MUSTAFA TÜTÜNCÜ’NÜN KUT’ÜL AMARE ANILARI -18-

“İngilizler kamptaki 4 bin esirden her gün 2 bin kadarını çalışmaya götürüyorlardı. Esirler Birmanya'nın yeni demiryolu yapılan mahallerine götürülüyor ve sabahtan akşama kadar fasılasız, acımasız bir şekilde çalıştırılıyordu. Yetersiz beslenme ve sıcaktan çok telefat oluyordu.”

Güncel 29.05.2020, 19:58
249
MUSTAFA TÜTÜNCÜ’NÜN KUT’ÜL AMARE ANILARI -18-

Benim artık sevincime hudut yoktu.

Afiyette olduğumu, paraya da ihtiyacımız olduğunu cevaben bildirdim. Arası çok geçmeden yine telgraf havalesiyle on İngiliz lirası gönderdiklerini yine İngilizler haber verdiler. Ofise gittim. Aynen parayı verdiler. Dünya benim oldu. Çünkü ben de hasta idim. Menhus dizanteri yine baş göstermişti. Mütemadiyen rahatsızlığım devam ediyordu. Parayı aldık. Artık müreffeh olduk. İhtiyaçlarımızı İngilizler vasıtasıyla alıyorduk. Muhtaç olan ve hasta olan hemşerilerilere de az çok yardımda bulundum. Bu suretle ihtiyacımız görülmüş oldu. Bu telgraf ve para meselesi biz esaretten gelinceye kadar devam etti. On İngiliz, beş İngiliz altını eder. Ve iki ayda her daim gelir, bol para içinde sarf ederdik. Hemşerilere de ödünç olarak para verdik. Güya memlekete avdet edince vereceklerdi. Memlekete döndük lakin on para getiren olmadı.

ESİRLERİN ÇOĞU AĞIR İŞ VE YETERSİZ GIDADAN ÖLDÜLER

İngilizler kamptaki sağlam efrattan çalıştırmak için hasta olmayan esirlerden muayene etmek suretiyle esir ayırdılar, seçtiler. Dört bin esirden her gün iki binden fazlasını çalıştırmaya götürdüler. Bu çalışma esnasında esirlerden çok telefat olmuştur. Sebebi ise yetersiz beslenme ve havanın sıcaklığından. Akşama kadar mütemadiyen güneş karşısında çalışmak esirleri büyük sıkıntıya sokmuştur.

Çalıştırmak için ilk önce seçilen esir adedi 1500 kişi idi. Bunlar yüzer kişilik bölükler halinde on beş bölük olmuştu. Herkes hemşerileri ile aynı bölükte olmak arzu ettiğinden bölükler teşkil edilirken bir araya gelmişler ve bu bölükler Anadolu şehirlerinin isimleriyle sayılıyordu. Birinci Bölük Çorumlular bölüğü olarak şekillenmişti. Çorum ve mülhakatından (Çorum, merkez köyleri, kasaba ve ilçelerinden) olanlar bir bölük olmuştu. Diğer bölükler, Kastamonu, Kayseri, Konyalılar, İzmirliler gibi bölükler. Hepsi de yüzer kişi. Her bölükte bir Türk çavuş belirlenmişti.

Esirler Birmanya'nın yeni demir yolu yapılan mahallerine götürülüyor ve sabahtan akşama kadar fasılasız ve acımasız bir şekilde çalıştırılıyordu. Bu zor bir işçilikti. Ve esirler giderek daha çok hastalanıyor ve ölüyorlardı. Bir gün amele bölük çavuşları ve kendi bölüklerinde sivrilmiş esirler bir araya gelerek ertesi gün çalışmaya gitmemeye yeminler ederek karar verdiler. İngilizler ne kadar baskı yaparsa yapsın, hatta öldürsün yine de çalışmaya gidilmeyecekti.

Sabah oldu. Çalışmaya gitme saatinde bin beş yüz kişi, yüzer kişi itibariyle on beş bölük dizildi. Yoklama meydanında toplanıldı. Yoklama yapıldı.

Birinci bölükten itibaren bütün bölükler yoklama meydanına oturdular. İngilizler kalkılmasını ve hareket edilmesini tercüman vasıtasıyla söylüyorlar. Kimse oturduğu yerden kalkmıyor.

Tercüman vasıtasıyla durumu seyreden komutana , çalışmaya gitmeyeceklerini çavuşlar duyurdular, İngilizler tehdit ettiler, ısrar ettiler. Bir iki esire sopa vurdular. Birinci bölükten kimseyi kaldırmaya muvaffak olamadılar.

Kamp kumandanı tercümen vasıtasıyla nasihat etti, tesiri olmadı. Bunun bir itaatsizlik olduğunu ve sonunun kötü olacağını söyledi, kimse aldırmadı. Artık sözle bir şey yapılamayacağını anlayan kamp kumandanı bir bölük İngiliz askeri getirterek Birinci Bölüğün etrafını sardılar. Ve süngülerle tehdide başladılar.

Daha önce kampa geldiğimde bana yardımcı olduğunu anlattığım Deli balta oğullarından Ahmet ismindeki hemşerimiz oturduğu yerden kalkarak, bir İngiliz askerinin elindeki tüfeğe sarıldı ve çekip aldı. Diğer askerler de bu vaziyeti görünce şaşalamışlar, Delibaltaoğlu Ahmet'in bu hareketi Birinci bölüğü daha da ateşledi. Bizim hemşeriler göğüslerini açıyorlar İngilizlerin üstüne üstüne gidiyorlar. İngiliz askerler şaşkın. Kamp kumandanı emir vererek birinci bölüğü olduğu yerde bıraktılar ve en sondaki on beşinci bölüğü kaldırmak için gittiler. Bir iki tazyik görünce on beşinci bölük ayağa kalktı ve arkasından da diğer bölükler ayağa kalkarak işe götürüldü. Birinci bölük yoklama meydanında etrafları İngiliz askerleriyle çevrili bekliyorlar.

Birinci bölüğü çalıştırmaya götüremediler ama kampta da bırakmadılar. Bunları meydandan alarak bir semt-i meçhule götürdüler. Bir ay kadar birinci bölük yani bizim hemşeriler kamptan uzakta bir yerde tutuldu. Orada kendilerine şeker, sigara, kahve vermemişler. Nihayet bunları çalışmaya gitmeye ikna etmişler. Bir ay sonra kampa döndüler. Çalışmaya gidilen yerin adının Bugayla olduğunu sonradan öğrendik. Demiryolu tesviyesi için götürülen işçiler havanın sıcaklığından ve içilen suyun kötülüğünden ve gıdasızlıktan hep dizanteri oluyorlardı. Amipli ve amipsiz diye iki çeşit bilinen bu hastalığın amipsiz olanına tutulanlar bir haftayı geçmeden dünyaya gözlerini kaparlar ve aramızdan kaybolurlardı.

Amipli olan dizanteri ise öldürmüyor. Fakat başladığı müddet hastalıkta devam ediyordu. Halen bende bu hastalık devam eder gider. Alınan ilaçlar muvakkat bir zaman tesir eder, sonra hastalık tekrar kendini gösterir. Tekrar ilaç alırsınız...

Yine kampta olan bir vukuattan bahsedeceğim.

Kampın etrafında tel haricinde nöbetçiler bulunur. Bu nöbetçiler elli-yüz metre mesafede bir İngiliz askeri, süngülü olarak bekler. Bu İngiliz askerleri yeni kuraya girmiş, acemi, genç ve çocuk denecek çağda askerlerdir. Bunlar esirlerle laubali konuşurlar, işaretler ile ifade-i meram yaparlar. Bu askerler bilhassa sade kahveye çok meraklı idiler. Demirhindi'den yapılmış ağızlıklar ve tespihler gibi şeyler isterler ve alırlar. Bu suretle de serbest bir hayat geçerdi. Fakat biz bu serbestliği sû-i istimal ettik. Hoş, esirin kendisini esir tutana sadakat borcu olacak değil ya.

Bir akşam kampın içinde acı acı düdükler ötmeye başladı. Biz ne oluyor diye korkmaya başladık. İngilizler pavyonlara girerek bizi yoklama meydanına sevk ettiler. Biz korkumuzdan sessiz ve sedasız meydanda oturmaya başladık. Saatlerce oturduk. Bir şey söyleyen ne olduğunu veya niçin tutulduğumuzu söyleyen yok. Nihayet sabaha karşı kamp komutanı tercüman ile geldi ve konuşmaya başladı.

(Sürecek)

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
28°
parçalı az bulutlu
banner303
Namaz Vakti 16 Temmuz 2020
İmsak 03:25
Güneş 05:16
Öğle 12:51
İkindi 16:48
Akşam 20:16
Yatsı 22:00
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 32 66
2. Trabzonspor 32 62
3. Sivasspor 32 57
4. Beşiktaş 32 56
5. Galatasaray 32 52
6. Alanyaspor 32 51
7. Fenerbahçe 32 50
8. Gaziantep FK 32 42
9. Antalyaspor 32 41
10. Göztepe 32 39
11. Kasımpaşa 32 39
12. Gençlerbirliği 32 36
13. Denizlispor 32 35
14. Konyaspor 32 33
15. Malatyaspor 32 32
16. Çaykur Rizespor 32 32
17. Kayserispor 32 32
18. Ankaragücü 32 29
Takımlar O P
1. Hatayspor 33 63
2. Erzurum BB 33 59
3. Adana Demirspor 33 58
4. Akhisar Bld.Spor 33 57
5. Bursaspor 33 56
6. Fatih Karagümrük 33 53
7. Altay 33 51
8. Keçiörengücü 33 47
9. Ümraniye 33 44
10. Giresunspor 33 44
11. Menemen Belediyespor 33 43
12. İstanbulspor 33 40
13. Balıkesirspor 33 38
14. Altınordu 33 36
15. Boluspor 33 30
16. Osmanlıspor 33 27
17. Adanaspor 33 21
18. Eskişehirspor 33 12
Takımlar O P
1. Liverpool 35 93
2. Man City 35 72
3. Chelsea 35 60
4. Leicester City 35 59
5. M. United 34 58
6. Wolverhampton 35 55
7. Sheffield United 35 54
8. Tottenham 35 52
9. Arsenal 35 50
10. Burnley 35 50
11. Everton 35 45
12. Southampton 34 44
13. Newcastle 35 43
14. Crystal Palace 35 42
15. Brighton 35 36
16. West Ham 35 34
17. Watford 35 34
18. Bournemouth 35 31
19. Aston Villa 35 30
20. Norwich City 35 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 35 80
2. Barcelona 36 79
3. Atletico Madrid 36 66
4. Sevilla 36 66
5. Villarreal 36 57
6. Getafe 36 54
7. Real Sociedad 36 54
8. Athletic Bilbao 36 51
9. Valencia 36 50
10. Granada 35 50
11. Osasuna 36 48
12. Levante 36 43
13. Real Betis 36 41
14. Real Valladolid 36 39
15. Eibar 36 39
16. Celta de Vigo 36 36
17. Deportivo Alaves 36 36
18. Leganés 36 32
19. Mallorca 36 32
20. Espanyol 36 24

Gelişmelerden Haberdar Olun

@