27.09.2019, 00:54 88

GIYBET VE DEDİKODU HARAMDIR

Bu haftaki yazımızda; insanların toplum içindeki saygınlığını, itibarını, güvenilirliğini yok eden, yerilmiş kötü bir ahlak olan gıybet ve dedikodudan bahsedecek, bu huydan uzak durmamızın önemini anlatacağız.

*

Gıybet ve dedikodu bilir bilmez, gelişigüzel hatta doğru bile olsa insanları hoşlanmayacakları bir şekilde arkalarından çekiştirmek, söz taşımak, jurnal etmek, yalan dolanı ilave ederek kişilerin dedikodularını yapmaktır. Dinimizde zinhar haramdır. Konuşulan husus o kişide varsa buna gıybet, yoksa iftira olur ki, tesbiti halinde hukuken büyük suç, dinen de 80 değnek had cezasını gerektirir.

Bütün insanların az veya çok insani kusurları olabilir. Bunları ikili ve toplum içinde dile dolayıp anlatmak İslam’da ahlak dışı düşük bir harekettir. Müslümanların bu gayri ahlaki durumlardan şiddetle kaçınmaları, yalan ve gıybeti dinlememeleri, konuşmamaları emredilmiştir. Çünkü gıybet, eline maddi birşey geçmediği halde kulların hakkını yemektir ki, gıybet ve dedikodu tam bir kul hakkıdır. Bunun için gıybeti yapılan kişi ve kişilerle helalleşilmediği müddetçe affı ve tevbesi kabul olunmaz. Yani gıybet ne yazık ki bedava günaha girmek, başkalarının hakkını haksız olarak üzerimize geçirmektir. Özellikle insanların gizli kalması gereken hallerini araştırmak, tecessüs, zan yapmak, özellerini ihlal etmek bunların hepsi Kur’an ayetleri ile haram kılınmış, cezası ağır manevi suç ve günahlardır.

Ancak insanlara zarar veren zulüm ve haksızlıkları belgelerle belirlenmiş olanlar fitnecilik yapanların şerrinden insanları korumak amaçlı olarak bu kişiler teşhir edilebilir. Hele de mahkemede bu suç ve suçluların açıklanması zorunlu hukuki ve dini bir emirdir. Yani bu durum gıybetten müstesnadır.

Doğruyu söylemek şarttır. Bunun dışında arkadan konuşulan ve sahibi duyarsa incinen ve hoşlanmayan bütün söz ve davranışlar gıybet ve dedikodudur. Çirkin ve haramdır.

*

Gıybet ve dedikodu niçin haram ve yasaktır, günahtır, suçtur?.. Çünkü, gıybeti, dedikodusu yapılan kişilerin toplum içindeki konumları sarsılır. İnsanların nazarında damgalanırlar. İtibarları zedelenir. Mesela; filanca iflas etmiş dedikodusu edildiğinde bu durum o kimseye ikinci bir darbe olur. Temsil; filanca finans kurumu mali sıkıntı içindeymiş, dense, bütün mudiler oranın kapısına yığılırlar. Bunlar basit bir örnektir. Filancaya mal vermeyin durumları içaçıcı değil vs gibi durumlar gıybet ve dedikodu sebebi ile büyük bir yıkıma sebebiyet verebilir. Bunlar hep yaşanmıştır. Onun için dedikodu tam bir kul hakkıdır.

Bu hususta ulu yaratan Hz. Allah cc ne buyuruyor, bakalım:

“Ey iman edenler! Başkalarının hakkında sakın zan ve vesvese yapmayınız. Çünkü kesin bilgiye dayanmayan zan haramdır. Tecessüs; filanca zannen şöyle böyle imiş demek, tecessüstür. Kendi kanaatinizdir, haramdır. Sakın kimse kimsenin gıybetini yapmasın, arkasından çekiştirmesin. Hiçbir kimse kardeşinin ölmüş etini yemek ister mi? Tiksindiniz değil mi? İşte gıybet ve dedikodu gıybeti yapılan kişinin ölmüş halde etini yemekten daha kötüdür. Bu kötü işlere sakın bulaşmayın. Allah’tan korkun ve derhal tevbe edin. Allah çok bağışlayıcı ve affedicidir.” Hucurat, 12

Ulu Allah gıybet ve dedikodunun ne denli çirkin bir iş ve azim bir günah olduğunu beyanla bizleri önemle uyarıyor.

R.SAV., annemiz Hz. Aişe R.Anha ile sokakta giderken cüce bir kişi görüyor ve, Ya Resulallah, şu adama bak, ne kadar küçük, cüce adam, diyor. R.SAV.in hemen çehresi değişiyor. Ya Aişe tükür yere diyor. Hz. Aişe yere tükürüyor. Ağzından bir et parçası yere düşüyor. Hz. Aişe, ya R.S.V. ben et yemedim, bu et ağzıma nereden geldi, diyor. R.SAV. ya Aişe, bir insanın zem ve gıybetini yapmak onun etini ölü halinde yemekten daha kötüdür, buyurmuyor mu Allah cc. hazretleri. O kişinin boyunun kısalığını onda bir eksiklik olarak gördün ve onun zemmini, gıybetini yaptın. Ağzından düşen et parçası ondandır, buyuruyor. Böylece ayette geçen olay fiilen mucize olarak tecelli etmiş oluyor.

Ya Ayşe, bu günü sakın unutma. Yeryüzünde hiçbir şey yok olmuyor. Hepsi resmen, şeklen korunuyor. Çünkü sorguda delil olacaktır. Kaf suresi, 18 ayet: “İnsan hiçbir söz söylemesin ki onu kaydeden resmeden orada bir melek bulunmasın.” Yine Ulu Allah İsra suresinde “Hakkında kesin bilgin bulunmayan bir hususun peşine düşme. Muhakkak kulak, göz ve kalp bütün azalar yaptıklarından sorumludurlar ve sorgulanacaklardır.” (İsra, 36. ayet) buyurmak suretiyle üzerimize düşmeyen işlerden kaçınmamızı emretmektedir.

R.SAV. de, “Ey ümmetim, ashabım, sizler elinize, dilinize ve belinize bana kefil olursanız ben de sizin cennete girmenize kefil olurum” buyuruyor.

Hacı Bektaşi Veli hazretleri; bu hadisi şerifi dergahının kapısına asmış. “Eline, diline, beline sahip, hakim olmayanın bu dergahta yeri yoktur” demek istemiştir. Bektaşiliğin aslında temeli de budur. Bu kadar önemli emir ve nehiylerden, öğütlerden sonra sanırım kimse dilini gıybete ve dedikoduya bulaştırmaz. Allah’ın hidayeti, inayeti ve selamı üzerinize olsun. Amin.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
29°
az bulutlu
banner303
Namaz Vakti 11 Temmuz 2020
İmsak 03:19
Güneş 05:12
Öğle 12:51
İkindi 16:49
Akşam 20:19
Yatsı 22:04
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 31 66
2. Trabzonspor 31 62
3. Sivasspor 31 54
4. Beşiktaş 31 53
5. Galatasaray 31 52
6. Alanyaspor 31 51
7. Fenerbahçe 31 50
8. Gaziantep FK 31 41
9. Göztepe 31 39
10. Antalyaspor 31 38
11. Kasımpaşa 31 36
12. Gençlerbirliği 31 33
13. Malatyaspor 31 32
14. Denizlispor 31 32
15. Çaykur Rizespor 31 32
16. Kayserispor 31 31
17. Konyaspor 31 30
18. Ankaragücü 31 26
Takımlar O P
1. Hatayspor 32 60
2. Erzurum BB 32 56
3. Adana Demirspor 32 55
4. Bursaspor 32 55
5. Akhisar Bld.Spor 32 54
6. Fatih Karagümrük 32 53
7. Altay 32 51
8. Ümraniye 32 44
9. Keçiörengücü 32 44
10. Giresunspor 32 44
11. Menemen Belediyespor 32 42
12. İstanbulspor 32 37
13. Balıkesirspor 32 35
14. Altınordu 32 33
15. Boluspor 32 30
16. Osmanlıspor 32 27
17. Adanaspor 32 21
18. Eskişehirspor 32 12
Takımlar O P
1. Liverpool 34 92
2. Man City 34 69
3. Chelsea 34 60
4. Leicester City 34 59
5. M. United 34 58
6. Wolverhampton 34 52
7. Sheffield United 34 51
8. Arsenal 34 50
9. Tottenham 34 49
10. Burnley 34 49
11. Everton 34 45
12. Southampton 34 44
13. Newcastle 34 43
14. Crystal Palace 34 42
15. Brighton 34 36
16. West Ham 34 31
17. Watford 34 31
18. Bournemouth 34 28
19. Aston Villa 34 27
20. Norwich City 34 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 35 80
2. Barcelona 35 76
3. Atletico Madrid 35 63
4. Sevilla 35 63
5. Villarreal 35 57
6. Getafe 35 53
7. Real Sociedad 35 51
8. Valencia 35 50
9. Granada 35 50
10. Athletic Bilbao 35 48
11. Osasuna 35 45
12. Levante 35 43
13. Real Betis 35 41
14. Real Valladolid 35 39
15. Eibar 35 36
16. Celta de Vigo 35 36
17. Deportivo Alaves 35 35
18. Mallorca 35 32
19. Leganés 35 29
20. Espanyol 35 24

Gelişmelerden Haberdar Olun

@