MUSTAFA TÜTÜNCÜ’NÜN KUT’ÜL AMARE ANILARI -4-

Güncel 07.05.2020, 00:13
322
MUSTAFA TÜTÜNCÜ’NÜN KUT’ÜL AMARE ANILARI -4-

Bir gün 1. Ordu Kumandanının teftişe geleceği duyuldu. Gerçekten de bir gün sonra tekmil fırka teftişe çıkarak 1. Ordu Kumandanı Esat Paşa bizleri teftiş etti. Bu teftişten sonra Irak cephesine 6. Ordu’ya gitmekliğimiz emrolundu.

Biz Makineli Tüfenk Bölüğü 156. Alay ile birlikte Haydarpaşa'ya gelerek harekete hazır olduk. Bölüğümüz trene bindi. Tren hareket etti. (1916)

Eskişehir-Konya tarikiyle Ulukışla ve Pozantı'ya geldik. Pozantı'dan sonra şimendifer olmadığından yaya olarak Külek Boğazı'nı ve Toros dağlarını geçtik. Tarsus'a kadar yaya olarak hareketimize devam ettik.

Geceleri yola devam ettiğimizden ben ikindi vakti mutfak takımıyla ileri birliklere hareket eder ve menzil mahalline vardığımızda Menzil Kumandanlığından erzakı ve hayvanlarımızın saman ve arpalarını alır kendi Bölüğümüz gelinceye kadar askerin yemeği hazırlanırdı.

Bölük gece yarısı gelir-gelmez hemen karavanalar tevzi edilir ve hayvanların yemleri, samanları verilirdi.

Efrad (askerler) karavanalarını yedikten sonra uykuya yatarlar ve istirahat ederlerdi. Bu suretle ve bu minval üzere Tarsus'a kadar geldik.

Tarsus'tan sonrasına şimendifere binerek Adana'ya ulaştık. Oradan tekrar yaya olarak hareket ettik.

Halep'e yakın mesafede (Katema) istasyonuna geldik. Burada birkaç gün istirahatten sonra tekrar şimendifere binerek Cerablus tren köprüsüne geldik. Cerablus köprüsünden şehavetlere (botlara) binerek suyun akışına hareket ettik.

Şehavet: Yetmiş seksen kişi alan bir nevi tekneye benzer altı düz nehir kayığıdır. Suyun akıntısı olmayan yerlerde kürekler çekilerek hareket ettirilir. Bu şehavetler kuma oturduğu zaman övenderelerle itile itile kumdan kurtarılırdı. Bu şehavetleri idare edenler Birecik’lilerdi.

Karadan da ağırlık ve hayvanat gidiyordu. Biz sabahleyin şafak sökerken şehavetlere binerek hareket ediyoruz. Akşam olunca karaya çıkıyoruz. Geceyi karada geçiriyoruz. Hareketimiz böyle sürüyordu.

Hamam, Meskene kasabalarına uğradık. Meskene'de Türkiye'den tehcir edilmiş olan Ermenilere tesadüf ettik. Toplu halde orada duruyorlardı.

Yolumuza devamla Süleyman Şah'ın türbesi bulunan mevkiden ilerleyerek Rakka kasabasını da geçtik. Oldukça büyük bir kasaba olan A'ne’ye geldik. Oradan Deyrizor kasabasına ulaştık. Burası daha büyük bir kasabaydı.

Yol tükenmiyor kasabalar da...

Heyet, Remadiye, Felluce kasabalarını geçtik.

Müsteyeb kasabasına geldiğimizde İstanbul'dan çıkalı 48 gün geçmişti. Müsteyeb Fırat nehri kenarında orta halli bir kasabadır.

156. Alay ile Makineli Tüfenk Bölüğü İstanbul'dan hareket etmişti. Bilahare 6. Fırka ve 157, 158. Alaylar kamilen bir emir üzerine Irak'a değil Galiçya'ya gitmişlerdir.

Fırat nehrinde Araplar araziyi sulamak için ırmağın kenarına iki ağaç direk ve üzerine de her iki ağacın üzerine uzunca bir ağaç ve ağacın ortasına bir makara asmışlar. Bu makaraya da kalınca bir ip geçirmişler. İpin bir ucuna da tulum halinde bir kömüş derisi bağlamışlar. İpin diğer ucu da bir sığıra bağlanmış. Hayvanın arkaya doğru gideceği yer bir miktar mail olarak kazılmış. Şimdi Arap, tulumu suya atar, tulum suda dolar tulum dolduktan sonra hayvana değnekle vurur, hayvan karaya doğru hareket eder ve tulum da yukarıya çıkar, tulumun ağzını açar, su harka dökülür. Bu minval üzere su çekme ameliyesi (işi) böylece devam eder ve araziyi sular. Daha esaslı olanlar ırmak üzerine dolap yapmışlar ve kovalarla suyu çekmekteydiler.

Müseyyeb kasabasında on-onbeş gün istirahat ettik. Kasabanın Arapları ellerinde İngiliz tüfeği, bellerinde cenbiye tabir ettikleri bir nevi hançer ve arka taraflarında da uçları topuzlanmış bir nevi çomak, bu suretle geziyorlar. Hükümet nedir, asker nedir, hiç aldırdıkları ve korktukları yok. Gece sabahlara kadar silah sesleri eksik olmuyor.

Müseyyeb kasabasında bir grup teşekkül etti. Şöyle ki; bir batarya top, bir bölük makineli tüfenk, bir tabur piyade ve bir bölük süvariden ibaret bir askeri birlik düzenlendi.

Ordu Kumandanı olan Halil Paşa bizzat gelerek bu yeni grubu teftiş etti. Grup kumandanı Miralay Ahmet Bey namında bir zat idi. Hazırlıklar ikmal edildi. Yine piyadeler şehavetlere binerek hareket etmiş ise de bilahare âsîlerin baskınından şüphe edilerek karadan yaya olarak harekete devam edildi.

Bu hareketimiz Hille namındaki kasabayadır. Zira Hille kasabasının Arapları hükümete, millete isyan etmişler ve çok fenalıklar yapmışlardır.

Araplar kasabada bulunan askeri kışlaya hücum ederek askerleri şehid etmişler, Kışla'da ne varsa yağmalamışlar, arkasından Hükümet binasına da hücum ederek Türk olan memurları öldürmüşler ve hazineyi de yağma etmişlerdir. Veihasılı âsî Araplar Türklük namına Hille'de bir eser bırakmamışlardır.

İşte bu kasaba ahalisinin te'dibine gitmekteyiz. Müseyyeb kasabasına önce Halil Paşa teftişe geldiğinde bizzat askere Hille'de Türkler'e ve Hükümete yapılanlara aynıyla mukabele edilmesini emretmiştir.

Nihayet Hille kasabasına geldik. Hile kasabasının etrafı surlarla çevriktir. Şehrin ortasından Fırat nehri geçmektedir. Etrafı hurmalık ve bahçeliktir. Büyükçe bir kasabadır. Mümbit ve mahsuldardır.

(SÜRECEK)

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
29°
az bulutlu
banner303
banner364
Namaz Vakti 15 Temmuz 2020
İmsak 03:23
Güneş 05:15
Öğle 12:51
İkindi 16:48
Akşam 20:17
Yatsı 22:01
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 32 66
2. Trabzonspor 32 62
3. Sivasspor 32 57
4. Beşiktaş 32 56
5. Galatasaray 32 52
6. Alanyaspor 32 51
7. Fenerbahçe 32 50
8. Gaziantep FK 32 42
9. Antalyaspor 32 41
10. Göztepe 32 39
11. Kasımpaşa 32 39
12. Gençlerbirliği 32 36
13. Denizlispor 32 35
14. Konyaspor 32 33
15. Malatyaspor 32 32
16. Çaykur Rizespor 32 32
17. Kayserispor 32 32
18. Ankaragücü 32 29
Takımlar O P
1. Hatayspor 33 63
2. Erzurum BB 33 59
3. Adana Demirspor 33 58
4. Akhisar Bld.Spor 33 57
5. Bursaspor 33 56
6. Fatih Karagümrük 33 53
7. Altay 33 51
8. Keçiörengücü 33 47
9. Ümraniye 33 44
10. Giresunspor 33 44
11. Menemen Belediyespor 33 43
12. İstanbulspor 33 40
13. Balıkesirspor 33 38
14. Altınordu 33 36
15. Boluspor 33 30
16. Osmanlıspor 33 27
17. Adanaspor 33 21
18. Eskişehirspor 33 12
Takımlar O P
1. Liverpool 35 93
2. Man City 35 72
3. Chelsea 35 60
4. Leicester City 35 59
5. M. United 34 58
6. Wolverhampton 35 55
7. Sheffield United 35 54
8. Tottenham 35 52
9. Arsenal 35 50
10. Burnley 35 50
11. Everton 35 45
12. Southampton 34 44
13. Newcastle 35 43
14. Crystal Palace 35 42
15. Brighton 35 36
16. West Ham 35 34
17. Watford 35 34
18. Bournemouth 35 31
19. Aston Villa 35 30
20. Norwich City 35 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 35 80
2. Barcelona 36 79
3. Atletico Madrid 36 66
4. Sevilla 36 66
5. Villarreal 36 57
6. Getafe 36 54
7. Real Sociedad 36 54
8. Athletic Bilbao 36 51
9. Valencia 36 50
10. Granada 35 50
11. Osasuna 36 48
12. Levante 36 43
13. Real Betis 36 41
14. Real Valladolid 36 39
15. Eibar 36 39
16. Celta de Vigo 36 36
17. Deportivo Alaves 36 36
18. Leganés 36 32
19. Mallorca 36 32
20. Espanyol 36 24

Gelişmelerden Haberdar Olun

@