25.04.2017, 00:30 480

İSTANBUL'DA LALE ZAMANI !

Prof. Dr. Ahmet SAMSUNLU

Prof. Dr. Ahmet SAMSUNLU

Lale denince genelde iki şeyi hatırlerım. Bunlardan birincisi “LALE DEVRİ” ikincisi ise “LALE ÇİÇEĞİ”dir.

LALE DEVRİ (1718-1730) Osmanlı tarihinde batılaşma yönünde ilk adımların atıldığı Lale Devri adını dönemin yaşam biçimini simgeleyen lale çiçeğinden almıştır. 1703'te Osmanlı tahtına çıkan Üçüncü Ahmet tam bir lale tutkunuydu. Hükümdarlığı döneminde lale ön plana çıkmıştır.  

LALE, zambakgiller familyasından Tulipa cinsini oluşturan güzel çiçekleri ile süs bitkisi olarak yetiştirilen, soğanlı, çok yıllık otsu bitki türlerinin ortak adı. Anavatanı Pamir, Hindukuş ve Tanrı dağlarıdır.

Lale ilk olarak Asya'da ortaya çıkmış, kervanlarla ticaret yolları boyunca Batı'ya doğru yayılmıştır. Selçuklular'la birlikte Anadolu'ya gelmiştir. Osmanlı Devleti'nin kurulmasından sonra lale hayatın her safhasını süslemeye devam etmiştir. Padişahların kaftanlarında, gömleklerinde, askerlerin miğferlerinde, at başlıklarında lale motifleri kullanılmıştır. Lale yalnız bahçeleri değil Osmanlı sanatının her türünü süslemiştir. Çinileriyle ünlü Rüstem Paşa Camii'nde 40'tan fazla lale motifi kullanılmıştır.

1562'de lale Avrupa topraklarına çok ilginç bir şekilde ayakbastı. İstanbul'dan kumaş getiren bir gemi Anvers limanına yanaştığında şehrin tüccarlarından birine gelen kumaş balyaları arasında lale soğanları da vardı. Anversli tüccar, kumaşların yanındaki lale soğanlarını Osmanlı soğanı zannetti. Soğanların çoğunu kızartıp, zeytinyağı ve sirke dökerek yedi. Kalanlarını da bahçesindeki lahana ve kabakların yanına ekti. 1563'te bahar geldiğinde bahçedeki sebzelerin arasında göz alıcı laleler fışkırmıştı. 
Flaman kökenli Ogier Ghiselin de Busbecq, 1554-1555, 1555-1562 tarihlerinde Avusturya elçisi olarak Osmanlı ülkesinde bulundu. Viyana'ya dönerken yanında götürdüğü birçok bitkinin arasında lale soğanları da vardı. Busbecq, bu soğanları imparatorluk bahçeleri sorumlusu arkadaşı Carolus Clusius'e verip, Türkler'in yetiştirdiği laleleri ona anlattı. Clusius, Busbecq'in getirdiği soğanlarla Avusturya'da lale üretmeye başladı.

Clusius, Protestan'dı. Katolik baskısının artması üzerine 1593'te lale soğanlarını da yanına alarak Leiden'e gitti. Üniversitenin bahçesinde lale yetiştirdi. Bu dönemde Hollanda siyasi ve ekonomik olarak büyümekteydi. Doğu ticaretinden zenginleşen Hollandalılar lüks evlerini bahçelerle süslediler.

Bugün Hollanda Laleler ülkesi olarak bilinmekte olup lale çiçeği Hollanda'nın simgesi ve en büyük ticari kaynağıdır. Laleler Hollanda'ya yılda 1,5 milyar Euro gelir sağlamaktadır.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi lalenin İstanbul’a ait olduğunu dünyaya göstermek için 2005 yılında ilk olarak "İstanbul Lalesiyle Buluşuyor" sloganıyla başlattığı İstanbul Lale Festivali'nin bu yıl 12'incisi düzenlendi. Festival kapsamında, Emirgan Korusu, Kadıköy Göztepe 60. Yıl Parkı ve Sultanahmet Meydanında çeşitli etkinlikler sergileniyor. Festival kapsamında, bu yıl da sokaklar, parklar, bahçeler ve meydanlar lale ile renklendi.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Üniversitemiz bahçelerini de laleler ile süslediği için bende kendimi cennette gibi hissediyorum.

İstanbul Lale Festivali ile ilgili bana gelen bir haberi kısaltarak aşağıda sizlerle paylaşmayı istiyorum.

“İstanbul, bu yıl 12'cisi düzenlenen ''İstanbul Lale Festivali'' kapsamında bir devre adını veren, doğu kültür ve mitolojilerinde özgün bir yere sahip olan laleyle yeniden buluştu.

İstanbul, "İstanbul Lalesiyle Buluşuyor" sloganıyla başlatılan İstanbul Lale Festivali kapsamında, bir devre adını veren, doğu kültür ve mitolojilerinde özgün bir yere sahip olan laleyle yeniden buluştu.

İstanbul, bu yıl 12'cisi düzenlenen "İstanbul Lale Festivali'' kapsamında, İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından ana vatanında yetiştirilmeye başlanan laleler parklarda, meydanlarda, bahçelerde, pencere önlerindeki saksılarda açmaya başladı.

2010 yılında Avrupa Kültür Başkenti olan İstanbul'un uluslararası platformda sembolü haline gelen lale dünü, bugünü ve geleceğiyle İstanbul'la özdeşleşmiş durumda. Laleler, bu yıl da sokakları, parkları, bahçeleri ve meydanları renklendiriyor.

Festivalin bu yılki adresleri ise Emirgan Korusu, Göztepe 60. Yıl Parkı ve Sultanahmet Meydanı. Ayrıca otoyol kenarları ve parklarda da binlerce lale boy veriyor.

İstanbul’daki Lale Bahçeleri'nde 10 milyon lale boy verdi

Sarıyer Emirgan Korusu'na 192 farklı türde, Kadıköy Göztepe 60. Yıl Parkı'na 161 farklı türde, Fatih Gülhane Parkı’na 86 farklı türde, Beşiktaş Yıldız Korusu'na 32 farklı türde, Zeytinburnu Soğanlı Bitkiler Parkı'na167 farklı türde, Beykoz Korusu'na 8 farklı türde, Büyük Çamlıca Korusu'na 16 farklı türde, Küçük Çamlıca Korusuna 25 farklı türde, Fethi Paşa Korusuna 12 farklı türde toplam 10 milyona yakın lale dikildi.

"Festivalde dünyanın en büyük lale halısı yer alacak"

Laleyi, Türkiye’nin simgesi haline getiren festival kapsamında lale, geçen yıllarda olduğu gibi bu yıl da ilmek ilmek halıya dokunuyor. Lale Halısı toplam bin 731 metrekare olacak ve 564 bin lale kullanılarak İstanbulluların beğenisine sunulacak.

İstanbul lalesini diğer lalelerden ayıran pek çok özellik bulunuyor. Bilindiği gibi lalenin dünyanın farklı ülkelerinde pek çok çeşidine rastlanıyor. Bunlar arasında en dikkat çekicilerinden biri de İstanbul Lalesi'dir. Lalenin dünyanın farklı ülkelerinde pek çok çeşidine rastlanıyor. Bunlar arasında en dikkat çekicilerinden biri de İstanbul Lalesi'dir.”

İstanbul lalesi

İstanbul’da Lale Mevsimi, Nisan ayında başlayıp Mayıs ayında sona eriyor. Bu arada geleneksel İstanbul Lale Festivali de düzenleniyor. Yolunuz İstanbul’a düşerse muhakkak Emirgan Korusu, Kadıköy Göztepe 60. Yıl Parkı ve Sultanahmet Meydanını ziyaret ediniz.

Değerli okuyucularım, hepinizin 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramınızı ve Miraç Kandilinizi kutluyorum.

İstanbul, 23 Nisan 2017

Kaynak

TurkishNY, 13.4.2017

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
22°
parçalı az bulutlu
banner303
Namaz Vakti 18 Eylül 2020
İmsak 04:52
Güneş 06:17
Öğle 12:39
İkindi 16:07
Akşam 18:52
Yatsı 20:12

Gelişmelerden Haberdar Olun

@