24.01.2022, 00:03 66

DR. REŞİT GALİP (1893 – 5 MART 1934)-1

İsmail HABOĞLU

İsmail HABOĞLU

“Müzisyen ve Siyasetçi İkilemi” adlı yazımda; “1950 yılından bu yana, yalan üstüne yalan söyleniyor Türk Halkına.

Söyledikleri yalanların adına da o günden bugüne siyaset diyegeldiler.

Biz doğrusunu söyleyelim.

O günden bugüne yenen tüm herzelerin adı ‘YALAN ve TALAN’.

O nedenle iki yakamız bir araya gelmedi

Bu herzeleri yiyenler ne siyasetçi ne devlet adamı

Bu siyaset(!), bu anlayış, bizi bu hale getirdi.” demiştim.

Görüşümde ısrarlıyım; bizim dürüst ve dobra siyasetçilere gereksinimimiz var.

Bugün ve yarın (deyim yerindeyse) nesli tükenmiş böyle bir siyasetçiyi anlatacağım

* * *

Adı, Reşit Galip.

Rodos'ta doğan Reşit Galip, ortaokulu bitirince kardeşiyle bir sandala binip Marmaris'e gelmiş.

Liseyi İzmir’de okumuşlar.

Kardeşi Hüseyin Ragıp (Baydur) diplomatlığı seçip büyükelçiliğe yönelmiş.

Reşit Galip ise İstanbul Tıp’a gidip doktor olmuş.

Öğrenciyken gönüllü olarak I. Dünya Savaşı’na katılmış.

Kafkas Cephesi dönüşü, öğrenimini tamamlayıp fakültede asistanlığa başlamış.

Mustafa Kemal Paşa, 1923 Mart’ında, hekimlik yaptığı Mersin'e, geldiğinde, Paşa’nın huzurunda konuşmuş ve gözlerine içine bakarak şöyle demiş:

“Muhterem Gazi, siz yalnızca bu milletin bir kahramanı değilsiniz; siz bu ulusun bir bireyisiniz.

Sizin en önemli özelliğiniz; bu ulusun bir bireyi olmakla yetinmeniz ve ulusunuzla iftihar etmenizdir.”

… …

Herkesin yüceltme yarışına girdiği günlerde Gazi'yi ‘milletin bir ferdi' sayan 30 yaşındaki bu hatip, herkesin dikkatini çekmiş. Tabii en çok da Gazi'nin...

Kemal Paşa O’na milletvekilliği önermiş ve Dr. Reşit Galip, Ocak 1925'te Meclis'e girmiş.

Bir süre İstiklal Mahkemesi üyeliği yapmış.

CHP İdare Heyeti'nde görev almış.

Türk Ocakları’nda, Halk Evleri'nde çalışmış.

Yine Atatürk’ün isteğiyle Serbest Fırka’ya girmiş. Ve Atatürk’ün sofrasına oturmuş. O’nu bakanlığa taşıyan süreç de o sofrada başlamış.

Bu sofra sahnesi pek çok tanığın anılarında vardır:

1931 sonbaharı…

O geceki tartışma, Milli Eğitim Bakanı Esat Mehmet'in bir yakınmasıyla başlar.

Esat Mehmet, Atatürk’ün Harbiye'den Tabya Öğretmeni.

O gün o sofrada, konu, kız öğrencilerin kıyafetinden açılır.

Esat Mehmet, 'kızların kısa etek, kısa çorap ve kısa kollu gömlek giymelerini uygun görmediğini' belirtir. Bir tamim yayınlayıp daha kapalı giyinmelerini isteyeceğini söyler.

Bunun üzerine Reşit Galip söz alır ve “Yanlış düşünüyorsunuz beyefendi. Bu geriliktir. Kadınlar eski durumda yaşayamazlar. Devrimlerimizin en önemlisi, kadınlarımıza verdiğimiz haklardır.

Başka türlü, Batılılaşmakta olduğumuzu iddia edemeyiz.” der.

Sofra gerilir.

Gazi, vekilini zor durumda bırakan bu çıkıştan hiç hoşlanmaz. “Bu konuyu uzatmayalım. Kısa çorap giyip giymemek çok da önemli değildir, sonra tartışırız' der.

Ama Reşit Galip geri adam atmaz; “Af buyurunuz Paşam ama bu durum, inkılâp ve zihniyet meselesidir. Müsaade buyurursanız fikrimi geri adım atmadan söyleyeyim. Hatta daha ileri giderek diyeceğim ki, sizin huzurunuzda bu sofrada inkılâplarımızın zedeleneceği icraattan bahsedilmesi küstahlıktır, hoş görülemez.” der.

Reşit Galip'in tartışma yaratmasının özel bir nedeni vardı: Halkevi'nde sanatı yaygınlaştırmak için tiyatro çalışmaları yapıyor, ancak sahneye çıkacak kadın oyuncu bulamıyorlardı. Buna gönüllü kadın öğretmenler için, Maarif Vekâletinden izin alamamışlardı.

Reşit Galip 'Bu kokuşmuş kafayla devlet yürümez' diye kestirip attı.

Atatürk’ün kaşları çatıldı. 'Sözlerinizde müsamahalı, ölçülü olunuz' diye çıkıştı. Herkes yaklaşan fırtınayı hissetmişti.

Ama Reşit Galip bulutların üstüne gitti. 57 yaşındaki Milli Eğitim Bakanı’nı işaret ederek dedi ki:

'Devrimci devrimcidir. İnsanlar bir yaştan sonra ister istemez tutucu olurlar. Meclis'te bunca genç, idealist, bakanlık yapacak yetenekte insan varken, böyle yaşlı kimseleri Milli Eğitim Bakanı yapmak hatadır.'

Atatürk yeniden uyarma gereği duydu: 'Esat Bey yeteneklidir. Davamıza inanmıştır ve benim hocamdır. Beni okutmuş olması sence bir değer taşımıyor mu?'

'Kusura bakma Paşam, taşımıyor ! Okuttuklarının içinde sizin gibi bir devrimci çıkmış ama kim bilir daha nice de tutucu çıkmıştır. Böyle bir durumda değil onu sizi de eleştiririm!” der.

Bunun üzerine Gazi'nin sabrı taşar: 'Bu sofrada hocama ve bir Milli Eğitim Bakanı’na hakaret etmenize müsaade edemem' diye haşlar.

Ama Reşit Galip sineceği yerde hepten üste çıkar: 'Devrimleri korumak için sizden müsaade istemiyorum. Hatayı yapan siz de olsanız, sizi de eleştiririm. Mesela Rose Noir'a verdiğiniz 15 bin liralık kredi mektubu da siz yaptınız diye hata olmaktan çıkmaz.'

Yazıma yarın devam edeceğim…

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
12°
açık
banner364
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31

Gelişmelerden Haberdar Olun

@