20.05.2020, 00:04 119

GAZETECİLİKTE NEREDEN NEREYE GELDİK? (4)

Sezai BAYAR

Sezai BAYAR

HALK MI, MONŞER Mİ?

Gazetecilik halk için yapılır.

Tüm ahaliyi kapsar.

İktidarlara yaranmak için değil, eleştirmek için vardır medya.

Yönetime gelenlere yol göstermek için değil, yönetenlerin yanlışlarını ortaya çıkarmak ve yüzlerine vurmak için vardır.

Gazete, yönetilenleri, yani halkı doğru bilgilendirmek, onların haklarını korumak, yol gösterici olmak, halkı bir şekilde eğitmek, tabii ki kamu yararını korumak için de vardır ve yayınlarını daha geniş ilkeler çerçevesinde belirler.

1990’ların başından sonra Hürriyet’in halktan kopuşu, monşer-sosyolog Ertuğrul Özkök’ün Hürriyet’in kaptan köşküne çıkması ve Amiral gemisinin su almaya başlamasıyla gerçekleşir.

Durdurulamaz batıştır bu…

Tek yazarlı (Oktay Ekşi) bir halk gazetesi olan Hürriyet’in, birden çok yazarlı hale dönüşmesi, iktidara yaranmak için dümenin Çankaya Köşküne doğru kırılması, muhabirlerin devreden çıkarılıp, genel yayın yönetmenlerinin muhabirliklere soyunması, Özal döneminde gazetelerin halka ulaşmadan ilk baskılarının devlet üst kademelerine sunulması ve bunun sonucunda “denetimli-sansürlü gazetecilik” uygulamasının devreye girmesi ibretlik olayların bir kaçıdır.

Doğal olarak gazeteciliğin temel kuralı “doğru ve tarafsız habercilik” anlayışının, devlet-genel yayın müdürü ekseninde kulvar değiştirmesi de denebilir bu olguya.

Bu noktada izin verin, 1987’li yıllarda yaşadığım bir olaya, gerçek yaşanmış bir anekdota yer vereceğim.

Anlatacağım gerçekler ve anekdot, şahsi meselemmiş gibi algılanmasın sakın.

Yıl 1982 öncesi…

Hürriyet’in patronajı gazetenin üniversite kökenli kişiler tarafından denetlenmesine karar verir.

Prof. Emre Kongar ve sosyolog Ertuğrul Özkök’e bir oda verilir.

Hürriyet’in Cağaloğlu Merkez binasında ayrılan odada, her sabah Hürriyet’teki haberlerin yanlışlarının ortaya çıkarılması istenir.

Kırmızı kalemlerini ellerine alan bizim monşerler, hataları kırmızı kalemlerle işaretler ve bunlar gazete yönetimi ile patrona yani Erol Simavi’ye sunulur.

Bu uygulama editoryal bağımsızlığı savunan Genel Yayın Müdürü Nezih Demirkent ve yazı işleri müdürlerini hayli tedirgin eder.

“Gazeteci olmayan, mutfakta yetişmemiş, gazetecilik konularında teorik bilgileri dahi eksik sosyologların Hürriyet’i denetlemesi yanlıştır” tezine sarılan gazete üst yönetimi, uzun süre buna karşı gelir ama engelleyemez.

Tam da o günlerde Ankara’da oturan ve işsiz olan ancak denetim için sıkça İstanbul’a giden Özkök’le bir gece yollarımız kesişir.

Bir akşam üstü, mesai bitimi Hürriyet Ankara Bürosunun hemen yakınındaki Siyah Beyaz Bar’a girdiğimde Özkök’ü elinde konyak kadehi ile barda tünemiş gördüm.

Kendisini ve eşini daha önceden tanıdığım için, yanında oturdum ve kendime bir rakı istedim barmenden…

Laf lafı açar ya, İstanbul’daki işlerden laf açıldı.

Hürriyet haberlerinde çok yanlışlar yapıldığını, bazı haberlerde eksiklikler olduğunu anlattı.

Sonunda sözü Bir Günün Hikayesi adlı köşedeki yazılara getirdi.

1974 yılından sonra zaman zaman, 1976’dan sonra ise devamlı yazdığım fıkralardan söz etti ve bazı örnekler verdi.

Buradaki yazı dilinin “çok avam” olduğunu, halk dilinin gazeteye yakışmadığını, daha derinliği olan ve daha yüksek kesimlere hitap eden yazılara yer verilmesi gerektiğini savundu.

Yani daha “entelektüel” olunması gerektiğini savunuyordu.

Dondum kaldım tabii ki…

Bir milyon satış rekoru kıran, en yakın rakibi ile ardaki farkı 700 binlere çıkaran Amiral Gemisi’ne gedik açmaya “meyilli” gördüm bizim sosyolog arkadaşı, hemen sormadan edemedim;

“Sen Hürriyetin okuyucu profili hakkında ne biliyorsun? Hürriyet okuyucularının eğitim, sosyal durumu ve gelir seviyeleri nedir sorusunun yanıtı var mı sende? Bir milyonluk tiraja ulaşmak için neler yapıldığını, halkı cezbetmek yanında, onu gazeteyle bütünleştirmek için neler yapıldığı hakkında bilgin var mı?”

Tabii ki yanıtı olmayan sorulardı bunlar. Yanıt veremedi. Çünkü Hürriyet yönetimi, hiçbir zaman okuyucu profili hakkında bir anket yaptırmamıştı.

Ama bizler biliyorduk.

Hürriyet tam da “halk” gazetesiydi…

Lafımı sokmadan edemedim:

“Bak sen Paris’te sosyoloji tezini hazırladın. Orada kaldın yıllarca. Eğer Hürriyet’i Le Monde gibi bir gazete yapmak, entelektüellerin, yani bir anlamda monşerlerin gazetesi yapmak istiyorsan, bir gün başa geçer yaparsın. O zaman da Hürriyet Le Monde gibi, 300 bin satar. Belli olmaz, daha da dibe vurur.”

(Devam edecek)

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
23°
açık
banner364
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31

Gelişmelerden Haberdar Olun

@