Çorum’un yetiştirdiği bir büyük değeri, SAİT MADEN’i anmak 

19 Haziran 2013 tarihinde 82 yaşında kaybettiğimiz Sait Maden, Çorum’un yetiştirdiği büyük kültür ve sanat insanlarından biri. Şair, ressam, grafik tasarımcısı, çevirmen, fotoğraf sanatçısı ve yayıncı…

Güncel 15.04.2022, 23:49
301
Çorum’un yetiştirdiği bir büyük değeri, SAİT MADEN’i anmak 

Lorca’dan Neruda’ya dünyanın en ünlü şair ve yazarlarının eserlerini dilimize çeviren Sait Maden, Rus şair Vladimir Mayakovski’nin de çevirmeni. 
Şair Seyyit Nezir, 14 Nisan 2022 günlü Aydınlık’ta Mayakovski’yi (18 Temmuz 1893-14 Nisan 1930) ölüm yıldönümünde anarken, Sait Maden’in değerlendirmelerine de geniş biçimde yer verdi. 
Köşe yazarımız Gazanfer ERYÜKSEL, Çorum’un Sait Maden’e bir vefa borcu olarak, bu yazıyı ÇORUM HABER okurlarına sunuyor. 

DEVRİM VE MAYAKOVSKİ
Seyyit Nezir
Devrim şiirinin öncü ve evrensel ozanı Mayakovski, 1930'da bugün intihar etmişti.
Şiiri güçlü bir özeleştiriye ve yaşam eleştirisine dönüştüren şair, 1915'te yayımladığı Pantolonlu Bulut'un daha ilk dizelerinde asi ve savaşçı kişiliğini yansıtır. Şiiri 1967'de Soyut Dergisi'nde Mayakovski özel sayısı hazırlayan Sait Maden çevirisinden okuyalım:
Düşünceniz
sünepe beyninizde yatar ya miskin miskin
yağ bağlamış bir uşak yatar gibi pis bir yatakta,
çileden çıkarıp kanlı paçavralarıyla yüreğimin
alaya alacağım onu hep, hınzır ve hayta. 
DEVRİM VE MAYAKOVSKİ
Rus şiirinin yanı sıra dünya şiirinin de öncü ve büyük adlarından Mayakovski 1930’da bugün intihar ettiğinde, bu intiharın nedenleri üstüne Resimli Ay’da şöyle yazmıştı Nâzım Hikmet:
“Bunu en doğru bir surette şair Damyan Bedni şöyle izah ediyor:
‘Ağır bir hastalık, tesâdüfi bir yalnızlık ve şahsî bazı ıstırapların birleştiği bir anda, eski, ferdiyetçi insiyaklar harekete geldiler. Eski Mayakovski, yeni Mayakovski’yi bir zayıf anında yakalayıp öldürdü...’
Mayakovski ölümünden evvel bir mektup bıraktı. Bu mektupta: ‘İntihar hiçbir şeyi halletmez. Vatandaşlarıma bu işi kat’iyyen tavsiye etmem’ diyor...
Bu mektup yeni Mayakovski’nin eski Mayakovski’nin eliyle ölürken bile vatandaşlarına verdiği mükemmel bir “hayata”, “yeniye”, “yarına” inanma dersidir...”
ÇAĞDAŞ RUS ŞİİRİNİN SİMGESİ
Başta Baudelaire ve Lorca olmak üzere dünya şiirinin Neruda, Aragon, Eluard gibi birçok devini Türkçeye kazandıran, Mayakovski’den seçmeleri de Şiirler adıyla çeviren Sait Maden, büyük şairin intiharını şöyle açıklıyor:
“Mayakovski çağdaş Rus şiirinin simgesi sayılıyor. Onun geniş soluklu, coşkulu lirizmi, şiir diline getirdiği yenilikler, yaşamı ve yapıtlarıyla uyandırdığı ilgi, devrimin baş ozanlığını üstlenip sonra sonra bağımsızlık tutkunu, özsever kişiliğiyle devrimcilik sorumluluğunu bağdaştıramayarak genç yaşta canına kıyması, adını sürekli gündemde tutan etkenler oldu.”
Kimi açıklamalar, yaşamının son döneminde Mayakovski’nin ruhundaki gelgitlerin odağında aşk acılarının yer aldığı yönündedir. Cem Bayındır, şairi tüm yönleriyle ele aldığı “Eskimiyen”deki yazısında, intiharının nedenleri arasında aşk yaşamının tuttuğu yeri ayrıca irdeleyerek Lili Brik, Veronica Polonskaya ve Tatiana Yakovleva ile yaşadığı sorunlu ilişkilere değiniyor.
KOMÜNİSTLERİN ÖZELEŞTİRİSİ
Genç yaşta devrimcilerle tanışan Mayakovski, ateşli kişiliğiyle onlara katılır. Şiirlerinde çağın düşünsel yönelimleriyle devrimci kişiliğinin kesişmelerini de başarıyla yansıtan şair, 1917 Ekim Devrimi ve sonrasında şiirini sosyalizmin kuruluşuna adar. Lenin onun Marşımız ve 150.000.000 şiirlerinden hoşlanmadığını belirtmekle birlikte, “Toplantı yapmaktan başka bir şey yapmayanlar” şiirini, Madenciler Kongresi’nde şöyle değerlendiriyor:
“Gerçi şiirden pek o kadar anlamam, ama bu şairin şiir kabiliyetine hayran olanlardan değilim. Oysa hanidir, hem siyasi hem idari bakımdan böyle bir zevk duymuş değildim. Mayakovski, şiirinde, toplantılarla hiç acımadan alay ediyor; toplantı üstüne toplantı yapmayı iş edinen, bundan başka bir şey yapmayan komünistlerle eğleniyor. Şiir hakkında ne düşünülür, bilmiyorum, ama siyaset tarafından alacak olursak, göğsümü gere gere söyleyebilirim ki, söylediği tamamıyle doğru ve haklı...”
PROPAGANDA ESTETİĞİ
Sait Maden, şair için yaptığı şu değerlendirmede devrimin sorunlarıyla boğuşmayı sanatının asıl meselesi saymasına işaret eder:
“1917’den sonra kendini devrimin hizmetine verir Mayakovski. Şiirleri, oyunları, yazıları ve çizip boyadığı afişlerle devrimin günlüğünü tutar sanki ve bundan övünç duyar. Bir propaganda, bir politika şiirinin yaratıcısıdır ve bu yenilik uğruna iç dünyasını örtme, yadsıma gereği duymuştur.”
Mayakovski, daha sonraki yıllarda, “yaşamındaki tutarsızlıklara” değinerek kendisini her toplantıda soru ve sataşmalarla güç durumlara düşürmeye çalışan dar kafalı kimi genç komünistlerce sürekli hırpalanır. Ondaki kişilik yarılmasını bu tür saldırıların da derinleştirdiğini öne sürenler hiç az değildir.
Sait Maden, son bakışta, Mayakovski’nin şiirinde bireyin özel dünyasının yanı sıra devrimin sesini de bulur:
“Yüksek sesle haykıran bir şiirdir bu. Geniş alanlarda, büyük kalabalıklar önünde bağıra bağıra söylemek için üretilmiştir. Sokağın estetiğidir tek ölçütü: konuşmaz, haykırır; yürümez, koşar. Sokağın dilidir kullandığı dil...”
(14 Nisan 2020)
 

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
10°
hafif yağmur
banner364
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 37 70
3. Konyaspor 37 67
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 37 58
7. Antalyaspor 37 58
8. Karagümrük 37 57
9. Adana Demirspor 37 52
10. Sivasspor 37 51
11. Galatasaray 37 51
12. Kasımpaşa 37 50
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 37 47
15. Giresunspor 37 45
16. Gaziantep FK 37 43
17. Rizespor 37 36
18. Altay 37 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 37 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 35 67
2. Ümraniye 35 67
3. Bandırmaspor 35 61
4. İstanbulspor 35 59
5. Erzurumspor 35 58
6. Eyüpspor 35 54
7. Manisa Futbol Kulübü 36 49
8. Tuzlaspor 35 49
9. Samsunspor 35 48
10. Gençlerbirliği 35 48
11. Keçiörengücü 35 48
12. Boluspor 35 47
13. Denizlispor 35 46
14. Altınordu 35 45
15. Adanaspor 35 45
16. Bursaspor 35 41
17. Kocaelispor 35 41
18. Menemen Belediyespor 35 38
19. Balıkesirspor 35 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 37 89
3. Chelsea 36 70
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 36 48
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 36 45
14. Aston Villa 36 44
15. Southampton 37 40
16. Everton 36 36
17. Leeds United 37 35
18. Burnley 36 34
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 37 85
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 37 64
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Osasuna 37 47
10. Celta Vigo 37 46
11. Valencia 37 45
12. Rayo Vallecano 37 42
13. Espanyol 37 41
14. Getafe 37 39
15. Elche 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 37 32
20. Deportivo Alaves 37 31

Gelişmelerden Haberdar Olun

@