19.09.2013, 00:00 890

MEVLANA’YA GÖRE AKIL

Salim SAVCI

Salim SAVCI

Mevlana; “Mektubat” isimli eserinde “akılın önemi”ni anlatır. Mevlana’nın akıl ile ilgili sözleri dikkatleri üzerine çeker. Seçmeler yapılır. Şöyle ki:

1-Ruh-Akıl-Aşk Üçgeni:

“Yüce yaratan, melekleri yarattı onlara akıl verdi.

Hayvanları yarattı, onlara şehveti verdi.

İnsanlara ise hem akılı ve hem de şehveti verdi.

Aklı şehvetten üstün olan meleklerden üstündür. Şehvet akıldan üstün olursa hayvanlardan daha aşağıdır.”

Mevlana’nın eserinde bu üçlü yer almaktadır.

2-Mevlana’ya göre akıl sınırlıdır. Sınırsız şeyleri tek başına kavrayamaz. Ancak bazı akıllar ki üstündür.

3-Akıl; akıl olduğundandır ki, işlerin sonunu görür. Sonu görmeyen akıl nefisle kesilir.

4-Akıl, bir başka akılla çeşitlik kazanır, ışık çoğalır, yol belirir. Fakat nefis, bir başka nefisle sevindi mi karanlık artar, yol belirsizleşir. Ama akıl bir başka akıldan güç de, kuvvet de kazanır.

5-Akıl genel olarak ikiye ayrılır:

Cüz-i Akıl: Ferdi yani bireysel akıldır. İnsan düşüncesini kapsar. Öğrenmeye muhtaçtır.

Külli Akıl: Yaratıcı kudretin etkin olarak görülmesidir. Külli akıl, bir yerde öğretendir, öğretmendir, öğreticidir.

İnsanoğlu, akılın bu iki çeşidine de sahip olmaya gayret eder.

6-Akıl, yaratanın gölgesidir. Yaratan, güneşe benzer, aydınlatır. Gölge, bir şeyin güneş ışığı sayesinde görünmesidir.

7-Akıl, yaratan tarafından verilmiştir. 7 yaşa kadar gelişir. Bu akıl çalışarak kazanılır. Ondan sonrası, düşünmenin çeşitlerini öğrenmekle, uygulamakla, görüş ufuklarını açmakla gelişir, olgunluk kazanır. Bir şartla, aklın temiz yanlarına sahip çıkmakla!

8-Dost ne yandaysa, akıl da o yandadır.

9-Akıl özellikle neticeyi düşünür. Nefis, aklın olunu kesmeye çalışır.

10-Akılın amacı işin sonundadır. Gülü seven dikenine katlanır. Onun için zahmetlere katlanmayı bilir.

11-Aklını, başkalarının aklıyla birleştirebilirsen, yollar açılır, engeller kalkar.

12-Bütün sanatlar kişinin yeteneğiyle doğar ve gelişir. Sonra akıl ona çok şeyler katar.

13-Şehvetin peşinden koşarsan, aklım var diye ortaya çıkma!

14-Fayda denilen şey akıldır. Onun besini ise akıl ışığıdır.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
16°
parçalı bulutlu
banner303
Namaz Vakti 20 Eylül 2020
İmsak 04:54
Güneş 06:19
Öğle 12:39
İkindi 16:05
Akşam 18:48
Yatsı 20:08

Gelişmelerden Haberdar Olun

@