05.05.2015, 00:23 845

DÜNÜN TÜRKİYE YOLLARI !

Prof. Dr. Ahmet SAMSUNLU

Prof. Dr. Ahmet SAMSUNLU

Bir dostumun bana gönderdiği, '' GÖRMEDİĞİNİZ TÜRKİYE '' başlıklı bir sunumda 1929 yılında Gülek Boğazı'nda yol alan bir otobüs fotoğrafını izledim. Bu arada ''YOL'' isimli Karayolları Emeklileri Derneği dergisinde yer alan Çorum - Osmancık yolunun 1934 yılında insan emeğiyle yol açma çalışması fotoğrafını hatırladım.
Bu dergi bana babasının Karayolları'ndan emekli olduğunu ve Çorum'da çalıştığını söyleyen bir kişi tarafından bırakılmıştı. Ne yazık ki Vakıf çalışanları kendisinin kim olduğunu sormamışlardı.
Bu fotoğraflarla ilgili hususları aşağıda sizlerin değerlendirmesine sunacağım.
* * *
Bugün dünyaca televizyon ve diğer yayınları ile tanınan ''NATIONAL GEOGRAPHIC'' kuruluşunun 125 yıllık arşivinden seçilen Türkiye'ye ait 40 fotoğrafı ihtiva eden ''GÖRMEDİĞİNİZ TÜRKİYE '' sunumunu izlerken ''GÜLEK BOĞAZI'' başlıklı sahifede aşağıda gördüğünüz ve Maynard Owen Williams tarafından çekilmiş fotoğraf yer alıyordu.

Bu fotoğrafında yer alan açıklama aynen şöyle;
''Plakasında Bursa 134 yazıyor. 1929 yılında Bursa'dan kalkmış bir otobüs bu. Yolcularıyla birlikte Adana'ya gidiyor.
Fotoğrafcıya göre, Toros dağlarında 10 kilometre boyunca dünyanın en kötü yolu uzanıyor. '' Öyle kötü bir yol ki tek bir araç ancak geçiyor.'' diyor.
Bu arada fotoğrafda görülen kesimin de bu yolun en iyi bölümlerden biri olduğunu ekliyor...''
* * *
Karayolları Emeklileri Derneği Genel Başkanı ise, ''Dergimiz kapaklarında yayınladığımız resimlerde Anadolu insanının inanç ve azmini görmektesiniz. İnsanlarımız balyozla kayaları deliyorlar, çıkan malzemeyi hayvanlarla naklediyorlar. Burada görülen inanç ve azmin bu günün karayolcularında olması kanaatindeyiz.'' diyor.

Bu fotoğrafın arka sahifesinde yer alan fotoğraf ise aynı yol açma çalışmasından ve altında Çorum - Osmancık Yolunu insan emeği yol açma çalışması (25.09.1934 Aşıkbükü Köyü'') yazıyor. Burada yazılı olan Aşıkbükü Köyü ismi ne kadar doğru tetkik edilmelidir. Google haritada incelediğimde bu köyün Çorum - Osmancık yolu üzerinde olmadığını tespit ettim.

* * *
Bu fotoğrafları görünce ister istemez ülkemizin geçmişteki durumunu düşünmeden edemedim.
Düşünebiliyor musunuz? Ülkede yol yok... Bana getirilen dergide bu konuda aşağıdaki açıklama yapılmıştır.
''Osmanlı İmparatorluğu'nun yıkılışını hazırlayan I. Cihan Savaşı sırasında, yolla ilgili çalışmalar zorunlu olarak durmuş; yol ağları uzun yıllar bakımsız kalmıştı. Kurtuluş Savaşı sırasında da yollara yeterince bakılamamıştı.
Osmanlı İmparatorluğu'ndan kalan ulaşım damarları, 13.885 km'si bozuk ve kaplama genişliği 3.00 m. olan şose ile, 4.450 km. toprak yol olmak üzere toplam 18.335 km. yol ve bu yollarda bulunan büyük sulardan geçişi sağlayan 94 köprüden oluşmaktaydı.
Ancak, Türkiye Büyük Millet ve Türkiye Cumhuriyeti hükümetlerince konu, yine de gerçekçi bir tutumla ele alınmıştır.''
Kurulan Cumhuriyet böyle yokluklar içinde ülkemizi muassır medeniyet seviyesine ulaştırmak ve yollara kavuşturmak için didindi ve çalıştı.
* * *
Kamyonumuz olduğu için ben yolların 1945-1956'ya kadar olan durumunu yakinen izledim. Yollar belki 1930'lu yıllardaki kadar bozuk değildi ama yine de pek bugünkü seviyesinde değildi. 1950'li yıllarda Karayolları Genel Müdürlüğü'nün kurulması ülkemizde yol yapımının hızla gelişmesini sağladı.
Kırkdilim Yolunu geçerken tehlikelere karşı dua etmekten başka bir şey yapamıyorduk. Çorum'un doğrudan tek bağlantı yolu Samsun'a idi. Kış aylarında bu yoldaki ulaşımı buzlanma etkiliyordu ve bazen de yoldaki hanlarda geceleniyordu. Ankara'ya doğrudan bağlı bir yol yoktu. otobüsle 8-9 saatte 110 km uzaklıktaki Çerikli tren istasyonuna varılıyordu(aynı dergide Sungurlu-Çerikli yolunun el emeği ile yapılışına dair 23.9.1934 tarihli bir fotoğraf da yer almaktadır).
* * *
Ülkemizin yollarını balyozla kayaları delerek açan isimsiz binlerce vatandaşımızı saygıyla ve şükranla anarken 1930'lu yıllarda rahmetli babamın kısa bir süre askerliğinden sonra Çorum Nafia Müdürlüğü bünyesinde silindir sürücüsü olarak çalıştığını sizlerle paylaşmayı isterim.
İstanbul, 3 Mayıs 2015
Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
21°
az bulutlu
banner303
banner364
Namaz Vakti 18 Eylül 2020
İmsak 04:52
Güneş 06:17
Öğle 12:39
İkindi 16:07
Akşam 18:52
Yatsı 20:12

Gelişmelerden Haberdar Olun

@