12.09.2013, 00:00 922

CUMHURBAŞKANLIĞI SENFONİ ORKESTRASI (MIZIKA-I HÜMAYUN- RİYASET-İ CUMHUR FİLARMONİ ORKESTRASI)

Prof. Dr. Ahmet SAMSUNLU

Prof. Dr. Ahmet SAMSUNLU

 

D- Marin Turgutreis 9. Uluslararası Klasik Müzik Festivali'nin ilk iki gününde sanatçılara Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası eşlik etti ve daimi şefi Rengin Gökmen'in şefliğinde tek başına F. Tüzün'ün ''Türk Kapriçyosu''nu ve A.Dvorak'ın ''Yeni Dünya Senfonisi''ni başarıyla icra ettiler ve izleyiciler tarafından coşku ile alkışlandılar.

 

Ülkemizde ve bilhassa yurt dışında Türkiye'nin aydınlık yüzünü tanıtan bu Orkestranın Festival kitapçığında tarihini anlatan satırları okumaya başladım. Ve gördüm ki ben de bu kuruluşun tarihimizdeki yeri hakkında kısıtlı bir bilgiye sahipmişim. Bu nedenle Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası  hakkındaki açıklamayı sizlerle paylaşmayı istedim.

 

* * *

 

Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası Türkiye’de çok sesli müziği yayma, tanıtma sevdirme, Türk bestecilerin eserlerini yurtdışında seslendirme amaçlarına hizmet eden Ankara'da yerleşik senfoni orkestrasıdır. Dünyada, kuruluşundan itibaren varlığını kesintisiz sürdüren en eski orkestralardan biridir.

 

1826'da Osmanlı padişahı II. Mahmut devrinde İstanbul’da batılılaşma hareketleri çerçevesinde, batılı bir bando oluşturmak düşüncesiyle Mızıka-ı Hümayun adı ile kurulan topluluk, Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası’nın temelini oluşturur. İstanbul'a davet edilen Giuseppe Donizetti(paşa) orkestranın kurucusu sayılır. 1908’de flütist Saffet Bey ilk Türk şef olarak orkestranın başına geçti ve orkestraya yenilikler getirdi.

 

Kurtuluş Savaşı yıllarında orkestra, Osmanlı Sultanı’na bağlı bir kurum olarak varlığını devam ettirdi, saltanat kaldırılınca halifeye bağlandı ve Makam-ı Hilafet Mızıkası adını aldı.

 

Bir konservatuvar işlevi de gören Mızıka’ı Humayun 1924’te Atatürk’ün isteği ile Ankara’ya taşındı. Cumhuriyet dönemindeki ilk yurtdışı turne 1926’da gerçekleşti. "Karadeniz Gemisi’ndeki Yerli Malı Sergisi'nin Avrupa sahil şehirlerine yaptığı 4 aylık geziye katılan orkestra, büyük ilgi gördü. 1932’ye kadar Milli Savunma Bakanlığı’na bağlı olarak çalışmayı sürdüren orkestra, 1932’de Zeki Üngör’ün çabaları ile Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlandı. Riyaset-i Cumhur Filarmoni Orkestrası adını alarak Cumhuriyet ile özdeşleşti. Sanatçılar, Cumhuriyetin ilk konservatuvarının temeli sayılan Musiki Muallim Mektebi'nin hocaları oldular.1957 yılında Orkestranın Özel Kuruluş Yasası çıktı ve Riyaset-i Cumhur Senfoni Orkestrası adını aldı. Orkestra, günümüzde Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlıdır.

 

Tespit edebildiğim kadar, orkestraya Zeki Üngör, Adnan Saygun, Dr. Ernst Preatorius ,Hasan Ferit AlnarRobert LawrenceBruno BogoOtto MatzerahProf. Gotthold E. LessıngJean PerissonTadeusz StrugalaHikmet ŞimşekGürer Aykal şeflik yapmışlardır.

 

* * *

 

Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası,  ülkemizin bir çok köşesinde verdikleri konserler yanında çok sayıda radyo, televizyon, gençlik, halk, açıklamalı okul ve çocuk konserleri yaparak, çok sesli müziği tanıtma, yayma ve sevdirme alanında öncülük etti. Pek çok Türk bestecisinin eserlerini ilk kez Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası seslendirdi. Ayrıca yurt dışında ülkemizde klasik müziğin nasıl geliştiğini icraları ile gösterdiler. 

 

Dörttepe- Bodrum, 10 Eylül 2013

 

Vikipedi, özgür ansiklopedi

 

Andante Klasik Müzik Dergisi D- Marin Turgutreis 9. Uluslararası Klasik Müzik Festivali eki

 

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
24°
parçalı az bulutlu
banner303
Namaz Vakti 25 Eylül 2020
İmsak 04:59
Güneş 06:24
Öğle 12:37
İkindi 15:59
Akşam 18:40
Yatsı 19:59

Gelişmelerden Haberdar Olun

@