19.02.2020, 00:01 146

GAZETELERDEN KESTİKLERİM-ABDÜLMECİD EFENDİ’NİN DÜRRÜŞEHVAR SULTAN TABLOSU-2

Son halife Abdülmecid Efendi

19. yüzyılın sonu, 20. yüzyılın başında Türkiye'nin pek de kolay olmayan sanat ortamında resim alanında önemli gelişmeler yaşandı. Bu dönemde ressamların ve resimlerin hak ettiği değeri görememesi bir yana, birçok insanın resme hâlâ karşı olduğu bilinmektedir.

Böylesi bir ortamda Abdülmecid Efendi resimlerinde korkusuzca davranmış örneğin ''Avluda Kadınlar" adlı eserinde çıplak kadın figürlerine dahi yer vermiştir. Ama bu tablonun kendisine ait olup olmadığı tartışma konusudur.

Resim ve müzik sanatları ile çok yakından ilgiliydi. Türk resim sanatının öncü isimleri arasında yer aldı.1909’da kurulan Osmanlı Ressamlar Cemiyeti’nin fahri başkanlığını yaptı. Yurt içinde ve yurt dışındaki çeşitli sergilere tablolarını gönderdiği bilinen Abdülmecid Efendi’nin eserlerinden birisi Paris’teki büyük yıllık sergide sergilenmiş; Haremde Beethoven, Haremde Goethe, Yavuz Sultan Selim adlı tabloları 1917’de Viyana’daki Türk ressamlar sergisinde sergilenmiştir. Özellikle portre alanında başarılı idi. En önemli portrelerinden biri devrinin ünlü şairi Abdülhak Hamit Tarhan’ın portresidir.Kızı Dürrüşehvar Sultan’ın, oğlu Ömer Faruk Efendi’nin portreleri en bilinen eserlerindendir. Osmanlı Ressamlar Cemiyeti’nin gazete çıkarma girişimleri, Galatasaray sergileri, Şişli Atölyesi’nin kurulması, Viyana sergisi, Avni Lifij’in Paris’te burslu okutulması onun desteklediği sanatsal olaylardandır.

Resim kadar müziğe de büyük ilgi duyan Abdülmecid, ilk müzik derslerini Feleksu Kalfa’dan aldıktan sonra Macar piyanist Géza de Hegyei ve keman virtüözü Carl Berger ile çalıştı. Ünlü besteci Franz Liszt’in öğrencisi olan Hegyei’ye kendi yaptığı Liszt tablosunu; Carl Berger’e ise, kendi ürünü bir beste olan Elegie’yi armağan ettiği bilinir. Keman, piyano, viyolonsel ve klavsen çalan Abdülmecid’in üzerinde eski Türkçe harflerle adının yazılı olduğu 1911 yapımı değerli piyanosu Dolmabahçe Sarayı’nda 48 numaralı odada saklanmaktadır.[Çok sayıda bestesi olduğu bilinir ancak eserlerinin pek azına ulaşılabilmiştir.

* * *

Osmanlı devletinin son halifesi Abdülmecid Efendi, şahsi değerlendirmeme göre kendisini iyi yetiştirmiş, iyi derecede yabancı diller bilen, tarihe ve edebiyata meraklı bir kişilikti. Sanayi-i Nefise (bugünkü Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi) hocaları ile ilişki kurdu; Osman Hamdi Bey, Salvatore Valeri’den resim dersi alan, Fausto Zonaro ile dostluk kurup resim çalışmalarında onun yolunda ilerleyen, keman, piyano, viyolonsel ve klavsen konusunda muazzam bilgisi olan, bununla beraber binicilik, avcılık, güreş gibi spor dalları ile de uğraşan bir insandı.

1924 yılında halifeliğin kaldırılması üzerine Osmanlı hanedanı yurtdışına sürgün edilmişti, Abdülmecid Efendi de önce İsviçre'ye gitmiş, ardından Fransa'nın Nice şehrine, oradan Paris'e yerleşmişti.

1944 yılında Paris'te hayatını kaybettikten sonra kızı Dürrüşehvar Sultan’ın Berar Prensesi sıfatıyla Cumhurbaşkanı İsmet İnönü nezdindeki çabalarına rağmen cenazesi Türkiye’ye kabul edilmeyince, Paris Büyük Camii’nde 10 yıl kadar bekletildi ve cami mütevelli heyetinin cenazeyi daha fazla tutamayacaklarını bildirmesi üzerine Medine’ye nakledilerek Cennetül-Baki Kabristanı'na defnedildi.

Saklamış olduğum bir gazete kupüründeki satırlardan hareketle, Türk Milleti’nin yakın tarihinde önemli bir yeri olan son halife Abdülmecid Efendi’nin sanata yakınlığını sizlerle paylaşmak imkanını buldum. Anlattıklarımın önemli kısmını ben de yazıyı hazırlarken öğrendim. Geçmişimizi iyi bilmemiz için büyük gayret göstermemizin gerekli olduğuna inancımı belirtmeyi isterim.

İstanbul, 16 Şubat 2020

Kaynaklar:

-Doğan Hızlan, “Mecid Efendi’nin Dürrüşehvar Sultan Tablosu”, Hürriyet, 19 Eylül 2004

-http://earsiv.sehir.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/handle/11498/23770/001512484006.pdf?sequence=1

- https://www.fikriyat.com/gundem/2017/10/29/kosku-sanat-merkeziydi

- https://tr.wikipedia.org/wiki/Abd%C3%BClmecid_Efendi

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
15°
parçalı az bulutlu
banner303
Namaz Vakti 13 Temmuz 2020
İmsak 03:20
Güneş 05:13
Öğle 12:51
İkindi 16:49
Akşam 20:19
Yatsı 22:03
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 31 66
2. Trabzonspor 31 62
3. Sivasspor 32 57
4. Beşiktaş 31 53
5. Galatasaray 32 52
6. Alanyaspor 32 51
7. Fenerbahçe 32 50
8. Gaziantep FK 31 41
9. Antalyaspor 32 41
10. Göztepe 32 39
11. Kasımpaşa 31 36
12. Gençlerbirliği 32 36
13. Malatyaspor 31 32
14. Denizlispor 31 32
15. Çaykur Rizespor 31 32
16. Kayserispor 31 31
17. Konyaspor 31 30
18. Ankaragücü 32 29
Takımlar O P
1. Hatayspor 33 63
2. Erzurum BB 33 59
3. Adana Demirspor 33 58
4. Akhisar Bld.Spor 33 57
5. Bursaspor 33 56
6. Fatih Karagümrük 33 53
7. Altay 33 51
8. Keçiörengücü 33 47
9. Ümraniye 33 44
10. Giresunspor 33 44
11. Menemen Belediyespor 33 43
12. İstanbulspor 33 40
13. Balıkesirspor 33 38
14. Altınordu 33 36
15. Boluspor 33 30
16. Osmanlıspor 33 27
17. Adanaspor 33 21
18. Eskişehirspor 33 12
Takımlar O P
1. Liverpool 35 93
2. Man City 35 72
3. Chelsea 35 60
4. Leicester City 35 59
5. M. United 34 58
6. Wolverhampton 35 55
7. Sheffield United 35 54
8. Tottenham 35 52
9. Arsenal 35 50
10. Burnley 35 50
11. Everton 35 45
12. Southampton 34 44
13. Newcastle 35 43
14. Crystal Palace 35 42
15. Brighton 35 36
16. West Ham 35 34
17. Watford 35 34
18. Bournemouth 35 31
19. Aston Villa 35 30
20. Norwich City 35 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 35 80
2. Barcelona 36 79
3. Atletico Madrid 36 66
4. Sevilla 36 66
5. Villarreal 35 57
6. Getafe 35 53
7. Athletic Bilbao 36 51
8. Real Sociedad 35 51
9. Valencia 36 50
10. Granada 35 50
11. Osasuna 36 48
12. Levante 36 43
13. Real Betis 36 41
14. Real Valladolid 36 39
15. Eibar 36 39
16. Celta de Vigo 36 36
17. Deportivo Alaves 35 35
18. Leganés 36 32
19. Mallorca 36 32
20. Espanyol 36 24

Gelişmelerden Haberdar Olun

@