bolsun ! (Kirgiz Türkçesi)
Canga cilingiz kutti bolsin ! veya Cana ciliniz ben ! (Kazak Türkçesi)
Canga cilingiz kutti bolsin ! (Karakalpak Türkçesi)
Sézné yanga yil bélen tebrik item ! (Tatar Türkçesi)
Yani iliniz kairli (mubarek) olsun ! (Kırım Tatarcası)
Ceni ciliniz kutlu bolsun ! (Moldova Tatar ağzı)
Hezze yangı yıl menén kotlayım ! (Baskırt Türkçesi)
Yangi yiligiz kutlu bolsun ! (Kumuk Türkçesi)
Naa çilnang al..stapçam sirerni ! (Hakas Türkçesi)
Caa çil-bile bayir çedirip or men ! (Tuva Türkçesi)
Slerdi cangi cilla utkup turum ! (Altay Türkçesi)
Sene sul yaçepe salamlatap ! (Çuvasça)
* * *
Yukarıda sayılan lehçeler ve topluluklar arasında Dukha Türkleri'ne rastlamadığım için Hürriyet Gazetesi'nde yer alan haber benim ilgimi çekti. Sizin de ilginizi çekeceğini tahmin ediyorum.
Bu haberin önemli kısımlarını aşağıda sizlerle paylaşmayı istiyorum:
'' - Türkiye, Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı(TİKA) aracılığıyla Moğolistan'ın en uç noktasında yaşayan Dukha Türkleri'ne Ren geyiği yardımı yapıyor. Yakutistan'dan sağlanan 20 Ren geyiği hafta başında Dokha Türklerine teslim edilecek.
- TİKA, Yakutistan'dan satın aldığı 20 Ren geyiğini TIR'larla Moğolistan sınırına taşıdı. 2 ay süreyle Moğolistan sınırında tutulup beslenmeleri sağlanan Ren geyikleri daha sonra yine TIR'larla DUKHA Türkleri'nin yaşadığı bölgeye taşındı.
- Dukha Türkleri,Moğolistan'ın başkenti Ulanbator'dan 1000 kilometre uzaklıktaki Hövsgöl vilayetinin Tsagaannur ilçesi sınırlarında yaşıyor. Yerel dilde Tsaatan adı verilen, 60 haneden oluşan 600 kişilik bir göçebe topluluk olan Dukha Türkleri yaşamlarını Ren geyiği besleyerek sürdürüyor.''



* * *
Yeni yıl kutlamaları ile ilgili olarak başladığım bu yazımla, parçalanmış ve dünyanın bir çok yöresine dağılmış Türk topluluklarından birisi olan Dukha Türkleri'ni size tanıtabilme imkanını bulduğum için mutlu olduğumu belirtmeyi isterim.
2015 yılının, Türk Dünyası için birlik ve beraberlik yılı olmasını temenni ediyorum.
İstanbul, 4 Ocak 2015
Kaynak:
Turan Yılmaz, '' TİKA'dan Dukha Türklerine rengeyiği '' , Hürriyet , 14 Aralık 2014
Not: Atlas Dergisi'nin eski Yayın Yönetmeni Özcan Yüksek ve fotoğrafçısı Selçen Küçüküstel, 2012 yılında Dukha Türkleri'yle 2 ay birlikte yaşamışlar ve bir belgesel hazırlamışlardı.
Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
22°
parçalı az bulutlu
banner303
Namaz Vakti 18 Eylül 2020
İmsak 04:52
Güneş 06:17
Öğle 12:39
İkindi 16:07
Akşam 18:52
Yatsı 20:12

Gelişmelerden Haberdar Olun

@