31.10.2016, 00:05 289

GÜNDEMDE YİNE BAŞKANLIK SİSTEMİ-1

Galiba bu konu kabak tadı vermeye başladı. Sanki "Parlamenter Sistem" dört dörtlük uygulandı da cevap veremez hale gelmiş gibi!
Önce, Amerika'da var da bizde niçin olmasın denilmişti. Sonra, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın 7 Haziran seçiminin gündemi "Başkanlık Sistemi"dir demesiyle start verilmişti.
Bu kez Devlet Bahçeli tarafından gündeme sokulur oldu.
***
Oysaki 30 yıldan fazladır aralıklı, son yıllarda da sürekli gündemde tutulan bir konu idi Başkanlık Sistemi.
Özellikle 12 Eylül Askeri darbesinin açtığı kulvarda, hem "Eyalet Sistemi" hem de "Başkanlık Sistemi" dillendirilir, süreç içinde Türkiye'nin gündemine sokulur olmuştu.
1977'de Necmettin Erbakan gündeme getirmişti. 1987'de Turgut Özal, 1997'de Süleyman Demirel gündeme getirdi. Üstelik Demirel 2005 yılında Akşam gazetesine verdiği bir röportajda, "Elbette Türkiye Başkanlık Sistemi'ne geçecektir" demişti.
Doğrusunu söylemek gerekirse çok da iyi bilemediğimiz, neden ihtiyaç duyulduğunu da anlayamadığımız bir konu oldu. Kim neden karşı, kim neden taraftar bilinmez oldu.
Akademisyenler ikiye ayrıldı, medya ikiye ayrıldı; kötü diyen de oldu, iyi diyen de. Siyaset ise zaten ikiye ayrılmıştı.
***
Aslında bu konu, 2007 yılında, anayasanın 101 ve 102. maddelerinin değiştirilip Cumhurbaşkanını halkın seçmesine karar verilmesiyle zaten gündeme girmişti.
Ve Başkanlık Sistemi'ne giden yolun bir kilometre taşı daha döşenir olmuştu. Oysaki Cumhurbaşkanını halkın seçmesi demek, politik bir kimlik vermekti, halk iradesiyle politik bir güç kazandırmaktı. Bunun başka bir izahı da yoktu.
Peki, nedir bu Başkanlık Sistemi? Nedir Parlamenter Sistem'den farkı?
***
Siyaset bilimcileri diyor ki, "Başkanlık Sistemi"nde:
-Başkan, doğrudan halk tarafından seçilmekte...
-Bakanlar parlamento içinden ya da dışından, Başkan tarafından bizzat seçilmekte.
-Bakan milletvekili ise derhal istifa etmek, parlamento ile ilişkisini kesmek zorunda.
-Yani yürütme, yasamadan tümüyle ayrılmakta. Ki bu durum, Başkanlık Sistemi ile Parlamenter Sistem'in en önemli ayıracıdır.
-Bakanlar doğrudan Başkana karşı sorumlu olmakta.
-Parlamentonun yaptığı yasalar, Başkan tarafından veto edilebilmekte.
-Başkan daha çok yetkilerle donatıldığı için, ülkenin siyasetini doğrudan belirleyebilmekte.
Özet olarak, parlamenter sistemdeki Başbakan ve Cumhurbaşkanı yetkilerinin bir kişide toplandığı bir sistem olarak özetlenmekte.
***
Peki, bu sistemi uygulayan ülkeler var mı? Elbette var...
Bugün 42 ülkede uygulanmakta. ABD hariç diğerleri geri kalmış ülkeler. Bunun 20'si Amerika, 9'u Asya, 10'u Afrika, 2'si Avustralya, l'i Avrupa'da.
Ancak, bu ülkelerin hiçbiri Parlamenter Sistem'den Başkanlık Sistemi'ne geçmiş değildi. Yani kuruluşunda başkanlık süreci yaşanmıştı.
Bu sistemin tam demokratik kurallarla uygulandığı tek ülke ise ABD'dir. Sistemin doğum yeri de ABD'dir. Zaten bu sisteme öykünme de ABD'deki sisteme yöneliktir.
Nitekim Cumhurbaşkanı Erdoğan, 1993 yılında "Başkanlık Sistemi'nin ortaya çıkışı, bir özentinin sonucu ya da Amerikan emperyalizminin bize bir tavsiyesidir" demişti. İşte sorun tam da budur! Yani o gün böyle diyen Erdoğan, bugün neden ille de "Başkanlık Sistemi" demektedir?
***
Yine siyaset bilimcileri der ki:
Parlamenter Sistem'i tam yaşayamamış, küresel güçlerin baskısı ve kuşatması altındaki ülkelerde Başkanlık Sistemi, diktatöryal bir yönetime dönüşmektedir.
Nitekim Latin Amerika'da muz ülkeleri dediğimiz, demokrasinin dahi tartışılır olduğu ülkelerde; Asya ülkelerinden bu sistemi uygulayan Afganistan, Ermenistan, İran gibi ülkelerde; Afrika'da uygulayan Kenya, Nijerya, Uganda gibi ülkelerde başkanlık sisteminin nasıl diktatöryal bir sisteme dönüştüğünü görebiliriz.
***
Elbette, Türkiye'yi yukarıda belirttiğimiz ülkelerle eş tutmak doğru değildir.
-Ama henüz parlamenter sistemin bile mayalanamadığı;
-Farklılıkların birlikte yaşayabileceği demokratik bir yapının inşa edilemediği;
-Özellikle de halen cumhuriyetten geri dönüş tehlikesinin yaşandığı;
Ve de inanç gruplarının kanlı bir iktidar savaşı verdiği düşünülürse...
Başkanlık Sistemi'nin totaliter bir yapıya dönüşebilme tehlikesi vardır. Bölgemiz ülkelerinin konumuna baktığımızda ise bu sistemdeki ısrarı anlamak zordur.
Bu nedenle yarınki yazıda, sistemi bir de sorularla sorgulayalım.
 
Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
15°
parçalı az bulutlu
banner303
Namaz Vakti 13 Temmuz 2020
İmsak 03:20
Güneş 05:13
Öğle 12:51
İkindi 16:49
Akşam 20:19
Yatsı 22:03
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 31 66
2. Trabzonspor 31 62
3. Sivasspor 32 57
4. Beşiktaş 31 53
5. Galatasaray 32 52
6. Alanyaspor 32 51
7. Fenerbahçe 32 50
8. Gaziantep FK 31 41
9. Antalyaspor 32 41
10. Göztepe 32 39
11. Kasımpaşa 31 36
12. Gençlerbirliği 32 36
13. Malatyaspor 31 32
14. Denizlispor 31 32
15. Çaykur Rizespor 31 32
16. Kayserispor 31 31
17. Konyaspor 31 30
18. Ankaragücü 32 29
Takımlar O P
1. Hatayspor 33 63
2. Erzurum BB 33 59
3. Adana Demirspor 33 58
4. Akhisar Bld.Spor 33 57
5. Bursaspor 33 56
6. Fatih Karagümrük 33 53
7. Altay 33 51
8. Keçiörengücü 33 47
9. Ümraniye 33 44
10. Giresunspor 33 44
11. Menemen Belediyespor 33 43
12. İstanbulspor 33 40
13. Balıkesirspor 33 38
14. Altınordu 33 36
15. Boluspor 33 30
16. Osmanlıspor 33 27
17. Adanaspor 33 21
18. Eskişehirspor 33 12
Takımlar O P
1. Liverpool 35 93
2. Man City 35 72
3. Chelsea 35 60
4. Leicester City 35 59
5. M. United 34 58
6. Wolverhampton 35 55
7. Sheffield United 35 54
8. Tottenham 35 52
9. Arsenal 35 50
10. Burnley 35 50
11. Everton 35 45
12. Southampton 34 44
13. Newcastle 35 43
14. Crystal Palace 35 42
15. Brighton 35 36
16. West Ham 35 34
17. Watford 35 34
18. Bournemouth 35 31
19. Aston Villa 35 30
20. Norwich City 35 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 35 80
2. Barcelona 36 79
3. Atletico Madrid 36 66
4. Sevilla 36 66
5. Villarreal 35 57
6. Getafe 35 53
7. Athletic Bilbao 36 51
8. Real Sociedad 35 51
9. Valencia 36 50
10. Granada 35 50
11. Osasuna 36 48
12. Levante 36 43
13. Real Betis 36 41
14. Real Valladolid 36 39
15. Eibar 36 39
16. Celta de Vigo 36 36
17. Deportivo Alaves 35 35
18. Leganés 36 32
19. Mallorca 36 32
20. Espanyol 36 24

Gelişmelerden Haberdar Olun

@