31.08.2012, 00:00 94

DEĞERLENDİRMENİN ÖNEMİ ÜZERİNE

Salim SAVCI

Salim SAVCI

İnsanların yaşamında dönüm noktası olan kavramlar vardır. Bunlardan irisi de DEĞER ve ondan üretilen değerlerdir. Bu konuyu anlamak için; temel olan sözcükleri tam anlamında bilmemiz gerekiyor. Bilmiş olsak bile, bir kez daha aktarmakta geleceğimiz için yararlar vardır diyelim ve sözcüklerin anlamlarını verelim:

Değer: İki şekilde dile getirilebilir:

Maddi alanda: Bir şeyin fiyat (eder) yönünden benzerlerinden üstün niteliği olma durumudur. Eşanlamlısı ise, kıymet (değer), paha (fiyat, eder)’dir.

Toplumsal alanda: Bir toplumun çoğunluğu tarafından kabul edilen ortak kavramların tümüdür. Bir anlamda insanlarda mutluluğun temelidir. Bunların hepsi biyolojik çıkarlarımızla örtüşür. Erdemli olmak amaç olur.

Erdem: İnsanların; iyilikseverlik, yiğitlik, acıma ve doğruluk gibi herkese kabul edilen niteliklerdir. Eşanlamlısı ise; fazilettir.

Fazilet: Değer, meziyet, hüner, iyi yaşam, iyi ahlak sahibi olmaktır.

Ahlak: Belli bir dönemde, belli insan topluluklarınca benimsenmiş olan bireylerin, birbirleriyle ilişkilerini düzenleyen temel kavramlardır. Yasalara, ilkelere dayanır. Bunların toplamıdır. Mutlu yaşamanın yolu ahlak sahibi olmaya bağlıdır. İnsanlar, öğrendikleri erdemler aracılığı ile mutlu olabilirler.

Her değerin üç boyutu vardır:

Duygu; kişiye göre değişir.

Düşünce; Akıl ve mantığa dayanır.

Davranış; her kişinin kişiliğine, bilgi birikimine bağlıdır. Biyolojik olarak, duygular düşünceyi, o da davranışları oluşturur, böylece değerleri ortaya çıkarır.

Değerler:

Değeri yüksek olan her şey değerler kavramı içerisine girer.Bazı insanlarımız değerleri ikiye ayırırlar:

1. Araç olan değerler: Madde ile ilgili olanlar bu kapsama girer. Bu değerler, insanları amaçlarına götürür.

2. Amaç olan değerler: Amaç olan değerler, bir insanın yaşamındaki soyut amaçlarını içerir. Gruplara ayrılabilir:

1) Birinci grup: Sevgi ve güven eksenlidir. Bu duygular insanları şefkatli, iyiliksever yapar.

2) İkinci grup: Erdemli olmayı, sosyal olmayı bilirler. Dürüst ve adil olmayı amaçlar.

3) Üçüncü grup: İletişim biçimini belirleyen erdemler bu gruba girer. Bu ise insanların hoşgörülü, barışçıl, içtenlikli (samimi) anlayışlı olmalarını sağlar.

4) Dördüncü grup: Bu gruba, iç disiplin ekseninde olan erdemler girer. Paylaşımcılık (sağ elin verdiğini sol el görmemek koşuluyla), alçakgönüllülük, yardımseverlik ve uzlaşma taraftarı olan değerleri  içerir.

Sıraladığımız bu erdemler insan beyninde var olan kötülüğe yatkın olanları önler, iyiliğe yönelik olanları öne alır, bu iki duygunun olumlusuna sahip çıkar. Toplumda sevgi ortamının doğmasına etken olur. Sevgi ortamı ise; yetiştirilecek kuşaklar için şarttır. Tüm insanların, bir insanlık borcudur diyelim, mutluluk ile saadetin anlamını aktaralım:

Mutlu: Yaşamında sevinç, duygu, içi rahat olan kişidir. Mutlu olan kişi ise mesuttur.

Mesut: Mutlu olan, bahtiyar olan kişi mesut sayılır.

Mutluluk: Mutlu olma durumunun ta kendisidir. Bir yerde de saadete erişmektir.

Saadet: Bir insanın isteklerine erişebildiğinde duyduğu sevinçtir, kıvançtır.

Buraya kadar anlatılanların büyük bir bölümünü belleğinizde tutabilirseniz, bir gün ortaokullarda değerlendirme eğitimi dersinin seçmeli olarak yer almasını isteyebilirsiniz. İşte o zaman, bugün yaygın olan:

*Bana ne!

*Neme lazım!

*Aman sen de!

*Beni ilgilendirmez sözcüklerini belleğinizden atabilirsiniz. Dileyelim o günler yakın olsun!..

Kaynakça: Güzel İnsan Modeli – Prof. Dr. Nevzat Tarhan

10.07.2012 / Çampınar

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
14°
açık
banner303
Namaz Vakti 28 Eylül 2020
İmsak 05:03
Güneş 06:27
Öğle 12:36
İkindi 15:56
Akşam 18:35
Yatsı 19:54

Gelişmelerden Haberdar Olun

@