“Çorum’da ilk gazete 1921’de çıktı”

Abdulkadir Ozulu, kültür kelimesinin Fransızca olduğunu, Türkçe karşılıklarından hiç birinin bu kelimenin yerini tutamadığını belirterek, “Bir milletin manevi vasıflarını, ananelerini, düşünce birliğini meydana getiren fikir, sanat mahsullerinin bütününe kültür deniyor. Kültür; fikri çalışmalarla çeşitli zihni melekelerin de gelişmesi demek oluyor” dedi.

Güncel 15.12.2019, 22:50 15.12.2019, 18:56
765
“Çorum’da ilk gazete 1921’de çıktı”

Eğitimci-Yazar Abdulkadir Ozulu, Hitit Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi’nde düzenlenen “Kültürel devamlılık açısından yerel basının önemi” konulu panelde, salonun kendi ismini taşımasından duyduğu manevi hazzı dile getirerek başladığı konuşmasında, “kültür” kavramına ve Çorum’un kültür envanteri ile ilgili çalışmalara değindi.

Çorum’da gazeteciliğin 1921 yılında başladığını ve bu şehirde 98 yıldır gazete çıktığını belirten Ozulu, Samsun’da ise, Çorum’dan 180 yıl önce Rumlar tarafından gazete çıkarıldığını anlattı.

Mustafa Kemal Atatürk’ün bu yıllarda Anadolu’da gazete çıkarılması yönünde talimatı bulunduğuna dikkat çeken Abdulkadir Ozulu, Atatürk’ün; “Matbaalar Anadolu’nun fazilet adalarıdır” dediğini, milli mücadele isyanının, bu gazetelerin alevlendirdiği fikirlerle meydana geldiğini vurguladı.

1921 yılında Çorum’da yayınlanan Çorum Gazetesi’nin sayıları okunduğunda memleket ve istiklal kaygısının vurgulandığına tanık olduğunu belirten Ozulu, gazetenin haftalık çıktığını ve her hafta cephe haberleri verildiğini, adeta İstiklal Savaşı’nın günü gününe raporunu alırcasına bu gazetelerde tarihi bilgiler bulunabildiğini ifade etti. Gazetelerden aynı zamanda Çorum halkı ne yapıyor ve nasıl yaşıyor sorularına cevap alacak bilgilerin de alınabildiğini söyleyen Ozulu, 1921 ve 1925 yılları arasında Çorum’daki hayatı birkaç yazarın eserlerinde bulduklarını kaydetti. 1921’den 1926’ya kadar süren 221 Çorum gazetesini, Osmanlıca’dan Latin Alfabesine bir satırını atlamadan tercüme ettiğini söyleyen Abdulkadir Ozulu, 3300 sayfalık bir eser ortaya çıktığını, Çorum’a en büyük hizmetinin de bu olduğunu ifade etti.

Ozulu özetle şunları söyledi:

“Bir Çorumlu olarak bu gazeteler den çok şey öğrendim. Çorum nasıl bir şehirdi. 1920’leri anlatan insanlar bundan önce doğmuş insanlar. Geriye doğru bir hafıza birikimini de yansıtıyorlar. Ben 1941 doğumluyum ama o kadar gazete okuyup çevirip bilgilerini aldıkça bilgi bakımından yaşlandım. Çorum’daki ilk gazetenin adı Müstakil Çorum. 4 sayı bu ardla çıkıyor, 5. sayıda müstakil kelimesi atılıyor. Çorum Liva gazetesi oluyor. 1964 yılına kadar da Çorum başlığı ile 3 bin sayı çıkmış ve özel sektör tarafından yerel gazeteler çıkarıldığı için, bu gazete kapatılmıştır.

Özel yerel gazeteler 1951 yılından itibaren çıkıyor. Bu arada 1921’li yıllarda Fikret Gazetesi var sahibi Suheybi Rumi Karafakioğlu isimli bir şahıs. Suheyp bey okumuş yazmış Darülfünun bitirmiş bir beyefendi. Sonradan vali olduğuna göre siyasal bilimler okumuş. Gazete 63 sayı çıkmış, bu sayıdan sonra bir daha göremedik. Suheyp bey, belediye reisi seçiliyor 1927 yıllarında. Daha sonra da vali olarak başka yerlere gidiyor.

Fikret Gazetesi çıkınca Çorum Gazetesi ile tatlı bir yarışmaları var. Fikret Gazetesi’nin sahibi çok cesurca yazılar yazıp eleştirilerde bulunuyor. İleride beklentileri olduğunu sonradan görüyoruz. Pek çok milletvekili adayı önce bir gazetenin sevdasına düşmüş ve ucundan köşesinden yazı yazarak politikaya kendilerini hazırlamışlardır.

Çorum’da 2011 yılına kadar tespit edebildiğim 84-85 gazete var. Dergi sayısı da hemen hemen aynı bunların koleksiyonları bende mevcut talip olana hediye edeceğim.”

(Erkan BAYATLI)

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
24°
az bulutlu
banner303
Namaz Vakti 04 Temmuz 2020
İmsak 03:11
Güneş 05:08
Öğle 12:50
İkindi 16:48
Akşam 20:21
Yatsı 22:09
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 29 60
2. Trabzonspor 29 58
3. Sivasspor 29 53
4. Galatasaray 29 52
5. Beşiktaş 29 50
6. Alanyaspor 30 48
7. Fenerbahçe 29 46
8. Göztepe 29 38
9. Gaziantep FK 30 38
10. Antalyaspor 29 37
11. Kasımpaşa 29 35
12. Gençlerbirliği 30 32
13. Denizlispor 30 32
14. Malatyaspor 30 29
15. Çaykur Rizespor 29 29
16. Kayserispor 29 28
17. Konyaspor 29 27
18. Ankaragücü 30 25
Takımlar O P
1. Hatayspor 31 57
2. Adana Demirspor 31 54
3. Erzurum BB 31 53
4. Bursaspor 31 52
5. Akhisar Bld.Spor 31 51
6. Fatih Karagümrük 31 50
7. Altay 31 50
8. Ümraniye 31 44
9. Keçiörengücü 31 44
10. Giresunspor 31 44
11. Menemen Belediyespor 31 39
12. Balıkesirspor 31 35
13. İstanbulspor 31 34
14. Altınordu 31 33
15. Boluspor 31 30
16. Osmanlıspor 31 24
17. Adanaspor 31 21
18. Eskişehirspor 31 12
Takımlar O P
1. Liverpool 32 86
2. Man City 32 66
3. Leicester City 33 58
4. M. United 33 55
5. Chelsea 32 54
6. Wolverhampton 33 52
7. Arsenal 33 49
8. Sheffield United 32 47
9. Tottenham 32 45
10. Burnley 32 45
11. Everton 32 44
12. Newcastle 32 42
13. Crystal Palace 33 42
14. Southampton 32 40
15. Brighton 33 36
16. West Ham 32 30
17. Watford 32 28
18. Aston Villa 32 27
19. Bournemouth 33 27
20. Norwich City 33 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 33 74
2. Barcelona 33 70
3. Atletico Madrid 34 62
4. Sevilla 33 57
5. Villarreal 33 54
6. Getafe 33 52
7. Real Sociedad 33 50
8. Athletic Bilbao 33 48
9. Granada 33 46
10. Valencia 33 46
11. Osasuna 33 44
12. Levante 33 42
13. Real Betis 34 38
14. Real Valladolid 33 36
15. Deportivo Alaves 33 35
16. Eibar 33 35
17. Celta de Vigo 34 35
18. Mallorca 34 29
19. Leganés 33 25
20. Espanyol 33 24

Gelişmelerden Haberdar Olun

@