Hiç şüphe etmiyorum ki, laiklik anlayışı bir korku salan öcü değildir. Laiklik ne yenir ne de içilir. Laiklikle ibadet falan da yapılmaz. Laiklikle din ve devlet işleri ayrılır.

Laiklik için bu tarif yeterli değildir. İnsan haklarının din ve vicdan özgürlüğünün de garanti altına alınması gerekir. Bu tarifi rahmetli Atatürk yapmıştır. Tarif çoktur da, Mustafa Kemal Atatürk’ün yaptığı laiklik tarifi hem çok kısa ve hem de çok doğrudur.

Lütfen, aşağıya yazacaklarımı da dikkatlice okuyunuz. Bu bilgileri de, Fransızca’dan tercüme edilmiş bir kitaptan alıyorum. Yunancada Laos, bölünmeyen bir bütün olarak kabul edilen bir milletin birliği anlamına gelir. Laik kişi halkın bir üyesidir ve öteki üyelerden hiçbir farkı yoktur. Üstünlüğü de, aşağılığı da söz konusu olmaz. İnanç yönünden de, her cins düşünce söylenebilir. Laos’un birliği eşitlik ve özgürlük ilkeleri üzerine kurulur. Laos’un birliği demek, onu meydana getiren bireylerin inançlarında eşitlik ilkesine dayanmak demektir.

Laiklik, eşit ve özgür bireylerin birleşmesinden meydana gelen halkı belirtir. Burada söz konusu olan özgürlük, vicdan özgürlüğüdür.

“Demokrasi” Yunanca “Demos” sözcüğünden gelir. Demos denilince, halkın politik bir birlik olması anlaşılır. Laiklikle demokrasi birliktelik gösterir ve hakikatte, laiklik demokrasiden önce de gleir. Böylece halk, kendi egemenliğini kendisinin tanıdığı fikrini ortaya koyar. Başka hiç bir türlü egemenlik te tanınmaz. Böyle mükemmel bir gücün tanınmaması ise, parçalanmaınn yolunu açar.

Böylece laiklik ilkesi benimsenince, insanların eşitliği prensibi ortaya çıkar. Laiklik ilkesi, insanların eşitliği prensibi üzerine kurulmuştur. En büyük gaye ise, ortak değerlere büyük kıymet vermektir. Siz veya bir grup teşkil edecek sizler, ötekilerden bir üstünlük tasarlamaya veya taslamaya kalkarsanız, laiklerden, Türkiye’de de bizlerden karşılık göreceksinizdir.

Yukarıya yazdığımız kısımlar dahi, demokrasi ve ondan önce gelmesi gereken laiklik için oldukça aydınlatıcı ve fikir verici sayılabilir. Görülüyor ki, laikliğin dinle ve inançla bir ilgisi, önleyici bir ilgisi yok. Hatta, biraz geniş düşünülünce, din ve vicdan özgürlüğünün koruyucusudurlar. Bunları bile bile, niçin laiklikten korkulur ve bu kadar onun aleyhinde olunur?

Avrupa’nın bütün ülkeleri hem laik ve hem de demokrattırlar. Bizdeki tartışmaların hiç birisi de o memleketlerde yapılmıyor. Bunun sebebini iyi düşünmek gerekiyor. Bu Avrupa’nın rahat ülkelerindeki ilim, bilgi ve kültür seviyesi, memleketimizde olandan çok üstün bulunuyor. Bir siyasi otorite, dini inancı istismar eden bir söz açtığı zaman, dinleyicileri, onu yaptığına pişman ediyor. Hatta, bu yolsuzluğu yapanın din adamı bir papaz olması halinde, millet toptan ayağa kalkarak, papazın Kilise’den içeri girmesini temin ediyorlar. Açık kapı da bırakıyorlar. “Sen Kilisenin dışına çıkma, ben istersem, vicdanen karar verirsem, seni görmek üzre Kilise’ye gelirim” deniyor. Bütün bunlarla, dinin sokak ve meydanlara çıkması önleniyor. Böylece, insanlar vicdanlarıyla başbaşa kalıyorlar. O zaman da, insanlar, iyilikle kötülüğü kolaylıkla ayırt edebiliyorlar.

Bunların yapılışı Avrupa’nın laik ülkelerinde kolay. Laiklik gelirken, bu milletlerin insanları, verdikleri kurbanları, hem de din adına verilmiş kurbanları hafızalarından çıkarıp atamıyorlar. Bu eğitimli ve tarih bilinci olan insanlar, geçmişi bir daha yaşamamak için, laiklik içinde kalmak istiyorlar. Bu insanların laik olmaları, onların dindar olmalarına engel değil. Laikliğin koruyuculuğu bilgisine sahip insanlardır bunlar. Şimdi, lütfen, bu yazının okurları siz hakemlik yapınız, laiklik öcü olarak korkulacak bir anlam taşıyor mu?