Bana da gelen Hannover Leibniz Üniversitesi Mezunları Dergisi’nden Hannover’de Aşağı Saksonya Kraliyet ailesi tarafından 1888 tarihinde yaptırılan, saraya ait at ahırlarının Üniversite tarafından bir kültür merkezi olarak kullanılmak üzere restore ettirilmeye karar verildiğini okudum. Bu üniversite mezunlarından bir Alman iş adamı da bu restorasyon için 500 bin euro bağışlamış. Kraliyet ailesine ait fotoğrafta görülen Saray uzun yıllardan beri Üniversite tarafından ana eğitim binası olarak kullanılmaktadır. Bu yazıyı okuyunca şehrimizin değerli tarihi yapılarından ve geçmişte alttaki kısmı at arabaları ve daha sonra motorlu vasıtalar tarafından kullanılan Velipaşa Hanı’nı hatırladım.

Bilindiği gibi kalkınmış ülkeler tarihte yapılmış eski eserleri korumaya ve gelecek nesillere bırakmaya büyük önem vermişler ve vermektedirler. Bu bilinç günümüzde ülkemizde de giderek artmaktadır. Çorum’da benim 1950’li yıllardan hatırladığım birçok korunması gereken yapı yıkılmış veya kendi halinde çürümeye terk edilmiş ise de bir müddetten beri Belediyemizin eski eserleri korumaya önem vermesi sevindiricidir.

Daha önceki yıllarda Belediye tarafından restore edilen Velipaşa Konağı’na ilaveten yakınındaki eski Polis Karakolu’nun ve bilhassa Velipaşa Hanı’nın restorasyonunun başladığının Çorum Belediye Başkanı Muzaffer Külcü tarafından ilan edilmesine çok sevindim.

Velipaşa Hanı 1866 yılında Hacı Hasan oğlu Veliyüddin Ağa (Veli Paşa) tarafından yaptırılmıştır ve Velipaşa Vakfına aittir. Vakıf han ve altındaki dükkanları Vakıflar Müdürlüğü ile işbirliği içinde yönetilmekte ve kiraya verilmekte idi. Yıllarca garaj, han ve otel olarak kullanılan bu tesis 1939 yılından 1978 yılına kadar babam ve ailemizce işletilmiştir. 1939 yılından 1955 yılına kadar Çorum’da otelciliğin öncüsü olan bilinen Ömer Nartok otel işletiminde babamın ortağı olmuştur. Çocukluk dönemimden Almanya’ya tahsile gittiğim tarihe kadar ben de babama yardımcı olmak gayesiyle otel işletmesine elimden geldiği kadar katkıda bulunurdum.

Otel 1956 yılına kadar Çorum’un en bilinen, tanınan konaklama yeri idi ve otel kısmında 15 ve han kısmında 20 odası vardı. Uzun yıllar Çorum’un Hilton’u idi. Çorum’a gelen doktorlar ve idareciler bu otelde kalırlardı. Kemal Tahir gibi bazı yazarlar romanlarında bu Otelden bahsetmektedirler. Ayrıca otelin han kısmı da daha düşük ücretli olduğu için tercih edilmiştir. Otelin garajı, yıllarca şehirlerarası (Çorum-Samsun)(Çorum-Ankara) ulaşımında ve Çorum ile ilçeler arası ulaşımda ana merkez olarak hizmet vermiştir. 

1973 yılında eniştem İsmet Soyocak ve yeğenim Uğur Soyocak’a ailemiz tarafından devir edilen bu işletme bazı odalarının terzilere ve diğer meslek gruplarına tek tek kiraya verilmesi sözleşmeye aykırı olduğu iddia edilerek Vakıflar İdaresi ve Velipaşa Vakfı tarafından 1978 yılında yasal yollarla tahliye ettirilmiştir. Müteakiben bir firmaya kiralanmıştır. O tarihten 2015 yılına kadar han ve otel odalarının bulunduğu kısımlar bomboş kalmış garaj kısmı bakkaliye mağazası (market) olarak kullanılmıştır. 

Bu tarihi eserin turizme kazandırılması, Tokat’ta ve başka illerde olduğu gibi hanın değerlendirilmesi için valiler ve belediye başkanları uzun yıllar girişimde bulundularsa da netice alamamışlardır. Şimdiki Belediye Başkanımız 27 Ocak 2015 tarihinde Vakıf yöneticileriyle anlaşarak bu binanın kurtarılması ve restorasyonu konusunda anlaşma sağlamıştır. O tarihten bu tarafa restorasyon planlamaları ve ihale hazırlıkları yürütülmüş olup çalışmalar 2017 yılında başlatılmıştır. 2018 yılında restorasyonunun tamamlanması hedeflenmiştir. Toplam 6 milyon liralık bir maliyetle restore edilecek Velipaşa Hanı’nın bütçesine Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı (OKA), 798.000 liralık bir destek sağlamıştır.

Belediye Başkanımızın belirttiği gibi Velipaşa Hanı’nın günlük hayatın bir parçası olarak şehrimize kazandırılması Çorum için atılmış önemli bir adımdır. Belediye Başkanımız basına verdiği demeçte yaptığı tespit çok önemlidir. Çorum’un tarihi eserlerinin korunması ve yaşatılması konusunda şanssız bir il olduğunu belirten Külcü, birçok önemli eserin 40-50-60’lı yıllarda yıkıldığına dikkat çekerek, “Belediye olarak artık neyi kurtarabilirsek o kârdır anlayışıyla hareket ediyoruz” ifadesini kullandı.

Çorum’u komşu ilimiz Amasya gibi yurt içi ve yurt dışı turizmi bakımından çekici kılmak ancak kalan şehir merkezindeki ve ilçelerdeki yapıların restore edilmesiyle sağlanabilir. Çorum turizmini yalnız Hitit Medeniyeti’ne dayandırmak şehrimiz turizminin gelişmesi açısından yeterli değildir. Velipaşa Hanı gibi, eski Polis Karakolu gibi, Çorum Kalesi gibi, Dikiciler Arastası gibi ve Güpür Hamamı gibi tüm eserlerin il merkezinde turizm yapıları olarak ayağa kaldırılması gereklidir.

Velipaşa Hanı’nın restorasyonuna imkân veren Belediye Başkanımıza, Vakıf yöneticilerine, Belediye mensuplarına ve OKA desteğini sağlayan valilerimiz ile OKA yöneticilerine attıkları bu müşterek adım için teşekkür etmeyi istiyorum.

İstanbul, 12 Mart 2017

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner251