Söylemek istediklerimin anlaşılmasını kolaylaştırmak için bazı örnekler vermek istiyorum. Aksi halde, anlaşılmakta zorluk yaratılmış olabilir. Bu örnekler benim bildiklerimdir. Bildiklerimin yabancı olması, kitapları yabancılardan okumuş olmamdandır.Yoksa, yabancı hevesimin baskın olmasından ileri gelmemektedir.

Çok eski tarihlerde, General De Gaulle ikinci defa Fransa’nın sorumluluğunu üzerine aldığında, daha ilk akşam Cumhurbaşkanlığı işini gören, saraydan iş gören insanların boşanmışlarını kapı dışarı etmiştir. Kimse ayağa kalkıp ta “Bu nasıl iş?” diyememiştir. De Gaulle bir Katolik’tir ve Katoliklerde boşanma yasağı vardır. Fransa’da da laik demokrasi hep ayakta olmuştur.

General De Gaulle birinci defa Cumhurbaşkanı iken de İtalya’ya gittiği bir zamanda Papa’yı ziyaret etmiştir. Bu birinci defaki Papa ziyaretinde, Fransa’nın laik olduğu ve Papa ziyaretinin yakışık almadığı söylenmiş ve yazılmıştır. bu Papa ziyaretinin de Fransız milleti üzerinde büyük bir etkisi görülmemiştir.

Bunlara, anlatılanlara benzer bir olay, şu geçtiğimiz birkaç gün içinde Katolik Papa’nın Fransa ziyaretinde meydana geldi. Şimdiki Fransız Cumhurbaşkanı Sarkozy tarafından Papa sarayda resmen kabul edildi. Her zamanki gibi Fransa yine ayağa kalktı, ama sanıyoruz ki hiçbir olay olmadan Fransa üçüncü defa da yerine yeniden oturacaktır. Böyle şeyler için Fransa’ya bir şey olmaz. Papa’nın ziyaretine ve Papa’yı ziyaretlere rağmen, Fransa’da laiklik te elden gitmeyecek, yerinde kalacaktır. Her şey yerleştiği için, Fransa’da öyle kolay kolay kaldırım taşları yerlerinden oynatılamaz.

Böyle olaylar bizde olsa, düşüncemizde değişiklikler olabilir mi? Ben sanmıyorum. Bildiğimiz Roma’da, Vatikan’da oturan Papa, fırsat düştükçe memleketimize gelmiş ve Devlet Başkanımız tarafından da büyük ihtimamlar içinde karşılanmış, kabul edilmiştir. Papa resmi olarak ta Türkiye’yi ziyaret etmiştir. Bizim memleketimiz laik değil midir? Görülüyor ki, laik Türkiye’nin cumhurbaşkanları, Papa’yı resmi veya özel olarak kabul edip misafir ediyorlar. Ve bizim laik Türkiye Cumhuriyetimize bir şey de olmuyor. Laiklik uçucu bir şey değil ki, Papa gelince laiklik için yer kalmamış olsun. papa geliyor, gidiyor, bizim Cumhuriyetimiz tıpkı Fransız Cumhuriyeti gibi yerinde kalıyor. Hatta Fransa’daki gürültüler bile bizim memleketimizde çıkarılmıyor. Laikliğimizin zarar görmüş olacağını, yalnız halkımız değil, bizim gazetecilerimiz bile fark etmiyorlar.

Ayrıca demek istiyoruz ki, laik bir devletin ve bizim laik devletimizin, sadece kendi içinde bulunan ana dinlere değil, dinlerin hepsine karşı aynı tutum içinde olması gerekir. Türkiye’nin tutumunun sadece Papa’ya karşı değil, dünyada bir Halife olsa ona karşı da aynı olması gerekir. Mezhepler için de aynı düşünceler ortaya sürülecektir.

Bizde, yani İslamiyet’te şimdi bir halife yok. Halife olmayınca devletimiz için böyle bir deneyim olmayacaktır, ama biz de şimdiye kadar olduğu gibi bundan sonra da halifesiz yaşanabileceğini öğrenmiş bulunuyoruz. Halife, Osmanlık devleti için bir yük kabul edilmişti. Başka devletler de akıllanıpı kullanıp böyle bir yük kabul etme yoluna gitmemişlerdir. Bu kadar deneyimden sonra halife yüklenmeye hevesli olacakların çıkacağı düşünülemez.

Bugün halife yükü isteyen yok, ama başlangıçta, daha Atatürk yaşarken halifelik için genç Mısır Kralı Faruk heveslenmişti. Hatta para ile satın almak bile istemişti. Elbette ki Topkapı Sarayı’ndaki emanetlere talip olunmuştu.

Kral’ın bu isteği Atatürk’e neşeli bir zamanında duyurulduğunda, rahmetli hiç kızmadan ve çok neşeli olarak, “Elbette satarız, aldığımız fiyata veririz.” demiştir. Faruk da herhalde akıllı bir yakını tarafından öğütlenmiş olacak ki, isteğini tekrarlamaya cesaret gösterememiştir.

Laiklik toleransı babında Türkiye’nin daha çarpıcı örnekleri de vardır da yazının hacmi onların kaydına imkan bırakmadı.