25.12.2014, 00:12 1621

KARANLIĞI DELEN MUCİT: EDİSON

Salim SAVCI

Salim SAVCI

Bugün nerede Edison adı geçse, herkesin aklına elektrik ampulünü bulan insan gelir. Ama;
-Edison kimdir,
-Edison’un çocukluk dönemi nasıl geçmiştir, diye düşünmeyi bile gereksiz görür. Oysa, yeni kuşakların bu gerçekleri bilmesi onlara ufuklar açacak niteliktedir diyelim, bu iki soruya cevap vermeye çalışalım.
EDİSON KİMDİR?
Edison, hepimiz gibi bir insandır. Gerçek adı Thomas Alva Edison’dur. Her karanlık yerin aydınlatılmasını sağlayan eşsiz bir buluş sahibidir.
EDİSON’UN ÇOCUKLUK DÖNEMİ NASIL GEÇMİŞTİR
Her çocuk gibi Edison da bir anne ile bir babanın yavrusudur. Edison’un tek şanslı tarafı, bir öğretmen olan bir anneye sahip olmasıdır.
Edison’un annesi de her anne gibi oğlunu okula gönderir Oğlunu öğretmenine teslim eder. Edison, okula gidip gelmektedir.
Edison’un öğretmeni, Edison’un annesini okula çağırtır, kasılarak;
-Bakınız hanımefendi, oğlunuz derslerinde çok başarısız. Algılaması da çok zayıftır. Nasıl söylesem bilmem ki, işin en kötüsü oğlunuz hiçbir şey öğrenemeyecek kadar aptaldır (1). Oğlunuzu okuldan alırsanız çok doğru bir karar vermiş olacaksınız, der.
Edison’un annesi de, Edison’u okuldan alır. Thomas Alva Edison, okuldan ayrılmasına çok üzülmüştür. Kendisini anlamayan ibr öğretmenin olmasına da çok içerlemiştir. Ama Edison, bir öğretmen olan annesinin ilgisine sığınmıştır. Edison, böylece evinde öğretim görmeye başlar.
EDİSON’UN EVİNDEKİ ÖĞRETİM HAYATI
Edison on yaşına basar. Eline geçen fizik-kimya kitaplarını toplar, onları okur. Anlayamadığı zaman annesinden yardım alır. Bunu yeterli görmez, aile dostlarından yararlanır. Annesinin beğendiği bir öğretmen taraından tam üç yıl ders alır. Bilgilerini hem artırır, hem de pekiştirmeye çalışır. Merak ettiği konular üzerinde herşeyi öğrenmeye başlar, zekasını yani beyin gücünü kullanmaya önem verir.
EDİSON EVİNDE LABORATUVAR KURUYOR
Edison, annesinden izin alır. Evin kiler kısmının bir bölümünü bir laboratuvar durumuna getirir. Bu çalışmanın sonunda tek başına telgraf aygıtını yapar. Hemen mors alfabesini öğrenir. Volta kaplarıyla elektrik akımına yönelik araştırmalar yapmaya girişir. 1868 yılında henüz 21 yaşındadır. O zaman elektrikli oy sayma makinasının patentini alır.
EDİSON KENDİ ŞİRKETİNİ KURUYOR
Patent sahibi olunca kendi şirketini kurar. 50 kişi ile çalışmalarını yürütür. Aklına elektrik ampülü yapmayı koyar. Ampüle konulacak uygun teli bulmak için iki yüzden fazla maddeyi dener. Fakat bulamadım demez, her zaman bir gün bulacağı havasındadır.
EDİSON’UN AMPÜL TELİ DENEMELERİ
Edison’un kendisine özgü bir ilkesi vardır. O da şudur;
-Hayatta vazgeçilen her yanlış girişim, ileri doğru atılmış yepyeni bir adım demektir, der ampül teli aramasını sürdürür.
Edison, kurduğu işyerinde çalışırken bir gün canı çok sıkıldı. Saçından üç kıl kopardı. Onları iki destek arasına gerdi. Elektrik akımı verdi. Kıllar önce yandılar. Kara hale geldiler. Yavaş yavaş kızarmaya başladılar. Ama ışık verecek duruma gelemediler.
Edison bir gün laboratuvarında yine ampüle uygun tel üzerinde çalışmaktadır. Edison’un bir arkadaşı, onu ziyarete gelir. Hemen yerinden kalkar, arkadaşına hoşgeldin, der, onun sakalından beş tane kıl koparır. Onlara akım verir, sakal kılları önce yanar, sonar yavaş yavaş kızarır. Ama ışık veremez. Düşünüp kalır.
Edison yılmadan denemelerini sürdürmektedir. Aklına piyasadaki iplik çeşitleri gelir. Onlardan parçalar toplar. Onları akkor hale getirmeye çalışır. Onlardan da sonuç alamayınca, tel haline gelebilen madenleri dener, bir gün de akkor hale gelen teli bulur. En sonunda buldum da, der.
EDİSON’UN SON GÖSTERİSİ
4 Eylül 1882’de New York’un bir sokağında binlerce kişinin heyecanla beklediği bir sıraa havanın iyice kararmasını bekleyen Edison, dokuz binaya taktığı ampüllerin şalterine basar, birden her taraf aydınlanır, Edison avazı çıktığı kadar;
“İşte, artık dünya elektrik ışığına kavuştu” der.
Kaynakça: Birsel Oğuz, Aydın Kıralı Gazetesi, 26 temmuz 2008, Onun da kaynakçası Gerçek Yaşam Öyküleri, Ayşe Şen.
Aptal: Zekası hiç gelişmemiş (budala-sersem gibi) beyin gücü zayıf.
Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
13°
parçalı az bulutlu
banner303
Namaz Vakti 26 Eylül 2020
İmsak 04:59
Güneş 06:24
Öğle 12:37
İkindi 15:59
Akşam 18:40
Yatsı 19:59

Gelişmelerden Haberdar Olun

@