16.10.2021, 00:01 40

EN BÜYÜK İNSANLIK ERDEMİ, VEFA-1

Dursun KAPLAN

Dursun KAPLAN

Sözlükte vefa, “bir şeyi yerine getirmek, sözünde durmak ve bağlılık” gibi anlamlara gelir.

Vefa ahlâki bir terim olarak da, görülen iyilikleri unutmamak, iyilikte bulunanlara misliyle veya daha fazlasıyla, daha güzeliyle karşılık vermek demektir.

Yüce Allah (c.c) sözünde duranları, iyiliği unutmayanları ve ahdine sadık kalanları, Bakara suresinin 177. Ayetinde: “Ahitleştiklerinde ahitlerine vefa gösterenler…”diye tanımlamaktadır.

Yaptığını bilerek ve tasarlayarak yapan bir varlık olarak, insanı insan yapan en belirgin özelliklerden birisi akıllı olması, diğeri de irade sahibi olmasıdır. Nezaket, itidal, cesaret, cömertlik, merhamet, bağışlama, minnet duyma, vefalı olma, alçakgönüllülük, hoşgörülü olmak, temiz kalpli olmak, sadelik, iyi niyetli olmak, bağışlayıcı olmak, sabır vb. özellikler insana özgü değerler olup diğer canlılarda bulunmayan meziyetlerdir..

Âlemînin Rabbi ve Mevcudatın mucidi olan Hak Teâlâ hazretleri, Tin suresinin 4. ayetinde insanı en güzel surette yarattığını bildiriyor ve “Doğrusu biz insanı en güzel biçimde yarattık” buyuruyor.

Bununla beraber Yaratan, insanın fıtratına hem takvayı artırma kabiliyetini, hem de günahları işleme kabiliyetini koymuştur. Bu bakımdan insanın müspet yönü olduğu gibi, menfi yönü de yani, zaafları da mevcuttur. Tabiri caiz ise insan, müspet özellikleri ile yani itaat kabiliyeti ile Meleğe, menfi özellikleri ile yani isyan kabiliyeti ile de Şeytana benzer.

İnsanın Kerim kitabımızın ayetleri ile sabit olan en belirgin zaafları; çok zalim ve cahil olması, aceleci bir tabiata sahip olması, menfaatine düşkün olması, Rabbine karşı nankör olması, hırslı ve cimri olması, kıskanç ve hasetçi olmasıdır. ( Sırasıyla bu ayetler; Ahzap/72, Enbiya/37, İsra/11, Rum/36),Adiyat/6-7,Mearic/19-21,Nisa/128)

vadine, ahdine ve yeminine sadık kalması, borcunu ödemesi, dostlarını unutmaması, onların dostluklarına ve iyiliklerine daha güzeliyle karşılık vermesi vefadır. Böyle insanlara vefakâr denilir. Vefalı olmak, her insanda bulunması gereken en güzel ve en erdemli meziyetlerden biridir. Vefanın zıddı vefasızlıktır, yani, nankörlük ve yapılan iyilikleri unutmaktır, söz verdiği halde sözünde durmamaktır, vefasızlıktır.

Vefa, sevilen veya sevilmesi gereken kimselere verilen değerin bir alametidir, dostluk borcudur. Vefa, sözünün eri olmaktır, hatırlamaktır, iyiliği unutmamaktır, iyilikte bulunanlara karşı iyilikle karşılık vermektir. Allah insanı, iman ve amel bakımından sözünü tutacak fıtratta yaratmıştır. Vefasızlık fıtrata ters düşmektir, fıtrata aykırılıktır, buna göre en büyük vefasızlık inkârdır.

Çünkü yüce Rabbimiz Kuran ayetlerinde:

“Allah’a verdiğiniz sözü tutun”(En’âm/152),

“Ahde vefa gösterin, doğrusu verilen ahit de sorumluluk vardır” (İsrâ Suresi, 34) buyurmaktadır.

Günümüzde arkadaşlıklar, dostluklar, ortaklıklar ve hatta evlilikler bile, bir takım dünyevi menfaatler üzerine kurulmaktadır. Böyle bir dünyada vefalı olmak, gerçekten çok daha değerli olsa gerektir. Vefakârlık asil insanların özelliğidir. Vefakâr olmak Peygamber ahlâkına sahip kişilerin ve kumaşı has olanların yapabileceği bir yiğitliktir.

Mevlana Celaleddin Rûmi “Vefa nedir, bilir misin?” Sorusuna vefayı bütün yönleriyle özetleyen şu cevapları vermektedir:

Vefa arkanda bıraktığını, giderken yaktığını yabana atmamandır.

Vefa; dostluğun asaletine, bir dua sonrası verilen sözlere, hayallere ihanet katmamandır.

Vefa; ötelerin sonsuz mükâfatı karşısında, cehennemi hafife almaman, ulvi güzellikleri dünyaya satmamandır.””

”Dostlarını daima vefa ile hatırla can!

Arayan sen ol, bulan sen ;

Tanıyan sen ol, kucaklayan yine sen.

Kula vefası olmayanın Hakk’a vefası olmaz..! (Mevlana, Mesnevi)

Yusuf Has Hacib de Kutadgu Bilig’inde buna,

“Vefalı kişi ne der dinle; insan için insanlığın başı vefadır”

“Vefaya karşı vefa göstermek insanlık görevidir”

“Vefakârlık et insan ol ve adını yükselt” beyitleriyle işaret etmektedir. (Kutadgu Bilig, s. 413, beyit no: 2040.)

Vefa iki türlüdür diyebiliriz. Birisi Allah’a karşı bir vazife ve borç olarak yapmamız gereken vefadır. Diğeri de insanlara karşı yapmamız ve göstermemiz gereken vefadır. Çünkü vefa, dostluğun kaynağı, muhabbetin ilk durağı ve güvenin en önemli dayanağıdır. Tam kâmil bir imanın ve Allah’a teslimiyetin de nişanesidir. Böylesi üstün fazilet ve değere sahip olanlara vefalı kimse veya vefakâr denir. Vefakârlığın zıddı, nankörlüktür; iyiliğin değerini bilmemek ve iyiliklere kötülükle karşılık vermektir. Hâlbuki vefanın temelinde sadakat, samimiyet, tevazu gibi ahlaki değerler yer almaktadır.

ALLAHA KARŞI VEFA

Vefayı anlatırken, "Elest bezmi"nde Allah (c.c) ile kulları arasında yapılan o büyük sözleşmenin, ahitleşmenin akla gelmemesi mümkün değildir. Bilindiği gibi, insanın yaratıcısı ile yaptığı bu ilk sözleşmede, Halık (c.c) kullarına, "Ben sizin Rabbiniz değil miyim?" diye soruyor ve onlardan "bela/evet, Sen bizim Rabbimizsin" cevabını alıyor.

Bu müthiş sözleşme ile ilgili olarak, Araf suresinin 172. Âyeti şöyledir: “Kıyamet gününde biz bundan habersizdik demeyesiniz diye Rabbin Adem oğullarından, onların bellerinden zürriyetlerini çıkardı, onları kendilerine şahit tuttu ve dedi ki: Ben sizin Rabbiniz değil miyim? (onlar da), Evet (buna) Şahit olduk, dediler.”

En büyük vefa ve vefakârlık, insanın Yaratanını tanıması, O’na iman etmesi, O’na karşı olan kulluk vazifesini (borcunu) yerine getirmesi ve verdiği nimetlerin kıymetini bilmesi, şükrünü eda etmesidir. En büyük nankörlük de kulun, Rabbi’ni inkâr etmesi, O’nun yüceliğini, tanımamasıdır.

Tasavvufta vefa, “Ezelde, bezm-i ezelestte Allah’a verilen söze, misaka bağlı kalmak” şeklinde tanımlanmaktadır. Nitekim Bakara suresinin 40. Ayetinde Cenab-ı Hak Teâlâ hazretleri, “.. Bana verdiğiniz sözde durunuz ki, size verdiğim sözde durayım” buyurmaktadır.

(SÜRECEK)

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
parçalı bulutlu
banner364
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 14 36
2. Konyaspor 14 26
3. Hatayspor 14 26
4. Fenerbahçe 14 24
5. Alanyaspor 14 24
6. Başakşehir 14 22
7. Karagümrük 14 22
8. Galatasaray 14 22
9. Beşiktaş 15 21
10. Adana Demirspor 14 20
11. Antalyaspor 14 18
12. Gaziantep FK 14 18
13. Altay 14 17
14. Sivasspor 14 16
15. Giresunspor 14 16
16. Kayserispor 14 16
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 14 11
19. Kasımpaşa 15 11
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Ümraniye 13 27
2. Ankaragücü 14 27
3. Eyüpspor 14 27
4. Bandırmaspor 13 25
5. Erzurumspor 12 25
6. İstanbulspor 13 20
7. Tuzlaspor 12 20
8. Kocaelispor 13 20
9. Samsunspor 13 19
10. Adanaspor 14 18
11. Menemenspor 13 17
12. Gençlerbirliği 13 17
13. Boluspor 13 16
14. Denizlispor 13 15
15. Bursaspor 13 14
16. Manisa FK 14 14
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 14 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Chelsea 14 33
2. Man City 14 32
3. Liverpool 14 31
4. West Ham 14 24
5. Arsenal 14 23
6. Tottenham 13 22
7. M. United 14 21
8. Wolverhampton 14 21
9. Brighton 14 19
10. Leicester City 14 19
11. Crystal Palace 14 16
12. Brentford 14 16
13. Aston Villa 14 16
14. Everton 14 15
15. Leeds United 14 15
16. Southampton 14 15
17. Watford 14 13
18. Burnley 13 10
19. Norwich City 14 10
20. Newcastle 14 7
Takımlar O P
1. Real Madrid 15 36
2. Atletico Madrid 14 29
3. Real Sociedad 15 29
4. Sevilla 14 28
5. Real Betis 15 27
6. Rayo Vallecano 15 24
7. Barcelona 14 23
8. Athletic Bilbao 15 20
9. Espanyol 15 20
10. Osasuna 15 20
11. Valencia 15 19
12. Villarreal 14 16
13. Celta de Vigo 15 16
14. Mallorca 15 16
15. Granada 15 15
16. Deportivo Alaves 15 14
17. Elche 15 12
18. Cádiz 15 12
19. Getafe 15 10
20. Levante 15 7

Gelişmelerden Haberdar Olun

@