“Sevil Berberi’nin Hattuşa’da sahnelenmesinin zamanı geldi”

“Çorum Dostu” ünlü ekonomist-yazar Prof.Dr. Kenan Mortan,  “Türkiye‘de sansürün  kaldırılmasının 114. yılında, Türkiye sahnelerinde  Osmanlı’dan bu yana en çok oynanan ve  en çok alkışlanan opera eseri Sevil Berberi operasının,  Çorum’da,  Hitit  İmparatorluğu’nun  başkenti Hattuşa‘da  sahnelenmesinin gününün geldiğine inanıyorum.” dedi.

Güncel 14.06.2022, 22:08 15.06.2022, 00:20
142
“Sevil Berberi’nin Hattuşa’da sahnelenmesinin zamanı geldi”

Prof. Mortan, ÇORUM HABER’e yazısında, “1986‘dan  bu yana  UNESCO  Dünya Mirası Listesi’ nde yerini   alan Çorum, bununla  dünyaya   bir evresellik mesajı vermiş olacaktır, buna inanıyorum. 24 Haziran Cuma günü Çorum’da olacağım, bu projeyi Çorum Haber aracılığıyla siz okurlarla tartışmayı diliyorum.” ifadesini kullandı. 

SANSÜRÜN FENDİ VEYA SEVİL BERBERİ 
Sevil Berberi müzik sanatçısı bir anne ve babanın çocuğu olarak dünyaya gelen İtalyan besteci Gioachino Rossini’nin (1792-1868) 39 operasının ilki, ama bence en ünlü eseri. Dünya genelinde en çok sahnelenen 5 opera eserinden biri. Eser, bir opera komik ya da Milano şivesiyle opera buffa. Öyle dense de, aslında olay kadın üstüne baskı, toplumun üstüne sinmiş kof alışkanlıkları eleştirmeyi mümkün kılmak ve bunu sansürcilerin gözünden kaçırmak adına Rossini’nin ustaca bestesidir. Bu nedenle Sevil Berberi operasının 1845’de “Berber Operası”adıyla Osmanlı Sarayında ve Naum Tiyatrosu’nda sahnelendiğini üstad Metin And’tan öğreniyoruz. 
Paris Ulusal Operasındaki ( l’Opèra National de Paris ) sahnelenmesinde Damiano Michieletto, sahnenin evrenini günümüze taşımakla kalmıyor, sanatçılarını özgürce ses kullanım zemini yaratarak çok dinamik bir “ses seli” yaratıyor.
Hak teslim etmek adına, orkestra şefi Roberto Abbado – Claudio Abbado’nun yeğeni - Rossini’nin aradığı tüm müzikaliteyi ortaya çıkarıyor, bunda da onun Akdeniz tınısına egemenliği önemli bir etken. 
Rossini’nin bu 2 perdeli oyununun konusu 17.yy’da İspanya’nın Sevilya ( Sevilla ) kentinde geçer.Beaumarchais bu libretoyu yazdığı tarihte Sevilya bir macera ve düş kentidir, günümüzün Venedik’idir. Konusu, Kont Almaviva ile Rosina aşkı etrafında dönen entrikalar ve en sonundaki mutlu bir evliliktir. Aslında oyun, bir sosyal eleştiri ve hicivdir. Yönetenlerin otoritesine karşı aydınlanmacı düşüncenin bir seslenişidir. Kontun “yargı ezilenlerin yanındadır” sözü de oyunda dile gelen bir toplumsal dilektir aslında… Geleneklerin güçlünün yanında hareket etmesine karşı ve kadının bir “nesne” olarak işlevini kırma yolunda bir güçlü esintide Rossini eseri sansürcülerden kaçırmayı başarır…
Başarısı, oyunu opera comique tarzıyla sansürden kurtarmasıdır. Bunun için bu aşkın etrafında katmanlar yaratarak (örneğin berber ) işin seyrini izlemeyi bir keyfe dönüştürmektedir. Besteci, komik operanın karşıtı olan opera seria (ağırbaşlı opera ) örnekleri de vermesiyle ustalığını kanıtlamıştır. 
37 yaşında bu ilk bestesinde Rossini bu besteyi üç hafta içinde bitirir. Ama 20 Şubat 1816’da Roma’da yapılan ilk gösteriminde yuhalanır. Sonrasında düzelen nedir bilinmez, ama Sevil Berberi 206 yıldır dünyada en çok sahnelenen 3 opera eseri arasında yer alıyor. Bunda Rossini’nin sahnede güçlü karakterler yaratması ve onlara uygun “ses yüklemesi “ yapmayı bilmesi önemli bir etken. Sahnede sanatçılarını hep hız içinde hareket ettirmesi de oyunlarının hep izlenmesini kolaylaştırıyor. İtalyan yönetmen Michieletto’nun 2003’den bu yana uluslararası festivallerde hemen hep İtalyan bestecilerini sahnelemesindeki yaratıcılığı da çok etken. 
Sanatçılara gelince…
Ana kişi Rosina rolündeki mezzo soprano Algul Akhmetshina (doğumu 1996 ) bir Rus asıllı sanatçı. Figaro rolündeki Andrzej Filonczyk (doğumu 1994) ise Polonyalı. İşin cilvesine bakın, bu opera cephede şu an çarpışan iki ülkenin sanatçısını buluşturdu, bunu da sanatın birleştiriciliğine verelim. 
Rossini aslında soyluyu seven ve onların yanında durmayı yeğlemiş bir besteci. Soylular da onu ödüllendirmeyi hiç ihmal etmemiş. Fransız İmparatoru 3. Napolyon onu en yüksek devlet nişanıyla onurlandırmış. Ama bu onun hiciv ya da opera komik yönetimini kullanarak “sosyal eleştiri” yapmasını önlemez. Son eseri olan Giyom Tell operasını sansür nerdeyse paçavraya çevirince, o beste ve güfteyi birlikte yazarak bu opera parçasının İnce Memed duruşunu sağlar.
İtalya’nın “ulusal sesi” olan Verdi ile Rossini’nin zihni yapıları birbirine çok zıt, ama nihai nokta olan “özgürlük ve eşitlik” konusunda anlaştıkları kesin… Sanat özgürlük olmadan mümkün mü ? O kadar ki, 1868’de 76 yaşında ölümünden sonra Rossini anısına bir “requiem” yazılmasına Verdi önayak oluyor. Aralarında Verdi’nin de olduğu 13 besteci Rossini için ölümünün birinci yıldönümünde Messa per Rossini’yi besteliyor, ki bu dünya opera tarihinde bir ilk ve son oluyor. Rossini ile Verdi arasında “gizli bir aşk vardı” diyenler haklıdır.
Rossini, refaha erken erdi.. 37 yaşında opera için beste yapmayı bir yana bıraktı, Paris’e yerleşti, kalan yaklaşık 40 yıllık ömründe sanatçılarla içiçe “keyf için beste” (peches de viellesse ) yaparak, bu kentte ömrünü tamamladı, bestelediği bu vokal parçaları 150’yi bulur. Ancak refaha kavuşması kadar, ortaya çıkan 4-5 perdeli, geniş sahne kullanımı olan grand opera türüne yabancı kalması da bu erken emekliliğinde bir etkendir, “haddini bildi” desek yeridir. 
Ölümünden sonra Paris’te gömüldü,mezarı bir “neşe bahçesidir”. Her hafta mezarı üstündeki çiçekler yenilenir. Bu “gizli ziyaretçiler” çiçeklerini her hafta Pere Lachaise Mezarlığındaki “Neş’e ve Sevincin Has Bestecisi”nin mezarına bırakarak, bir anlamda “Neş’e ve Sevince Övgü” tazelerler.
“Rossini’ye Saygı” kurumsallaşmış durumda… 
Doğduğu yer olan Pesaro’nun belediyesi, onun bağışladığı paralarla 1940’da Rossini Opera Festivali başlattı, bu festival halen sürüyor. 1989’da Almanya’nın Baden Wüttenberg eyaletinin küçük bir yerleşimi olan Wildbad, Rossini in Wildbad Festivali’ni başlattı. Bu festivalin özelliği, sanatçının az bilinen bir operasını her yıl sahneliyor. Neyse ki Türkiye’de de, Rossini ve Donizetti’yi en çok seslendirmiş olan “Türk Divası” Leyla Gencer adını taşıyan bir ev ve Leyla Gencer Opera ve Sanat Merkezi var. 
Sevil Berberi,Türkiye’de sansürün kaldırılmasının 114.yılında, Türkiye sahnelerinde Osmanlı’dan bu yana en çok oynanan ve en çok alkışlanan opera eseri 
Sevil Berberi operasının Çorum, Hitit İmparatorluğu başkenti Hattuşa’da sahnelenmesinin gününün geldiğine inanıyorum. 
1986’dan bu yana UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yerini alan Çorum bununla dünyaya bir evresellik mesajı vermiş olacaktır, buna inanıyorum.
24 Haziran Cuma günü Çorum’da olacağım, bu projeyi Çorum Haber aracılığıyla siz okurlarla tartışmayı diliyorum.
 

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
19°
açık
banner364
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31

Gelişmelerden Haberdar Olun

@