10.12.2009, 00:00 117

KOPENHAG İKLİM ZİRVESİ-DÜNYA SOS VERİYOR

Prof. Dr. Ahmet SAMSUNLU

Prof. Dr. Ahmet SAMSUNLU

Bu hafta “Dünya İklim Değişikliği Zirvesi” Danimarka’nın başkenti Kopenhag’da yapılıyor. 192 ülkeden yüzlerce liderin katıldığı bu toplantıya ülkemizden Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile Çevre ve Orman Bakanı Prof.Dr. Veysel Eroğlu katılacaklar.

Bilindiği gibi dünya, atmosfere salınan karbondioksit (CO2) gazı başta olmak üzere sera gazları nedeniyle giderek daha ısınmaktadır. Son yüzyılda bu ısınma yaklaşık 3 derece civarında olmuştur.

Dünyanın ısınmasına karşı alınabilecek en etkili önlemin, soruna yol açan sera gazı emisyonlarının kontrol altına alınması olduğu 1992 Rio de Janerio’da II. Dünya Çevre Konferansı’nda “İklim Değişikliği Sözleşmesi” ile kararlaştırılmıştır.

Bu sözleşmeyi uygulamaya koyabilmek için 1997 yılında Japonya’nın Kyoto şehrinde kabul edilen “Kyoto Protokolü”ne göre sera gazı emisyonlarının 2008-2012 yılları arasında 1990 yılı seviyesinin yüzde 5.2 aşağısına çekilmesi öngörülmüştür.

Amerika Birleşik Devletleri’nin dünya genelinde karbondioksit emisyonunun yaklaşık yüzde 25’inden sorumlu olmasına rağmen Protokolü imzalamaması ve Rusya, Çin, Hindistan gibi ülkelerin aynı tutumu sergilemesi Kyoto Protokolü’nden beklenen neticenin alınmasını engellemiştir. (Türkiye de bu protokole 2009 yılında taraf olmuştur.)

Dünyada kişi başına karbondioksit üretiminin en az olduğu ülke Avustralya. Bu ülkeyi Kanada, ABD, Brezilya, Almanya, Japonya, İngiltere, Ukrayna, İtalya, Endonezya, Güney Afrika, Fransa, İran, Meksika, Türkiye, Tayland ve Çin izliyor.

Dünya Bankası’nın yayınlamış olduğu “Dünya Kalkınma Raporu 2010: Kalkınma ve İklim Değişikliği” başlıklı raporunda “Kuzey kentlerinin şimdiden Akdeniz iklimi için hazırlıklı olması gerekir” açıklaması düşülen bir harita yer aldı.

2008’de hazırlanan haritadaki senaryoya göre, bu yüzyılın ortalarında İstanbul’un iklimi bugün güney bölgesinde yer alan Karaman’ın iklimine benzeyecek.

Kopenhag Zirvesi’nin hedefi, sera gazı emisyonlarını azaltacak uyum, teknoloji ve finans üzerine kurulu küresel çapta bir sözleşme oluşturmak yanında 2025 yılı için yüzde 18’lik ve 2030 yılı için yüzde 32’lik bir düşüş sağlayacak kararların alınmasıdır.

Sera gazlarının 1990 yılı seviyesinin altına çekilmesi gelişmekte olan ülkeler için ciddi bir yenilenme ve uyumu gerektirmektedir. Bunun için AB’nin tespitine göre 2020 yılına kadar 150 milyar dolar finansal desteğe ihtiyaç bulunmaktadır. Burada en önemli soru, bu miktarı zengin ülkelerin gelişmekte olan ülkelere verip vermeyeceğidir!

İklim değişimi konusunda, 1988 yılında ilk uyarılardan birini yapan Amerikalı bilim adamı James Hanson, Kyoto Protokolü’nün yerini alacak yeni küresel uzlaşmanın zayıf olacağı yerde hiç olmamasını tercih edenlerden.

Hanson, “Eğer Kyoto Protokolü’ndeki gibi karbon üretimine kota getirip sonra da bu kotaların ticaretine izin vereceksek, yarardan çok zarar veririz. Çünkü en az 10 yıl o anlaşmayla uğraşır, zaman kaybederiz. Halbuki anlaşma olmazsa, o zaman bir yıl sonra yeniden toplanırlar” diye konuştu.

Hanson’a göre kömür kullanımına tamamen son vermek gerekiyor.

Hanson, “Bu da pratikte şu anlama geliyor: Karbon salımını daha pahalı hale getirmemiz, tüketici seçimlerini etkileyecek kadar pahalı yapmamız lazım. Bunun yerine temiz bir enerji altyapısı kurmak, enerji tasarrufu ve yenilenebilir kaynaklar ile karbondioksit üretmeyen bir sistem yaratmak gerekiyor.” dedi.

İngiltere hükümetinin üç yıl önce “İklim değişiminin ekonomiye faturası” konulu bir rapor hazırlattığı Lord Stern, hükümetleri durumun vehametini kavrayamamakla suçladı.

Lord Stern, o dönemde küresel gelirin yüzde 1’i iklim değişimiyle mücadeleye ayrılmazsa, gelecekte bu gelirin yüzde 20 düşeceğini söylemişti.

İngiliz iktisatçı, dünya önümüzdeki 100 yılda beş derece daha ısınırsa, milyonlarca kişinin hayatının etkileneceğini, kitlesel göçler olacağını ve kaçınılmaz olarak savaşlar çıkacağını da belirtti.

Sonuç olarak yukarıda belirttiğim tehlikelerin bertarafı için Kopenhag’da dünyanın geleceği açısından iklim değişikliğini engelleyecek tedbirler alınmalı ve alınan kararlar çok geç olmadan uygulanmalıdır.

İstanbul, 10 Aralık 2009
Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
24°
parçalı az bulutlu
banner303
banner364
Namaz Vakti 25 Eylül 2020
İmsak 04:59
Güneş 06:24
Öğle 12:37
İkindi 15:59
Akşam 18:40
Yatsı 19:59

Gelişmelerden Haberdar Olun

@