24.07.2014, 17:55 1003

KIBRIS’DA MAĞUSA TARİHİ BÖLGESİNİ GEZDİM -2

Prof. Dr. Ahmet SAMSUNLU

Prof. Dr. Ahmet SAMSUNLU

- Othello Kulesi ve Shakespeare'in Othello'su -

Yarım günlük Mağusa turumuz sırasında Lala Mustafa Paşa Camiini ve Namık Kemal Müzesi'ni gezdikten sonra sahile doğru yürüdük. Sahilde surlar görülüyordu. Surların üzerine çıktık ve Mağusa Limanı'nı koruyan bu surlar hakkında elimizdeki broşürden bilgi edindik.
Surların içinde bulunan bir çok kulelerden birisinin ismi bana Shakespeare'in ünlü tragedyası Othello'yu çağrıştırdı. Kulrnin adı Othello Kulesi idi.
Bu yazımda size hem Othello Kulesini tanıtacağım hem de Shakespeare'in bir kaç defa izlediğim ünlü eseri Othello hakkında kısa bilgi vereceğim.
* * *
Othello Kulesi 14.yy'da Luzinyanlar tarafından olası bir düşman saldırısına karşı limanı korumak için inşaa edilmiştir. Yapıldığı ilk dönemlerde etrafı derin çukurlarla çevriliydi. Saldırıya geçen düşmanlar özellikle derin hendekleri geçemedikleri için uzun zaman geçilmez kale olarak adlandırılmıştır.
1492 yılında Venedikliler tarafından bu kale bir topçu tabyasına dönüştürülmüştür. Kalenin girişinde Venediklilerin kullandıkları Saint Mark'ın kanatlı aslan kabartmasının altında kaleye son şeklini veren kaptan Nicolo Foscarini'nin adı yazılıdır. Leonardo da Vinci'nin 1481 yılında Kıbrıs'ta iken Venediklilere kentin savunma sistemi hakkında tavsiyelerde bulunduğu rivayer edilir.
Kale birbiri ardına sıralı kuleler ve topçu bataryalarıyla biten koridorlardan oluşur. Geniş avlunun hemen yanında inşa edilmiş olan yemekhane ve üstündeki yatakhane Lüzinyanlar döneminden kalmıştır. Kalenin avlusunda yeralan topların bir kısmı Osmanlı, bir kısmı İspanyol yapımıdır. Demir gülleler toplara, taş gülleler de mancınıklara aittir.



* * *
Kule ismini Shakespeare’in ünlü eseri Othello’dan almış ama aynı zamanda bu esere de ilham olmuş ve dünya çapında ün kazanmıştır. Shakespeare'in bu oyunu Cinthio tarafından yazılan "Moor of Venice" adlı kısa hikâyesine dayanarak, yaklaşık 1603 yılında yazdığı sanılıyor.
Shakespeare’in Othello’da anlattığı trajedi de 1506–1508 yıllarında Kıbrıs Bölgesi Valisi olan Christopher Moro’nun eşi Desdemona'yı kıskandığı için bu kulede öldürtmesinden yola çıkılarak yazılmıştır. tragedyanın kahramanı Othello adında bir Faslıdır. Othello Kalesi isminin de bu öykü kahramından geldiği sanılır.
İngilizlerin en ünlü tiyatro yazarı William Shakespeare’in 1604 yılında trajedi türünde yazdığı Othello adlı oyununun konusu, yıllarca Venedik devletinin hizmetinde savaşmış, türlü kahramanlıklar göstermiş Mağripli zenci bir komutan ile Venedikli beyaz bir kızın engel tanımayan aşkları, karısını delicesine seven bu komutanın emrindeki bir subayın kara çalmaları yüzünden karısından soğuması, karısına hediye ettiği ve namus simgesi olarak gördüğü küçük bir mendili başka bir erkeğin elinde görünce aldatıldığı kuşkusuna kapılıp çok sevdiği karısını boğarak vahşice öldürmesidir.



* * *
Othello eserini izlerken Türklerle ilgili olan kısımlarını daha da ilgi ile takip etmiştim.
Venedik’te olup bitenleri anlatan birinci perdeden sonra, oyunun tümü Kıbrıs’ta geçer. Osmanlı donanmasının Kıbrıs’a yaklaştığı haberi alınınca, Venedikli bir senatörün dediği gibi, ‘Türkler için Kıbrıs’ın önemi’ bilindiğinden, Desdemona ile yeni evlenen Othello, adayı savunmak üzere hemen oraya gönderilir. Ne var ki, Shakespeare’in amacı, 1570’te İkinci Selim’in Kıbrıs’ı Venediklilerin elinden almasıyla sonuçlanan tarihsel olayı anlatmak değil, Othello’nun böylesi önemli bir göreve atanacak kadar büyük bir komutan olduğunu belirtmektir. Onun için, korkunç bir fırtınada Osmanlı gemilerinin battığını bildirdikten sonra, Kıbrıs'ın ve Türklerin durumuna bir daha değinmez.
* * *
Othello, 1930'lu ve 1940'lı yıllarda Türkiye'de taşra şehir ve kasabalarında gezgin çadır ve halk tiyatrolarında yaygın olarak Arabın İntikamı adıyla temsil edilmiştir.
Son yıllarda da tiyatrolar ve operalar tarafından sahnelenmektedir.
Ben Othello operasını yurt dışında ve ülkemizde bir kaç defa izledim.
Yolunuz düşerse Kıbrıs'taki Othello Kulesini, imkanınız olursa Othello operasını veya temsılini izleyiniz.
Bodrum- Dörttepe, 21 Temmuz 2014
Kaynak:
1-http://www.metu.edu.tr/~birten/GaziMagusa.htm
2-http://tr.wikipedia.org/wiki/Othello_Kulesi
Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
21°
az bulutlu
banner303
banner364
Namaz Vakti 18 Eylül 2020
İmsak 04:52
Güneş 06:17
Öğle 12:39
İkindi 16:07
Akşam 18:52
Yatsı 20:12

Gelişmelerden Haberdar Olun

@