(Prof. Rosenwinkel veda dersinden alıntılar II)

(Arıtma Çamurlarından Enerji Elde Edilmesi)

Önceki yazılarımda doktora çalışmamı yaptığım Hannover’deki üniversitemin son Kürsü Başkanı Prof. Dr. – Ing. Karl Heinz Rosenwinkel’in emekli olması nedeniyle 9 Mart 2018 tarihinde tertiplenen veda(ayrılış) dersine (Abschiedvorlesung) katıldığımı ve son konuşmayı Prof. Rosenwinkel’in yaptığını 12 Nisan 2018 tarihli yazımda sizlerle paylaşmıştım.

Prof. Rosenwinkel’in yaptığı konuşmada çevre konuları ile ilgili bazı açıklamalarına hem tercüme hem de bazı eklemeler ile bu yazımda da devam ediyorum. Birleşmiş Milletler’in 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri arasında yer alan herkes için suyun ve sıhhi koşulların (kanalizasyona bağlanma ve atıksu arıtımı) erişilebilirliği ve sürdürülebilir yönetimin güvence altına alınması konusunu 19 Nisan 2018 tarihli ikinci yazımda açıklamıştım.

* * *

Bugünkü yazımda ise dünyada giderek önem kazanan ve ülkelerin gelişmesini etkileyen enerji ihtiyacı üzerinde durmayı istiyorum. Bilindiği gibi enerji, ülkeler için vazgeçilmez öneme sahip bir konudur. Enerji kaynağı bakımından zengin ülkeler siyasi ve ekonomik olarak küresel düzeyde ön plana çıktıkları gibi petrol fiyatlarının spekülatif olarak dalgalanmasını sağlayabilmektedirler. Nitekim 1970’lerdeki yaşanan petrol şoku tüm ülkeleri müthiş etkilemişti. O tarihte ham petrol fiyatları varil başına 3 dolardan, 12 dolara kadar çıkmıştı. Bu ani artış hem enflasyonu yükseltmiş, hem de gelişmiş ülkelerde ekonomiyi durağan hale getirmişti.

Bu nedenle, kalkınmış ülkeler petrol bağımlılığını azaltmaya ve kendi kaynaklarından enerji teminine ağırlık vermişlerdir. Bu kapsamda kentsel atıksu arıtma tesislerinde elde edilen çamurun anaerobik olarak çürütülmesi ile elde edilen metan(CH4) gazından faydalanarak enerji üretilmesi metodunu kentsel arıtma tesislerinde olduğu gibi endüstri tesislerinde oluşan atıklar için de uygulamaya başlamışlardır.

* * *

Petrol krizinin çıktığı 1972 yılında, Şekil 1‘de görüldüğü gibi Almanya’da endüstri tesislerinde biyokütlenin anaerobik olarak çürütülmesi yoluyla enerji üretimi yapan tesis yok denecek kadar az sayıda iken 2009 yılında bu sayı 7000’e çıkmıştır. Aynı tarihte, dünyada bu sayı toplam 9000’dir.

Şekil 1. Almanya’da Bulunan Anaerobik Endüstriyel Atıksu Arıtma Tesisi Sayısı (Rosenwinkel, 2018)

Şekil 2’de görüldüğü gibi Türkiye’de ise atıksu tesislerinde enerji temin edilen tesis sayısı 9 olup bunun kaçının endüstri tesislerine ait olduğu bilgisine ulaşılamamıştır.

Şekil 2. Türkiye’de Biyokütle Santralleri ve Enerji Üretim Kapasiteleri (Hoşoğlu, 2017)

Endüstri tesislerinde kurulacak biyokütle santralleri ile atıksudan temin edilen enerji kaynaklarının Almanya’da olduğu gibi artan bir şekilde değerlendirilmesi, Türkiye’nin fosil enerji kaynaklarına olan bağımlılığını azaltacak ve enerji konusunda sürdürülebilirliği sağlayacaktır. Enerji bakımından dışa bağımlı bir ülke olarak bizde de endüstri tesislerinde anaerobik yollarla metan ve enerji üretimi teşvik edilmeli ve sayısı artırılmalıdır.

* * *

Bilindiği gibi iklim değişikliğinin boyutu CO2 yoğunluklarının ne kadar yükseleceğine bağlı olup bu da fosil yakıtların yakılmasından kaynaklanan karbon emisyonları tarafından belirlenecektir. Bunun için bulunacak çözümlerde yukarıda anlatılan endüstri tesislerinde oluşan çamurun çürütülmesi ile elde edilecek metan gazı yakılarak enerji elde edilmesi yanında öncelikle binalarda, ulaşım ve imalatta enerjinin verimli kullanımını sağlayan yeni teknoloji ve uygulamalara ağırlık verilmelidir. Ayrıca doğal gaz santrallerinde verimliliğin artırılması ile birlikte emisyonların azaltılması yanında orman ve tarımsal yan ürünlerden temin edilen biyokütle, çöplüklerden ve atık su arıtımından kaynaklanan metan, rüzgâr ve güneş enerjisi, hidro-enerji ve diğer yenilenebilir enerji kaynakları da bu konuda önemli bir katkı sağlayabilecek ve Paris Anlaşması ile istenen CO2 yoğunluğunun düşürülmesi mümkün olacaktır.

İstanbul, 18 Haziran 2018

Kaynaklar:

Rosenwinkel, K.H., (2018), “Veda(ayrılış) dersi (Abschiedvorlesung)”, Leibniz Üniversitesi, Hannover

Hoşoğlu, F., (2017), “Atık Yönetiminde İstanbul modeli”, İstaç 2017 Atık Yönetimİ Sempozyumu, İstanbul

Samsunlu, A., (2016), “Küresel Isınma ve 2015 BM Paris İklim Zirvesi (COP21)”, Su & Çevre Teknolojileri dergisi Ocak sayısı.

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Üye Ol

banner155